Sīvalittheravatthu
207. Navame
V1.153 sākacchitvā sākacchitvāti raññā saddhiṃ paṭivirujjhanavasena punappunaṃ sākacchaṃ katvā .Guḷadadhin ti patthinnaṃ guḷasadisaṃ kaṭhinadadhiṃ .
Atiañchitun ti ativiya ākaḍḍhituṃ .
Kañjiyaṃ vāhetvāti dadhimatthuṃ pavāhetvā , parissāvetvāti attho .
‘‘ Dadhito kañjiyaṃ gahetvā ’’ tipi pāṭho .
Nan ti suppavāsaṃ .
Bījapacchiṃ phusāpentīti iminā sambandho .
Yāva na ukkaḍḍhantīti yāva dāne na ukkaḍḍhanti , dātukāmāva hontīti adhippāyo mahādukkhaṃ anubhosīti pasavanibandhanaṃ mahantaṃ dukkhaṃ anubhosi .
Sāmikaṃ āmantetvāti sattāhaṃ mūḷhagabbhā tibbāhi kharāhi dukkhavedanāhi phuṭṭhā ‘‘ sammāsambuddho vata so bhagavā , yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṃ deseti .
Suppaṭipanno vata tassa bhagavato sāvakasaṅgho , yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno .
Susukhaṃ vata nibbānaṃ , yatthidaṃ evarūpaṃ dukkhaṃ na saṃvijjatī ’’ ti ( udā .18) imehi tīhi vitakkehi taṃ dukkhaṃ adhivāsentī satthu santikaṃ pesetukāmatāya sāmikaṃ āmantetvā .
Pure maraṇāti maraṇato puretarameva .
Iṅgitan ti ākāraṃ .
Jīvitabhattan ti jīvitasaṃsaye dātabbabhattaṃ .
Sabbakammakkhamo ahosīti sattavassikehi dārakehi kātabbaṃ yaṃ kiñci kammaṃ kātuṃ samatthatāya sabbassa kammassa khamo ahosi .
Teneva so sattāhaṃ mahādāne
M1.168 dīyamāne jātadivasato paṭṭhāya dhammakaraṇaṃ ādāya saṅghassa udakaṃ parissāvetvā adāsi .Yoman tiādigāthāya ‘‘ yo bhikkhu imaṃ rāgapalipathañceva kilesaduggañca saṃsāravaṭṭañca catunnaṃ saccānaṃ appaṭivijjhanakamohañca atīto cattāro oghe tiṇṇo hutvā pāraṃ anuppatto , duvidhena jhānena jhāyī , taṇhāya abhāvena anejo , kathaṃkathāya abhāvena akathaṃkathī , upādānānaṃ abhāvena anupādiyitvā kilesanibbānena nibbuto , tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmī ’’ ti attho .
Sabbesaṃyeva pana kesānaṃ oropanañca arahattasacchikiriyā ca apacchāapurimā ahosīti iminā therassa khuraggeyeva arahattuppatti dīpitā .
Ekacce pana ācariyā evaṃ vadanti ‘‘ heṭṭhā vuttanayena dhammasenāpatinā ovāde dinne ‘ yaṃ mayā kātuṃ sakkā , tamahaṃ jānissāmī ’ ti pabbajitvā vipassanākammaṭṭhānaṃ gahetvā taṃ divasaṃyeva aññataraṃ vicittaṃ kuṭikaṃ disvā pavisitvā mātukucchiyaṃ satta vassāni attanā anubhūtadukkhaṃ anussaritvā tadanusārena atītānāgate ñāṇaṃ nentassa ādittā viya tayo bhavā upaṭṭhahiṃsu .
Ñāṇassa paripākaṃ gatattā
V1.154 vipassanāvīthiṃ otaritvā tāvadeva maggappaṭipāṭiyā sabbepi āsave khepento arahattaṃ pāpuṇī ’’ ti .
Ubhayathāpi therassa arahattuppattiyeva pakāsitā , thero pana pabhinnappaṭisambhido chaḷabhiñño ahosi .