Nandattheravatthu
230. Aṭṭhame na taṃ catusampajaññavasena aparicchinditvā oloketīti sātthakasappāyagocaraasammohasampajaññasaṅkhātānaṃ catunnaṃ sampajaññānaṃ vasena aparicchinditvā taṃ disaṃ na oloketi .
So hi āyasmā ‘‘ yamevāhaṃ indriyesu aguttadvārataṃ nissāya sāsane anabhiratiādivippakārappatto , tameva suṭṭhu niggahessāmī ’’ ti ussāhajāto balavahirottappo , tattha ca katādhikārattā indriyasaṃvaro ukkaṃsapāramippatto catusampajaññaṃ amuñcitvāva sabbadisaṃ āloketi .
Vuttañcetaṃ bhagavatā –
‘‘ Sace , bhikkhave , nandassa puratthimā disā āloketabbā hoti , sabbaṃ cetaso samannāharitvā nando puratthimaṃ disaṃ āloketi ‘ evaṃ me puratthimaṃ disaṃ ālokayato nābhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāsavissantī ’ ti .
Itiha tattha sampajāno hoti .
Sace , bhikkhave , nandassa pacchimā disā , uttarā disā , dakkhiṇā disā , uddhaṃ , adho , anudisā anuviloketabbā hoti , sabbaṃ cetaso samannāharitvā nando anudisaṃ anuviloketi ‘ evaṃ me anudisaṃ anuvilokayato … pe … sampajāno hotī ’’’ ti ( a . ni .8.9).
Abhisekagehapavesanaāvāhamaṅgalesu
M1.187 vattamānesūti idha tīṇi maṅgalāni vuttāni , vinayaṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘ taṃ divasameva nandakumārassa kesavissajjanaṃ , paṭṭabandho , gharamaṅgalaṃ , chattamaṅgalaṃ , āvāhamaṅgalanti pañca maṅgalāni hontī ’’ ti vuttaṃ .
Tattha kulamariyādavasena kesoropanaṃ kesavissajjanaṃ .
Yuvarājapaṭṭabandhanaṃ paṭṭabandho .
Abhinavagharappavesanamaho gharamaṅgalaṃ .
Vivāhakaraṇamaho āvāhamaṅgalaṃ .
Yuvarājachattamaho chattamaṅgalaṃ .
NandakumāraṃV1.172 abhisekamaṅgalaṃ na tathā pīḷesi , yathā janapadakalyāṇiyā vuttavacananti ajjhāharitabbaṃ .
Tadeva pana vacanaṃ sarūpato dassetuṃ –
‘‘ pattaṃ ādāya gamanakāle ’’ tiādi vuttaṃ .Janapadakalyāṇīti janapadamhi kalyāṇī uttamā cha sarīradosarahitā pañca kalyāṇasamannāgatā .
Sā hi yasmā nātidīghā nātirassā nātikisā nātithūlā nātikāḷī nāccodātāti atikkantā mānusavaṇṇaṃ , asampattā dibbavaṇṇaṃ , tasmā cha sarīradosarahitā .
Chavikalyāṇaṃ maṃsakalyāṇaṃ nhārukalyāṇaṃ aṭṭhikalyāṇaṃ vayakalyāṇanti imehi pana kalyāṇehi samannāgatattā pañca kalyāṇasamannāgatā nāma .
Tassā hi āgantukobhāsakiccaṃ natthi , attano sarīrobhāseneva dvādasahatthe ṭhāne ālokaṃ karoti , piyaṅgusāmā vā hoti suvaṇṇasāmā vā , ayamassā chavikalyāṇatā .
Cattāro panassā hatthapādā mukhapariyosānañca lākhārasaparikammakataṃ viya rattapavāḷarattakambalasadisaṃ hoti , ayamassā maṃsakalyāṇatā .
Vīsati pana nakhapattāni maṃsato amuttaṭṭhāne lākhārasapūritāni viya , muttaṭṭhāne khīradhārāsadisāni honti , ayamassā nhārukalyāṇatā .
Dvattiṃsa dantā suphusitā sudhotavajirapanti viya khāyanti , ayamassā aṭṭhikalyāṇatā .
Vīsaṃvassasatikāpi samānā soḷasavassuddesikā viya hoti nippalitena , ayamassā vayakalyāṇatā .
Iti imehi pañcahi kalyāṇehi samannāgatattā ‘‘ janapadakalyāṇī ’’ ti vuccati .
Tuvaṭan ti sīghaṃ .
Imasmiṃ ṭhāne nivattessati , imasmiṃ ṭhāne nivattessatīti cintentamevāti so kira tathāgate gāravavasena ‘‘ pattaṃ vo , bhante , gaṇhathā ’’ ti vattuṃ avisahanto evaṃ cintesi –
‘‘ sopānasīse pattaṃ gaṇhissatī ’’ ti
M1.188 .
Satthā tasmimpi ṭhāne na gaṇhi .
Itaro ‘‘ sopānapādamūle gaṇhissatī ’’ ti cintesi .
Satthā tatthāpi na gaṇhi .
Itaro ‘‘ rājaṅgaṇe gaṇhissatī ’’ ti cintesi .
Satthā tatthāpi na gaṇhi .
Evaṃ ‘‘ idha gaṇhissati , ettha gaṇhissatī ’’ ti cintentameva satthā vihāraṃ netvā pabbājesi .