322. CatutthassaV1.218M1.231 paṭhame saññāṇabhūtāti upalakkhaṇabhūtā . Pañcadasayojanāvaṭṭakkhandhāti pañcadasayojanakkhandhaparikkhepā .

Yathā cāti ca -saddena kadambarukkhādīnaṃ kappaṭṭhāyibhāvaṃ viya yojanasatubbedhādibhāvaṃ samuccinoti , na pana jambuyā jambudīpassa viya tehi aparagoyānādīnaṃ saññāṇabhāvaṃ .

Rāmaṇeyyakan ti ramaṇīyabhāvaṃ .

Sesapadesūti vanarāmaṇeyyakādipadesu .

Uggataṃ kūlaṃ ussitabhāvo etassāti ukkūlaṃ , vigataṃ apagataṃ kūlaṃ etassāti vikūlan ti āha – ‘‘ unnataṭṭhānaṃ ninnaṭṭhānan ’’ ti ca .

Nandiyāvaṭṭamacchapiṭṭhenevāti kujjakakulisakamacchasaṅghātapiṭṭheneva .

323. Dutiyādīsu cattāro apāyā aññatra manussehīti adhippetā , na devā aññatra manussehīti hīnāya jātiyā adhippetattā .

Upādāyupādāyāpi majjhimadeso labbhati , yattha gati bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ aññesampi kammavādikiriyavādiviññujātikānaṃ , yo patirūpadesoti vuccati . Tenāha – ‘‘ sakalopi hī ’’ tiādi .

324. Eḷāti doso . Tenāha – ‘‘ niddosamukhāti attho ’’ ti .

326. Tathāgatassa guṇe jānitvā cakkhunāpi dassanaṃ dassanameva , ajānitvā pana dassanaṃ tiracchānagatānampi hotiyevāti āha – ‘‘ ye tathāgatassa guṇe jānitvā ’’ tiādi .

327. Pakāsetvā kathitan ti saccāni pakāsetvā kathitaṃ .

328. Sutānaṃ dhammānaṃ asammoso dhāraṇanti āha – ‘‘ dhārentīti na pammussantī ’’ ti .

329. Atthānatthaṃ upaparikkhantīti ‘‘ ayaṃ imissā pāḷiyā attho , ayaṃ na attho ’’ tiV1.219 atthānatthaṃ upaparikkhanti . Anatthaparihārena hi atthaggahaṇaṃ yathā adhammaparivajjanena dhammappaṭipatti .

330. Anulomapaṭipadan ti nibbānassa anulomikaṃ paṭipadaṃ .

331. SaṃvegajanakesuM1.232 kāraṇesūti saṃvegajanakesu jātiādīsu kāraṇesu . Saṃvejanīyesu ṭhānesu sahottappañāṇaṃ saṃvego .

332. Upāyenāti yena upāyena vaṭṭūpacchedo , tena upāyena . Padhānavīriyaṃ karontīti sammappadhānasaṅkhātaṃ vīriyaṃ karonti uppādenti .

333. Vavassajīyanti vissajjīyanti ettha saṅkhārāti vavassaggo , asaṅkhatā dhātūti āha – ‘‘ vavassaggo vuccati nibbānan ’’ ti .

334. Uttamannānan ti uttamānaṃ pañcannaṃ bhojanānaṃ . Uttamarasānan ti uttamānaṃ rasānaṃ .

Uñchācārenāti uñchācariyāya kassaci apariggahabhūtassa kiñci ayācitvā gahaṇaṃ uñchācāro . Ettha cātiādinā annādīnaṃ aggabhāvo nāma manāpaparamo icchitakkhaṇalābho , na tesaṃ lābhitāmattanti dasseti .

Paṭilabhantīti denti paṇītabhāvena .

Cakkavattiāhārato hi cātumahārājikānaṃ āhāro aggoti evaṃ yāva paranimmitavasavattidevā netabbaṃ .

Bhattassa ekapātīti ekapātipūraṃ bhattaṃ .

Idaṃ kiṃ nāmāti ‘‘ idaṃ annaggarasaggaṃ nāma hoti , na hotī ’’ ti pucchati .

Uñchena kapālābhatenāti missakabhattena . Yāpenteti yāpanasīsena yāpanahetuṃ bhattaṃ vadati . Upādāya aggarasaṃ nāmāti taṃ taṃ upādāyupādāya annaggarasaggaṃ daṭṭhabbanti dasseti .

335. Attharaso nāma cattāri sāmaññaphalāni ‘‘ ariyamaggānaṃ phalabhūto raso ’’ ti katvā . Dhammaraso nāma cattāro maggā ‘‘ sāmaññaphalassa hetubhūto raso ’’ ti katvā vimuttiraso nāma amataṃ nibbānaṃ ‘‘ sabbasaṅkhārasamatho ’’ ti katvā .

Catutthavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .

Jambudīpapeyyālo niṭṭhito .