8. Kalyāṇamittādivaggavaṇṇanā
71. Aṭṭhamassa
V1.106 paṭhame buddhā , sāriputtādayo vā kalyāṇamittā .
Vuttapaṭipakkhanayenāti ‘‘ pāpamittatā ’’ ti pade vuttassa paṭipakkhanayena . 72-73.
Dutiye yogoti samaṅgībhāvo .
Payogoti payuñjanaṃ paṭipatti .
Ayogoti asamaṅgībhāvo .
Appayogoti appayuñjanaṃ appaṭipatti .
Anuyogenāti anuyogahetu .
74. Catutthe bujjhanakasattassāti catunnaṃ ariyasaccānaṃ paṭivijjhanakapuggalassa .
Aṅgabhūtāti tasseva paṭivedhassa kāraṇabhūtā .
Ettha ca cattāri ariyasaccāni bujjhati , aññāṇaniddāya vāpi bujjhatīti bodhīti laddhanāmo ariyasāvako bujjhanakasatto , tassa bujjhanakasattassa .
Bodhiyāti tassā dhammasāmaggisaṅkhātāya bodhiyā .
Bujjhanaṭṭhena bodhiyo , bodhiyo eva saccasampaṭibodhassa aṅgāti vuttaṃ .
‘‘ Bujjhantīti bojjhaṅgā ’’ ti .
Vipassanādīnaṃ kāraṇānaṃ bujjhitabbānañca saccānaṃ anurūpaṃ bujjhanato anubujjhantīti bojjhaṅgā , paṭimukhaṃ paccakkhabhāvena abhimukhaṃ bujjhanato paṭibujjhantīti bojjhaṅgā , sammā aviparītato bujjhanato sambujjhantīti bojjhaṅgāti evaṃ atthavisesadīpakehi upasaggehi anubujjhantītiādi vuttaṃ .
Bodhisaddo sabbavisesayuttaṃ bujjhanasāmaññena saṅgaṇhāti .
Bodhāya saṃvattantīti iminā tassā dhammasāmaggiyā bujjhanassa ekantakāraṇataṃ dasseti .
Evaṃ panetaṃ padaṃ vibhattamevāti vuttappakārena etaṃ ‘‘ bojjhaṅgā ’’ ti ( paṭi . ma .2.17) padaṃ niddese paṭisambhidāmagge vibhattameva .
75. Pañcame
M1.117 yāthāvasarasabhūmīti yāthāvato sakiccakaraṇabhūmi .
Sāti yāthāvasarasabhūmi .Vipassanāti balavavipassanā .
Keci ‘‘ bhaṅgañāṇato paṭṭhāyā ’’ ti vadanti .
Vipassanāya pādakajjhāne ca satiādayo bojjhaṅgapakkhikā eva pariyāyabodhipakkhiyabhāvato .
Tatthātiādi catubbidhānaṃ bojjhaṅgānaṃ bhūmivibhāgadassanaṃ .
76. Chaṭṭhe tesaṃ antareti tesaṃ bhikkhūnaṃ antare .
Kāmaṃ saṅgītiāruḷhavasena appakamidaṃ suttapadaṃ , bhagavā panettha sannipatitaparisāya ajjhāsayānurūpaṃ vitthārikaṃ karotīti katvā idaṃ vuttaṃ –
‘‘ mahatī desanā bhavissatī ’’ ti .
Gāmanigamādikathā natthīti tassā kathāya atiracchānakathābhāvamāhu
V1.107 .
Tathā hi sā pubbe bahuñātikaṃ ahosi bahupakkhaṃ , idāni appañātikaṃ appapakkhanti aniccatāmukhena niyyānikapakkhikā jātā .Etāyāti yathāvuttāya parihāniyā .
Patikiṭṭhan ti nihīnaṃ .
Mama sāsaneti idaṃ kammassakatajjhānapaññānampi visesanameva .
Tadubhayampi hi bāhirakānaṃ tappaññādvayato sātisayameva sabbaññubuddhānaṃ desanāya laddhavisesato vivaṭṭūpanissayato ca .
77. Sattame tesaṃ cittācāraṃ ñatvāti tathā kathentānaṃ tesaṃ bhikkhūnaṃ tattha upagamanena attano desanāya bhājanabhūtaṃ cittappavattiṃ ñatvā .
Kammassakatādīti ādi saddena jhānapaññādīnaṃ catunnampi paññānaṃ gahaṇaṃ .
78-80.
Aṭṭhamādīsu heṭṭhā vuttanayenevāti ‘‘ yā esa mama sāsane ’’ tiādinā heṭṭhā vuttanayeneva .
Sesamettha uttānatthameva .
Kalyāṇamittādivaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
78-80.
Aṭṭhamādīsu heṭṭhā vuttanayenevāti ‘‘ yā esa mama sāsane ’’ tiādinā heṭṭhā vuttanayeneva .
Sesamettha uttānatthameva .
Kalyāṇamittādivaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
78-80.
Aṭṭhamādīsu heṭṭhā vuttanayenevāti ‘‘ yā esa mama sāsane ’’ tiādinā heṭṭhā vuttanayeneva .
Sesamettha uttānatthameva .
Kalyāṇamittādivaggavaṇṇanā niṭṭhitā .