Rādhattheravatthu
233. Ekādasame
V1.174 satthā sāriputtattherassa saññaṃ adāsīti brāhmaṇaṃ pabbājetuṃ saññaṃ adāsi , āṇāpesīti vuttaṃ hoti .
Bhagavā kira taṃ brāhmaṇaṃ pabbajjaṃ alabhitvā kisaṃ lūkhaṃ dubbaṇṇaṃ uppaṇḍuppaṇḍukajātaṃ disvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ ko , bhikkhave , tassa brāhmaṇassa adhikāraṃ saratī ’’ ti .
Evaṃ vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ ahaṃ kho , bhante , tassa brāhmaṇassa adhikāraṃ sarāmī ’’ ti .
Kiṃ pana tvaṃ , sāriputta , brāhmaṇassa adhikāraṃ sarasīti .
Idha me , bhante , so brāhmaṇo rājagahe piṇḍāya carantassa kaṭacchubhikkhaṃ dāpesi , imaṃ kho ahaṃ , bhante , tassa brāhmaṇassa adhikāraṃ sarāmī ’’ ti .
Sādhu sādhu , sāriputta .
Kataññuno hi , sāriputta , sappurisā katavedino , tena hi tvaṃ , sāriputta , taṃ brāhmaṇaṃ pabbājehi upasampādehīti .Aṭṭhuppattiyaṃ āgatoti alīnacittajātakassa ( jā .1.2.11-12) aṭṭhuppattiyaṃ ( jā . aṭṭha .2.2. alīnacittajātakavaṇṇanā ) āgato .
Nidhīnan ti
M1.190 tattha tattha nidahitvā ṭhapitānaṃ hiraññasuvaṇṇādipūrānaṃ nidhikumbhīnaṃ .
Pavattāran ti kicchajīvike duggatamanusse anukampaṃ katvā ‘‘ ehi , te sukhena jīvanupāyaṃ dassessāmī ’’ ti nidhiṭṭhānaṃ netvā hatthaṃ pasāretvā ‘‘ imaṃ gahetvā sukhaṃ jīvā ’’ ti ācikkhitāraṃ viya .Vajjadassinan ti dve vajjadassino ‘‘ iminā naṃ asāruppena vā khalitena vā saṅghamajjhe niggaṇhissāmī ’’ ti randhagavesako ca , anaññātaṃ ñāpanatthāya ñātaṃ anuggaṇhanatthāya sīlādīnamassa vuddhikāmatāya taṃ taṃ vajjaṃ olokanena ullumpanasabhāvasaṇṭhito ca .
Ayaṃ idha adhippeto .
Yathā hi duggatamanusso ‘‘ imaṃ gaṇhāhī ’’ ti tajjetvāpi pothetvāpi nidhiṃ dassente kopaṃ na karoti , pamuditova hoti , evamevaṃ evarūpe puggale asāruppaṃ vā khalitaṃ vā disvā ācikkhante kopo na kātabbo , tuṭṭheneva bhavitabbaṃ .
‘‘ Bhante , mahantaṃ vo kammaṃ kataṃ mayhaṃ ācariyupajjhāyaṭṭhāne ṭhatvā ovadantehi , punapi maṃ vadeyyāthā ’’ ti pavāretabbameva .
Niggayhavādin ti ekacco hi saddhivihārikādīnaṃ asāruppaṃ vā khalitaṃ vā disvā ‘‘ ayaṃ me mukhodakadānādīhi sakkaccaṃ upaṭṭhahati , sace naṃ vakkhāmi , na maṃ upaṭṭhahissati , evaṃ me parihāni bhavissatī ’’ ti taṃ vattuṃ avisahanto na niggayhavādī nāma hoti , so imasmiṃ sāsane kacavaraṃ ākirati .
Yo pana tathārūpaṃ vajjaṃ disvā vajjānurūpaṃ tajjento paṇāmento daṇḍakammaṃ karonto vihārā nīharanto sikkhāpeti , ayaṃ niggayhavādī nāma seyyathāpi , sammāsambuddho .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ niggayha niggayhāhaṃ , ānanda , vakkhāmi , pavayha pavayha
V1.175 , ānanda , vakkhāmi , yo sāro , so ṭhassatī ’’ ti ( ma . ni .3.196).
Medhāvin ti dhammojapaññāya samannāgataṃ .
Tādisan ti evarūpaṃ paṇḍitaṃ bhajeyya payirupāseyya .
Tādisañhi ācariyaṃ bhajamānassa antevāsikassa seyyo hoti na pāpiyo , vaḍḍhiyeva hoti , no parihānīti .