2. Channovādasuttaṃ
389. Evaṃ
T3.474V3.316 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo āyasmā ca channo gijjhakūṭe pabbate viharanti .
Tena kho pana samayena āyasmā channo ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno .
Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahācundo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahācundaṃ etadavoca –
‘‘ āyāmāvuso cunda , yenāyasmā channo tenupasaṅkamissāma gilānapucchakā ’’ ti .
‘‘ Evamāvuso ’’ ti kho āyasmā mahācundo āyasmato sāriputtassa paccassosi .
Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo yenāyasmā channo tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā āyasmatā channena saddhiṃ sammodiṃsu .
Sammodanīyaṃ kathaṃ
P3.264 sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ channaṃ etadavoca –
‘‘ kacci te , āvuso channa , khamanīyaṃ , kacci yāpanīyaṃ ?
Kacci te dukkhā vedanā paṭikkamanti , no abhikkamanti ;
paṭikkamosānaṃ paññāyati , no abhikkamo ’’ ti ?
‘‘ Na me , āvuso sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃ paññāyati , no paṭikkamo .
Seyyathāpi
T3.475 , āvuso sāriputta , balavā purisoM3.308 tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya ;evameva kho me , āvuso sāriputta , adhimattā vātā muddhani ūhananti .
Na me , āvuso sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo .
Seyyathāpi , āvuso sāriputta , balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṃ dadeyya ;
evameva kho me , āvuso sāriputta , adhimattā sīse sīsavedanā .
Na me , āvuso sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃ paññāyati , no paṭikkamo .
Seyyathāpi , āvuso
V3.317 sāriputta , dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṃ parikanteyya ;evameva kho me , āvuso sāriputta , adhimattā vātā kucchiṃ parikantanti .
Na me , āvuso sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃ paññāyati , no paṭikkamo .
Seyyathāpi , āvuso sāriputta , dve balavanto purisā dubbalataraṃ purisaṃ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṃ samparitāpeyyuṃ ;
evameva kho me , āvuso sāriputta , adhimatto
T3.476 kāyasmiṃ ḍāho .Na me , āvuso sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃ paññāyati , no paṭikkamo .
Satthaṃ , āvuso sāriputta , āharissāmi , nāvakaṅkhāmi jīvitan ’’ ti .
390.‘‘ Māyasmā channo satthaṃ āharesi .
Yāpetāyasmā channo .
Yāpentaṃ mayaṃ āyasmantaṃ channaṃ icchāma .
Sace āyasmato channassa natthi sappāyāni bhojanāni , ahaṃ āyasmato channassa sappāyāni bhojanāni pariyesissāmi .
Sace āyasmato channassa natthi sappāyāni bhesajjāni , ahaṃ āyasmato channassa sappāyāni bhesajjāni pariyesissāmi .
Sace āyasmato channassa natthi patirūpā upaṭṭhākā , ahaṃ āyasmantaṃ channaṃ upaṭṭhahissāmi .
Māyasmā channo satthaṃ āharesi .
Yāpetāyasmā channo .
Yāpentaṃ mayaṃ āyasmantaṃ channaṃ icchāmā ’’ ti .
‘‘ Napi me , āvuso sāriputta , natthi sappāyāni bhojanāni ;
napi me natthi sappāyāni bhesajjāni ;
napi me natthi patirūpā upaṭṭhākā ;
api cāvuso sāriputta
M3.309 , pariciṇṇo me satthā dīgharattaṃ manāpeneva no amanāpena .Etañhi , āvuso sāriputta , sāvakassa patirūpaṃ yaṃ satthāraṃ paricareyya manāpeneva no amanāpena .
‘ Anupavajjaṃ channo bhikkhu satthaṃ āharissatī ’ ti evametaṃ [ evameva kho tvaṃ ( ka .)], āvuso sāriputta , dhārehī ’’ ti .
‘‘ Puccheyyāma mayaṃ āyasmantaṃ channaṃ kañcideva desaṃ , sace āyasmā
T3.477 channo okāsaṃ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā ’’ ti .‘‘ Pucchāvuso sāriputta , sutvā vedissāmī ’’ ti .
391.‘‘ Cakkhuṃ , āvuso channa , cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso
P3.265 me attā ’ ti samanupassasi ?Sotaṃ , āvuso channa , sotaviññāṇaṃ … pe … ghānaṃ , āvuso channa , ghānaviññāṇaṃ … jivhaṃ , āvuso channa , jivhāviññāṇaṃ
V3.318 … kāyaṃ , āvuso channa , kāyaviññāṇaṃ … manaṃ , āvuso channa , manoviññāṇaṃ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’ ti samanupassasī ’’ ti ?‘‘ Cakkhuṃ , āvuso sāriputta , cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassāmi .
Sotaṃ , āvuso sāriputta … pe … ghānaṃ , āvuso sāriputta … jivhaṃ , āvuso sāriputta … kāyaṃ , āvuso sāriputta … manaṃ , āvuso sāriputta , manoviññāṇaṃ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassāmī ’’ ti .
392.‘‘ Cakkhusmiṃ , āvuso channa , cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṃ disvā kiṃ abhiññāya cakkhuṃ cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassasi ?
Sotasmiṃ , āvuso channa , sotaviññāṇe
T3.478 … ghānasmiṃ , āvuso channa , ghānaviññāṇe … jivhāya , āvuso channa , jivhāviññāṇe … kāyasmiṃ , āvuso channa , kāyaviññāṇe … manasmiṃ , āvuso channa , manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṃ disvā kiṃ abhiññāya manaṃ manoviññāṇaṃ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassasī ’’ ti ?‘‘ Cakkhusmiṃ
M3.310 , āvuso sāriputta , cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu nirodhaṃ disvā nirodhaṃ abhiññāya cakkhuṃ cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassāmi .Sotasmiṃ , āvuso sāriputta , sotaviññāṇe … ghānasmiṃ , āvuso sāriputta , ghānaviññāṇe … jivhāya , āvuso sāriputta , jivhāviññāṇe … kāyasmiṃ , āvuso sāriputta , kāyaviññāṇe … manasmiṃ , āvuso sāriputta , manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu
V3.319 dhammesu nirodhaṃ disvā nirodhaṃ abhiññā manaṃ manoviññāṇaṃ manoviññāṇaviññātabbeP3.266 dhamme ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassāmī ’’ ti . 393. Evaṃ vutte , āyasmā mahācundo āyasmantaṃ channaṃ etadavoca –
‘‘ tasmātiha , āvuso channa , idampi tassa bhagavato sāsanaṃ [ vacanaṃ ( sī .)], niccakappaṃ manasi kātabbaṃ –
‘ nissitassa calitaṃ , anissitassa calitaṃ
T3.479 natthi .Calite asati passaddhi , passaddhiyā sati nati na hoti .
Natiyā asati āgatigati na hoti .
Āgatigatiyā asati cutūpapāto na hoti .
Cutūpapāte asati nevidha na huraṃ na ubhayamantarena .
Esevanto dukkhassā ’’’ ti .
Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo āyasmantaṃ channaṃ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃsu .
394. Atha kho āyasmā channo acirapakkante āyasmante ca sāriputte āyasmante ca mahācunde satthaṃ āharesi .
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ āyasmatā , bhante , channena satthaṃ āharitaṃ .
Tassa kā gati , ko abhisamparāyo ’’ ti ?
‘‘ Nanu te , sāriputta , channena bhikkhunā sammukhāyeva anupavajjatā byākatā ’’ ti ?
‘‘ Atthi , bhante , pubbajiraṃ [ pappajitañhitaṃ ( ka .), upavajjitaṃ ( ka .), pubbavijjanaṃ , pubbavijjhanaṃ , pubbaviciraṃ ( saṃyuttake )] nāma vajjigāmo .
Tatthāyasmato channassa mittakulāni suhajjakulāni upavajjakulānī ’’ ti .
‘‘ Honti [ posanti ( ka .)] hete , sāriputta , channassa bhikkhuno mittakulāni suhajjakulāni upavajjakulāni .
Nāhaṃ , sāriputta , ettāvatā
M3.311 ‘ saupavajjo ’ ti vadāmi .Yo kho , sāriputta , imañca kāyaṃ nikkhipati aññañca kāyaṃ upādiyati tamahaṃ ‘ saupavajjo ’ ti vadāmi .
Taṃ channassa bhikkhuno natthi .
‘ Anupavajjo channo bhikkhu satthaṃ āharesī ’ ti evametaṃ , sāriputta , dhārehī ’’ ti .
Idamavoca
T3.480 bhagavā .Attamano āyasmā sāriputto bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .
Channovādasuttaṃ niṭṭhitaṃ dutiyaṃ .