Issues
Ekakanipāta-aṭṭhakathā
Ekakanipāta-aṭṭhakathā

Upālittheravatthu

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Upālittheravatthu

228. Chaṭṭhe bhārukacchakavatthun ti aññataro kira bhārukacchadesavāsī bhikkhu supinante purāṇadutiyikāya methunaṃ dhammaṃ paṭisevitvā ‘‘ assamaṇo ahaṃ vibbhamissāmī ’’ ti bhārukacchaṃ gacchanto antarāmagge āyasmantaṃ upāliṃ passitvā etamatthaṃ ārocesi . Āyasmā upāli , evamāha – ‘‘ anāpatti , āvuso , supinantenā ’’ ti . Yasmā supinante avisayattā evaṃ hoti . Tasmā upālitthero bhagavatā avinicchitapubbampi imaṃ vatthuṃ nayaggāhena evaṃ vinicchini .
Gahapatino dve dārakā honti putto ca bhāgineyyo ca . Atha so gahapati gilāno hutvā āyasmantaṃ ajjukaṃ etadavoca – ‘‘ imaṃ , bhante , okāsaṃ yo imesaṃ dārakānaṃ saddho hoti pasanno , tassa ācikkheyyāsī ’’ ti . Tena ca samayena tassa ca gahapatino bhāgineyyo saddho hoti pasanno . Athāyasmā ajjuko taṃ okāsaṃ tassa dārakassa ācikkhi . So tena sāpateyyena kuṭumbañca saṇṭhapesi , dānañca paṭṭhapesi . Atha tassa gahapatino putto āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘ ko nu kho , bhante ānanda , pituno dāyajjo putto vā bhāgineyyo vā ’’ ti . Putto kho , āvuso , pituno dāyajjoti . Āyasmā , bhante , ayyo ajjuko amhākaṃ sāpateyyaṃ amhākaṃ methunakassa ācikkhīti . Assamaṇo , āvuso , so ajjukoti . Athāyasmā ajjuko āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘ dehi me , āvuso ānanda , vinicchayan ’’ ti . Te ubhopi upālittherassa santikaṃ agamaṃsu . Athāyasmā upāli , āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘ yo nu kho , āvuso ānanda , sāmikena ‘ imaṃ okāsaṃ itthannāmassa ācikkhā ’ ti vutto , tassa ācikkhati , kiṃ so āpajjatī ’’ ti ? Na , bhante , kiñci āpajjati antamaso dukkaṭamatthampīti . Ayaṃ , āvuso , āyasmā ajjuko sāmikena ‘‘ imaṃ okāsaṃ itthannāmassa ācikkhā ’’ ti vutto tassa ācikkhati , anāpatti , āvuso , āyasmato ajjukassāti . Bhagavā taṃ sutvā ‘‘ sukathitaṃ , bhikkhave , upālinā ’’ ti vatvāM1.186 sādhukāramadāsi , taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Kumārakassapavatthu ( a . ni . aṭṭha .1.1.217) pana heṭṭhā āgatameva .
Channaṃ khattiyānan ti bhaddiyo sakyarājā anuruddho ānando bhagu kimilo devadattoti imesaṃV1.171 channaṃ khattiyānaṃ . Pasādhakoti maṇḍayitā .
Pāḷiyan ti saṅghabhedakkhandhakapāḷiyanti ( cūḷava .330 ādayo ).