8. Upakkilesasuttaṃ
236. Evaṃ
T3.295V3.192 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme .Tena kho pana samayena kosambiyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti .
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā
P3.153 bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .Ekamantaṃ ṭhito kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idha , bhante , kosambiyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti .
Sādhu , bhante , bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā ’’ ti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena .
Atha kho bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca –
‘‘ alaṃ , bhikkhave , mā bhaṇḍanaṃ , mā kalahaṃ , mā viggahaṃ , mā vivādan ’’ ti .
Evaṃ vutte , aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ āgametu , bhante !
Bhagavā dhammassāmī ;
appossukko , bhante , bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṃ anuyutto viharatu ;
mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā ’’ ti .
Dutiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca –
‘‘ alaṃ , bhikkhave , mā bhaṇḍanaṃ , mā kalahaṃ , mā viggahaṃ , mā vivādan ’’ ti .
Dutiyampi kho so
T3.296 bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –‘‘ āgametu , bhante !
Bhagavā dhammassāmī ;
appossukko , bhante , bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṃ anuyutto viharatu ;
mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā ’’ ti .
Tatiyampi
M3.192 kho bhagavā te bhikkhū etadavoca –‘‘ alaṃ , bhikkhave , mā bhaṇḍanaṃ , mā kalahaṃ , mā viggahaṃ , mā vivādan ’’ ti .
Tatiyampi kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ āgametu , bhante , bhagavā dhammassāmī ;
appossukko , bhante , bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṃ anuyutto viharatu ;
mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā ’’ ti .
Atha
V3.193 kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pāvisi .Kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya ṭhitakova imā gāthā abhāsi –
237.
‘‘ Puthusaddo
P3.154 samajano , na bālo koci maññatha ;Saṅghasmiṃ bhijjamānasmiṃ , nāññaṃ bhiyyo amaññaruṃ .
‘‘ Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā , vācāgocarabhāṇino ;
Yāvicchanti mukhāyāmaṃ , yena nītā na taṃ vidū .
‘‘ Akkocchi maṃ avadhi maṃ , ajini maṃ ahāsi me ;
Ye ca taṃ upanayhanti , veraṃ tesaṃ na sammati .
‘‘ Akkocchi maṃ avadhi maṃ , ajini maṃ ahāsi me ;
Ye
T3.297 ca taṃ nupanayhanti , veraṃ tesūpasammati .‘‘ Na hi verena verāni , sammantīdha kudācanaṃ ;
Averena ca sammanti , esa dhammo sanantano .
‘‘ Pare ca na vijānanti , mayamettha yamāmase ;
Ye ca tattha vijānanti , tato sammanti medhagā .
‘‘ Aṭṭhicchinnā pāṇaharā , gavassadhanahārino ;
Raṭṭhaṃ vilumpamānānaṃ , tesampi hoti saṅgati ;
Kasmā tumhākaṃ no siyā .
‘‘ Sace
V3.194 labhetha nipakaṃ sahāyaṃ ,Saddhiṃ caraṃ sādhuvihāri dhīraṃ ;
Abhibhuyya sabbāni parissayāni ,
Careyya tenattamano satīmā .
‘‘ No
M3.193 ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ ,Saddhiṃ caraṃ sādhuvihāri dhīraṃ ;
Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya ,
Eko care mātaṅgaraññeva nāgo .
‘‘ Ekassa caritaṃ seyyo , natthi bāle sahāyatā ;
Eko care na ca pāpāni kayirā ,
Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo ’’ ti .
238. Atha
T3.298 kho bhagavā ṭhitakova imā gāthā bhāsitvā yena bālakaloṇakāragāmo [ bālakaloṇakagāmo ( ka .), tathā vinayepi ] tenupasaṅkami .Tena kho pana samayena
P3.155 āyasmā bhagu bālakaloṇakāragāme viharati .Addasā kho āyasmā bhagu bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ .
Disvāna āsanaṃ paññapesi udakañca pādānaṃ dhovanaṃ [ udakañca pādānaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Nisīdi bhagavā paññatte āsane .
Nisajja pāde pakkhālesi .
Āyasmāpi kho bhagu bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaguṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ kacci , bhikkhu , khamanīyaṃ , kacci yāpanīyaṃ , kacci piṇḍakena na kilamasī ’’ ti ?
‘‘ Khamanīyaṃ bhagavā , yāpanīyaṃ bhagavā , na cāhaṃ , bhante , piṇḍakena kilamāmī ’’ ti .
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ bhaguṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā yena pācīnavaṃsadāyo tenupasaṅkami .
Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo [ bhaddiyo ( ma . ni .2.166 naḷakapāne ] āyasmā ca kimilo [ kimbilo ( sī . syā . kaṃ . pī .)] pācīnavaṃsadāye viharanti .
Addasā kho dāyapālo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ .
Disvāna bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ mā , mahāsamaṇa , etaṃ dāyaṃ pāvisi .
Santettha tayo kulaputtā
V3.195 attakāmarūpā viharanti .Mā tesaṃ aphāsumakāsī ’’ ti .
Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṃ mantayamānassa .
Sutvāna dāyapālaṃ etadavoca –
‘‘ mā , āvuso dāyapāla , bhagavantaṃ vāresi .
Satthā no bhagavā anuppatto ’’ ti .
239. Atha
T3.299M3.194 kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo yenāyasmā ca kimilo tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṃ āyasmantañca kimilaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkamathāyasmanto , abhikkamathāyasmanto , satthā no bhagavā anuppatto ’’ ti .
Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṃ paccuggantvā eko bhagavato pattacīvaraṃ paṭiggahesi , eko āsanaṃ paññapesi , eko pādodakaṃ upaṭṭhapesi .
Nisīdi bhagavā paññatte āsane .
Nisajja pāde pakkhālesi .
Tepi kho āyasmanto bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ anuruddhaṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ kacci vo , anuruddhā , khamanīyaṃ , kacci yāpanīyaṃ , kacci piṇḍakena na kilamathā ’’ ti ?
‘‘ Khamanīyaṃ
P3.156 bhagavā , yāpanīyaṃ bhagavā , na ca mayaṃ , bhante , piṇḍakena kilamāmā ’’ ti .‘‘ Kacci pana vo , anuruddhā , samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathā ’’ ti ?
‘‘ Taggha mayaṃ , bhante , samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā ’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ pana tumhe , anuruddhā , samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathā ’’ ti ?
‘‘ Idha mayhaṃ , bhante , evaṃ hoti –
‘ lābhā vata me , suladdhaṃ vata
T3.300 me yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṃ viharāmī ’ ti .Tassa mayhaṃ , bhante , imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca , mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca , mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca .
Tassa , mayhaṃ , bhante , evaṃ hoti –
‘ yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyyan ’ ti .
So kho ahaṃ , bhante , sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi .
Nānā hi kho no , bhante , kāyā , ekañca pana maññe cittan ’’ ti .
Āyasmāpi kho nandiyo … pe … āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ mayhampi kho , bhante , evaṃ hoti –
‘ lābhā vata me , suladdhaṃ vata me yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi
V3.196 saddhiṃ viharāmī ’ ti .Tassa mayhaṃ , bhante , imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca , mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca , mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ
M3.195 āvi ceva raho ca .Tassa mayhaṃ , bhante , evaṃ hoti –
‘ yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyyan ’ ti .
So kho ahaṃ , bhante , sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi .
Nānā hi kho no , bhante , kāyā , ekañca pana maññe cittanti .
Evaṃ kho mayaṃ , bhante , samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā
T3.301 aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā ’’ ti . 240.‘‘ Sādhu , sādhu , anuruddhā !
Kacci pana vo , anuruddhā , appamattā ātāpino pahitattā viharathā ’’ ti ?
‘‘ Taggha
P3.157 mayaṃ , bhante , appamattā ātāpino pahitattā viharāmā ’’ ti .‘‘ Yathā kathaṃ pana tumhe , anuruddhā , appamattā ātāpino pahitattā viharathā ’’ ti ?
‘‘ Idha , bhante , amhākaṃ yo paṭhamaṃ gāmato piṇḍāya paṭikkamati , so āsanāni paññapeti , pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti , avakkārapātiṃ upaṭṭhāpeti .
Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati – sace hoti bhuttāvaseso , sace ākaṅkhati , bhuñjati ;
no ce ākaṅkhati , appaharite vā chaḍḍeti apāṇake vā udake opilāpeti – so āsanāni paṭisāmeti , pānīyaṃ paribhojanīyaṃ paṭisāmeti , avakkārapātiṃ dhovitvā paṭisāmeti , bhattaggaṃ sammajjati .
Yo passati pānīyaghaṭaṃ vā paribhojanīyaghaṭaṃ vā vaccaghaṭaṃ vā rittaṃ tucchaṃ so upaṭṭhāpeti .
Sacassa hoti avisayhaṃ , hatthavikārena dutiyaṃ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema [ upaṭṭhapeti ( sī .)], na tveva mayaṃ , bhante , tappaccayā vācaṃ bhindāma .
Pañcāhikaṃ kho pana mayaṃ , bhante , sabbarattiṃ dhammiyā kathāya sannisīdāma .
Evaṃ kho mayaṃ , bhante , appamattā ātāpino pahitattā viharāmā ’’ ti .
241.‘‘ Sādhu , sādhu , anuruddhā !
Atthi pana vo , anuruddhā , evaṃ appamattānaṃ ātāpīnaṃ pahitattānaṃ viharataṃ uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso
T3.302 adhigato phāsuvihāro ’’ ti ?‘‘ Idha mayaṃ , bhante , appamattā ātāpino pahitattā viharantā obhāsañceva sañjānāma dassanañca rūpānaṃ .
So kho pana no obhāso nacirasseva antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ ;
tañca nimittaṃ nappaṭivijjhāmā ’’ ti .
‘‘ Taṃ
M3.196V3.197 kho pana vo , anuruddhā , nimittaṃ paṭivijjhitabbaṃ .Ahampi sudaṃ , anuruddhā , pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno obhāsañceva sañjānāmi dassanañca rūpānaṃ .
So kho pana me obhāso nacirasseva
P3.158 antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .Tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ ko nu kho hetu ko paccayo yena me obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānan ’ ti ?
Tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ vicikicchā kho me udapādi , vicikicchādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissatī ’’’ ti .
‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā , appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañceva sañjānāmi dassanañca rūpānaṃ .
So kho pana me obhāso nacirasseva antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ ko nu kho hetu ko paccayo yena me obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānan ’ ti ?
Tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ amanasikāro kho me udapādi , amanasikārādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso
T3.303 antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati na amanasikāro ’’’ ti .
‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā … pe … tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ thinamiddhaṃ kho me udapādi , thinamiddhādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati na amanasikāro na thinamiddhan ’’’ ti .
‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā … pe … tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ chambhitattaṃ kho me udapādi , chambhitattādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Seyyathāpi , anuruddhā , puriso addhānamaggappaṭipanno , tassa ubhatopasse vaṭṭakā [ vadhakā ( sī . syā . kaṃ . pī .)] uppateyyuṃ , tassa tatonidānaṃ chambhitattaṃ uppajjeyya ;
evameva kho me , anuruddhā , chambhitattaṃ udapādi , chambhitattādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi
M3.197 cute obhāsoV3.198 antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .Sohaṃ tathā karissāmi
P3.159 yathā me puna na vicikicchā uppajjissati na amanasikāro na thinamiddhaṃ na chambhitattan ’’’ ti .‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā … pe … tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ uppilaṃ [ ubbillaṃ ( sī . pī .), ubbilaṃ ( syā . kaṃ .)] kho me udapādi , uppilādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ
T3.304 .Seyyathāpi , anuruddhā , puriso ekaṃ nidhimukhaṃ gavesanto sakideva pañcanidhimukhāni adhigaccheyya , tassa tatonidānaṃ uppilaṃ uppajjeyya ;
evameva kho me , anuruddhā , uppilaṃ udapādi , uppilādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati , na amanasikāro , na thinamiddhaṃ , na chambhitattaṃ , na uppilan ’’’ ti .
‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā … pe … tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ duṭṭhullaṃ kho me udapādi , duṭṭhullādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati , na amanasikāro , na thinamiddhaṃ , na chambhitattaṃ , na uppilaṃ , na duṭṭhullan ’’’ ti .
‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā … pe … tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ accāraddhavīriyaṃ kho me udapādi , accāraddhavīriyādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Seyyathāpi , anuruddhā , puriso ubhohi hatthehi vaṭṭakaṃ gāḷhaṃ gaṇheyya , so tattheva patameyya [ matameyya ( bahūsu ) pa + taṃ + eyya = patameyya-iti padavibhāgo ];
evameva kho me , anuruddhā , accāraddhavīriyaṃ udapādi , accāraddhavīriyādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati
T3.305 dassanañca rūpānaṃ .Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati , na amanasikāro , na thinamiddhaṃ , na chambhitattaṃ , na uppilaṃ , na duṭṭhullaṃ , na accāraddhavīriyan ’’’ ti .
‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā … pe … tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ atilīnavīriyaṃ kho me udapādi
P3.160 , atilīnavīriyādhikaraṇañca pana meM3.198 samādhi cavi .Samādhimhi
V3.199 cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .Seyyathāpi , anuruddhā , puriso vaṭṭakaṃ sithilaṃ gaṇheyya , so tassa hatthato uppateyya ;
evameva kho me , anuruddhā , atilīnavīriyaṃ udapādi , atilīnavīriyādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati , na amanasikāro , na thinamiddhaṃ , na chambhitattaṃ , na uppilaṃ , na duṭṭhullaṃ , na accāraddhavīriyaṃ , na atilīnavīriyan ’’’ ti .
‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā … pe … tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ abhijappā kho me udapādi , abhijappādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati , na amanasikāro , na thinamiddhaṃ , na chambhitattaṃ , na uppilaṃ , na duṭṭhullaṃ , na accāraddhavīriyaṃ , na atilīnavīriyaṃ , na abhijappā ’’’ ti .
‘‘ So
T3.306 kho ahaṃ , anuruddhā … pe … tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –‘ nānattasaññā kho me udapādi , nānattasaññādhikaraṇañca pana me samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati , na amanasikāro , na thinamiddhaṃ , na chambhitattaṃ , na uppilaṃ , na duṭṭhullaṃ , na accāraddhavīriyaṃ , na atilīnavīriyaṃ , na abhijappā , na nānattasaññā ’’’ ti .
‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā , appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañceva sañjānāmi dassanañca rūpānaṃ .
So kho pana me obhāso nacirasseva antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Tassa mayhaṃ anuruddhā etadahosi –
‘ ko nu kho hetu ko paccayo yena me obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānan ’ ti .
Tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ atinijjhāyitattaṃ kho me rūpānaṃ udapādi , atinijjhāyitattādhikaraṇañca pana me rūpānaṃ samādhi cavi .
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṃ .
Sohaṃ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati , na amanasikāro , na thinamiddhaṃ , na chambhitattaṃ , na uppilaṃ , na duṭṭhullaṃ , na accāraddhavīriyaṃ , na atilīnavīriyaṃ , na abhijappā , na nānattasaññā , na atinijjhāyitattaṃ rūpānan ’’’ ti .
242.‘‘ So
M3.199V3.200 kho ahaṃ , anuruddhā ,‘ vicikicchā cittassa upakkileso ’ tiT3.307 – iti viditvā vicikicchaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ amanasikāro cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā amanasikāraṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ thinamiddhaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā thinamiddhaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ chambhitattaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā chambhitattaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ uppilaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā uppilaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ duṭṭhullaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā duṭṭhullaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ accāraddhavīriyaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā accāraddhavīriyaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ atilīnavīriyaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā atilīnavīriyaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ abhijappā cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā abhijappaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ nānattasaññā cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā nānattasaññaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ ,‘ atinijjhāyitattaṃ rūpānaṃ cittassaP3.161 upakkileso ’ ti – iti viditvā atinijjhāyitattaṃ rūpānaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ . 243.‘‘ So kho ahaṃ , anuruddhā , appamatto ātāpī pahitatto viharanto obhāsañhi kho sañjānāmi , na ca rūpāni passāmi ;
rūpāni hi kho passāmi , na ca obhāsaṃ sañjānāmi –
‘ kevalampi rattiṃ , kevalampi divaṃ [ divasaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)], kevalampi rattindivaṃ ’[ rattidivaṃ ( ka .)].
Tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ ko nu kho hetu ko paccayo yvāhaṃ obhāsañhi kho sañjānāmi na ca rūpāni passāmi ;
rūpāni hi kho [ kho tasmiṃ samaye ( sī . ka .)] passāmi na ca obhāsaṃ sañjānāmi – kevalampi rattiṃ , kevalampi divaṃ , kevalampi rattindivan ’ ti .
Tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi
T3.308 –‘ yasmiñhi kho ahaṃ samaye rūpanimittaṃ amanasikaritvā obhāsanimittaṃ manasi karomi , obhāsañhi kho tasmiṃ samaye sañjānāmi , na ca rūpāni passāmi .
Yasmiṃ panāhaṃ samaye obhāsanimittaṃ amanasikaritvā rūpanimittaṃ manasi karomi , rūpāni hi kho tasmiṃ samaye passāmi na ca obhāsaṃ sañjānāmi – kevalampi rattiṃ , kevalampi divaṃ , kevalampi rattindivan ’’’ ti .
‘‘ So
M3.200 kho ahaṃ , anuruddhā , appamatto ātāpī pahitatto viharanto parittañceva obhāsaṃ sañjānāmi , parittāni ca rūpāni passāmi ;appamāṇañceva obhāsaṃ sañjānāmi , appamāṇāni
V3.201 ca rūpāni passāmi – kevalampi rattiṃ , kevalampi divaṃ , kevalampi rattindivaṃ .Tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ ko nu kho hetu ko paccayo yvāhaṃ parittañceva obhāsaṃ sañjānāmi , parittāni ca rūpāni passāmi
T3.309 ;appamāṇañceva obhāsaṃ sañjānāmi , appamāṇāni ca rūpāni passāmi – kevalampi rattiṃ , kevalampi divaṃ , kevalampi rattindivan ’ ti .
Tassa mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –
‘ yasmiṃ kho me samaye paritto samādhi hoti , parittaṃ me tasmiṃ samaye cakkhu hoti .
Sohaṃ parittena cakkhunā parittañceva obhāsaṃ sañjānāmi , parittāni ca rūpāni passāmi .
Yasmiṃ pana me samaye appamāṇo samādhi hoti , appamāṇaṃ me tasmiṃ samaye cakkhu hoti .
Sohaṃ appamāṇena cakkhunā appamāṇañceva obhāsaṃ sañjānāmi , appamāṇāni ca rūpāni passāmi – kevalampi rattiṃ , kevalampi divaṃ , kevalampi rattindivan ’’’ ti .
244. Yato kho me
P3.162 , anuruddhā ,‘ vicikicchā cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā vicikicchā cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ amanasikāro cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā amanasikāro cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ thinamiddhaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā thinamiddhaṃ cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ chambhitattaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā chambhitattaṃ cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ uppilaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā uppilaṃ cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ duṭṭhullaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā duṭṭhullaṃ cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ accāraddhavīriyaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā accāraddhavīriyaṃ cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ atilīnavīriyaṃ cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā atilīnavīriyaṃ cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ abhijappā cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā abhijappā cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ nānattasaññā cittassa upakkileso ’ ti – iti viditvā nānattasaññā cittassa upakkileso pahīno ahosi ,‘ atinijjhāyitattaṃ rūpānaṃ cittassaT3.310 upakkileso ’ ti – iti viditvāM3.201 atinijjhāyitattaṃ rūpānaṃ cittassa upakkileso pahīno ahosi . 245.‘‘ Tassa
V3.202 mayhaṃ , anuruddhā , etadahosi –‘ ye kho me cittassa upakkilesā te me pahīnā .
Handa , dānāhaṃ tividhena samādhiṃ bhāvemī ’ ti [ bhāvesinti ( sī . syā . kaṃ .)].
So kho ahaṃ , anuruddhā , savitakkampi savicāraṃ samādhiṃ bhāvesiṃ [ bhāvemi ( ka .)], avitakkampi vicāramattaṃ samādhiṃ bhāvesiṃ , avitakkampi avicāraṃ samādhiṃ bhāvesiṃ , sappītikampi samādhiṃ bhāvesiṃ , nippītikampi samādhiṃ bhāvesiṃ , sātasahagatampi samādhiṃ bhāvesiṃ , upekkhāsahagatampi samādhiṃ bhāvesiṃ .
Yato kho me , anuruddhā , savitakkopi savicāro samādhi bhāvito ahosi , avitakkopi vicāramatto samādhi bhāvito ahosi , avitakkopi avicāro samādhi bhāvito ahosi , sappītikopi samādhi bhāvito ahosi , nippītikopi samādhi bhāvito ahosi , sātasahagatopi samādhi bhāvito ahosi , upekkhāsahagatopi samādhi bhāvito ahosi .
Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi , akuppā me cetovimutti .
Ayamantimā jāti , natthi dāni punabbhavo ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamano āyasmā anuruddho bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .
Upakkilesasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ .