8. Gopakamoggallānasuttaṃ
79. Evaṃ
T3.89V3.56 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe aciraparinibbute bhagavati .Tena kho pana samayena rājā māgadho ajātasattu vedehiputto rājagahaṃ paṭisaṅkhārāpeti rañño pajjotassa āsaṅkamāno .
Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi .
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi –
‘‘ atippago kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ .
Yaṃnūnāhaṃ yena gopakamoggallānassa brāhmaṇassa kammanto , yena gopakamoggallāno brāhmaṇo tenupasaṅkameyyan ’’ ti .
Atha kho āyasmā ānando yena gopakamoggallānassa brāhmaṇassa kammanto , yena gopakamoggallāno brāhmaṇo tenupasaṅkami .
Addasā kho gopakamoggallāno brāhmaṇo āyasmantaṃ ānandaṃ dūratova āgacchantaṃ .
Disvāna āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ etu kho bhavaṃ ānando .
Svāgataṃ bhoto ānandassa .
Cirassaṃ kho bhavaṃ ānando imaṃ pariyāyamakāsi yadidaṃ idhāgamanāya .
Nisīdatu bhavaṃ ānando , idamāsanaṃ paññattan ’’ ti .
Nisīdi kho āyasmā ānando paññatte āsane .
Gopakamoggallānopi
P3.8 kho brāhmaṇo aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi .Ekamantaṃ
T3.90 nisinno kho gopakamoggallāno brāhmaṇo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –‘‘ atthi nu kho , bho ānanda , ekabhikkhupi tehi
M3.59 dhammehi sabbenasabbaṃ sabbathāsabbaṃ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhavaṃ gotamo ahosi arahaṃ sammāsambuddho ’’ ti ?‘‘ Natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṃ sabbathāsabbaṃ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhagavā ahosi arahaṃ sammāsambuddho .
So hi , brāhmaṇa , bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā , asañjātassa maggassa sañjanetā , anakkhātassa maggassa akkhātā , maggaññū , maggavidū , maggakovido ;
maggānugā ca pana etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā ’’ ti .
Ayañca hidaṃ āyasmato ānandassa gopakamoggallānena brāhmaṇena saddhiṃ antarākathā vippakatā ahosi .
Atha
V3.57 kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto rājagahe kammante anusaññāyamāno yena gopakamoggallānassa brāhmaṇassa kammanto , yenāyasmā ānando tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ kāyanuttha , bho ānanda , etarahi kathāya sannisinnā , kā ca pana vo antarākathā vippakatā ’’ ti ?
‘‘ Idha maṃ , brāhmaṇa , gopakamoggallāno
T3.91 brāhmaṇo evamāha –‘ atthi nu kho , bho ānanda , ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṃ sabbathāsabbaṃ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhavaṃ gotamo ahosi arahaṃ sammāsambuddho ’ ti .
Evaṃ vutte ahaṃ , brāhmaṇa , gopakamoggallānaṃ brāhmaṇaṃ etadavocaṃ –
‘ natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṃ sabbathāsabbaṃ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhagavā ahosi arahaṃ sammāsambuddho .
So hi , brāhmaṇa , bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā , asañjātassa
P3.9 maggassa sañjanetā , anakkhātassa maggassa akkhātā , maggaññū , maggavidū , maggakovido ;maggānugā ca pana etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā ’ ti .
Ayaṃ kho no , brāhmaṇa , gopakamoggallānena brāhmaṇena saddhiṃ antarākathā vippakatā .
Atha tvaṃ anuppatto ’’ ti .
80.‘‘ Atthi nu kho , bho ānanda , ekabhikkhupi tena bhotā gotamena ṭhapito –
‘ ayaṃ vo mamaccayena paṭisaraṇaṃ bhavissatī ’ ti , yaṃ tumhe etarahi
M3.60 paṭipādeyyāthā ’’ ti [ paṭidhāveyyāthāti ( sī . syā . kaṃ . pī .)]?‘‘ Natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena ṭhapito –
‘ ayaṃ vo mamaccayena paṭisaraṇaṃ bhavissatī ’ ti , yaṃ mayaṃ etarahi paṭipādeyyāmā ’’ ti .
‘‘ Atthi pana , bho ānanda , ekabhikkhupi saṅghena sammato , sambahulehi
T3.92 therehi bhikkhūhi ṭhapito –‘ ayaṃ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṃ bhavissatī ’ ti , yaṃ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā ’’ ti ?
‘‘ Natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi saṅghena sammato , sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito –
‘ ayaṃ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṃ bhavissatī ’ ti , yaṃ mayaṃ etarahi paṭipādeyyāmā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ appaṭisaraṇe ca pana , bho ānanda , ko hetu sāmaggiyā ’’ ti ?
‘‘ Na kho mayaṃ , brāhmaṇa , appaṭisaraṇā ;
sappaṭisaraṇā mayaṃ , brāhmaṇa ;
dhammappaṭisaraṇā ’’ ti .
‘‘‘ Atthi
V3.58 nu kho , bho ānanda , ekabhikkhupi tena bhotā gotamena ṭhapito – ayaṃ vo mamaccayena paṭisaraṇaṃ bhavissatīti , yaṃ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā ’ ti – iti puṭṭho samāno ‘ natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena ṭhapito – ayaṃ vo mamaccayena paṭisaraṇaṃ bhavissatīti , yaṃ mayaṃ etarahi paṭipādeyyāmā ’ ti vadesi ;‘ atthi pana , bho ānanda , ekabhikkhupi saṅghena sammato , sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito – ayaṃ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṃ bhavissatīti , yaṃ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā ’ ti – iti puṭṭho samāno ‘ natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi saṅghena sammato , sambahulehi therehi bhikkhūhi
P3.10 ṭhapito – ayaṃ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṃ bhavissatīti , yaṃ mayaṃ etarahi paṭipādeyyāmā ’ ti – vadesi ;‘ evaṃ appaṭisaraṇe ca pana , bho ānanda , ko hetu sāmaggiyā ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na kho mayaṃ , brāhmaṇa
T3.93 , appaṭisaraṇā ;sappaṭisaraṇā mayaṃ , brāhmaṇa ;
dhammappaṭisaraṇā ’ ti vadesi .
Imassa pana , bho ānanda , bhāsitassa kathaṃ attho daṭṭhabbo ’’ ti ?
81.‘‘ Atthi kho , brāhmaṇa , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ , pātimokkhaṃ uddiṭṭhaṃ .
Te mayaṃ tadahuposathe yāvatikā ekaṃ gāmakhettaṃ upanissāya viharāma te sabbe
M3.61 ekajjhaṃ sannipatāma ;sannipatitvā yassa taṃ pavattati taṃ ajjhesāma .
Tasmiṃ ce bhaññamāne hoti bhikkhussa āpatti hoti vītikkamo taṃ mayaṃ yathādhammaṃ yathānusiṭṭhaṃ kāremāti .
‘‘ Na kira no bhavanto kārenti ;
dhammo no kāreti ’’.
‘‘ Atthi nu kho , bho ānanda , ekabhikkhupi yaṃ tumhe etarahi sakkarotha garuṃ karotha [ garukarotha ( sī . syā . kaṃ . pī .)] mānetha pūjetha ;
sakkatvā garuṃ katvā [ garukatvā ( sī . syā . kaṃ . pī .)] upanissāya viharathā ’’ ti ?
‘‘ Natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi yaṃ mayaṃ etarahi sakkaroma garuṃ karoma mānema pūjema ;
sakkatvā garuṃ katvā upanissāya viharāmā ’’ ti .
‘‘‘ Atthi nu kho , bho ānanda , ekabhikkhupi tena bhotā gotamena ṭhapito – ayaṃ vo mamaccayena paṭisaraṇaṃ bhavissatīti yaṃ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā ’ ti – iti puṭṭho samāno ‘ natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena ṭhapito – ayaṃ vo mamaccayena paṭisaraṇaṃ bhavissatīti yaṃ mayaṃ etarahi paṭipādeyyāmā ’ ti
V3.59 vadesi ;‘ atthi pana , bho ānanda , ekabhikkhupi saṅghena
T3.94 sammato , sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito – ayaṃ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṃ bhavissatīti yaṃ tumhe etarahi paṭipādeyyāthā ’ tiP3.11 – iti puṭṭho samāno ‘ natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi saṅghena sammato , sambahulehi therehi bhikkhūhi ṭhapito – ayaṃ no bhagavato accayena paṭisaraṇaṃ bhavissatīti yaṃ mayaṃ etarahi paṭipādeyyāmā ’ ti vadesi ;‘ atthi nu kho , bho ānanda , ekabhikkhupi yaṃ tumhe etarahi sakkarotha garuṃ karotha mānetha pūjetha ;
sakkatvā garuṃ katvā upanissāya viharathā ’ ti – iti puṭṭho samāno ‘ natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi yaṃ mayaṃ etarahi sakkaroma garuṃ karoma mānema pūjema ;
sakkatvā garuṃ katvā upanissāya viharāmā ’ ti vadesi .
Imassa pana , bho ānanda , bhāsitassa kathaṃ attho daṭṭhabbo ’’ ti ?
82.‘‘ Atthi kho , brāhmaṇa , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa pasādanīyā dhammā akkhātā .
Yasmiṃ no ime dhammā saṃvijjanti taṃ mayaṃ etarahi sakkaroma garuṃ karoma mānema pūjema ;
sakkatvā garuṃ katvā upanissāya viharāma .
Katame dasa ?
‘‘ Idha
M3.62 , brāhmaṇa , bhikkhu sīlavā hoti , pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno , aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī , samādāya sikkhati sikkhāpadesu .‘‘ Bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo .
Ye te dhammā ādikalyāṇā , majjhekalyāṇā , pariyosānakalyāṇā , sātthaṃ , sabyañjanaṃ [ sātthā sabyañjanā ( sī . syā . kaṃ .)], kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadantntti tathārūpāssa
T3.95 dhammā bahussutā honti dhātā [ dhatā ( sī . syā . kaṃ . pī .)] vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā .‘‘ Santuṭṭho hoti ()[( itarītarehi ) dī . ni .3.345] cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi .
‘‘ Catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī .
‘‘ Anekavihitaṃ
V3.60 iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti , bahudhāpi hutvā eko hoti ;āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ ;
tirokuṭṭaṃ [ tirokuḍḍaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati , seyyathāpi ākāse ;
pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karoti , seyyathāpi udake ;
udakepi abhijjamāne gacchati , seyyathāpi pathaviyaṃ ;
ākāsepi pallaṅkena
P3.12 kamati , seyyathāpi pakkhī sakuṇo ;imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimasati [ parāmasati ( ka .)] parimajjati , yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti .
‘‘ Dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāti – dibbe ca mānuse ca , ye dūre santike ca .
‘‘ Parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānāti .
Sarāgaṃ vā cittaṃ ‘ sarāgaṃ cittan ’ ti pajānāti , vītarāgaṃ vā cittaṃ ‘ vītarāgaṃ cittan ’ ti pajānāti , sadosaṃ vā cittaṃ ‘ sadosaṃ cittan ’ ti pajānāti , vītadosaṃ vā cittaṃ ‘ vītadosaṃ cittan ’ ti pajānāti , samohaṃ vā cittaṃ ‘ samohaṃ cittan ’ ti pajānāti , vītamohaṃ vā cittaṃ ‘ vītamohaṃ cittan ’ ti pajānāti , saṃkhittaṃ vā cittaṃ ‘ saṃkhittaṃ cittan ’ ti pajānāti , vikkhittaṃ vā cittaṃ ‘ vikkhittaṃ cittan ’ ti pajānāti
T3.96 , mahaggataṃ vā cittaṃ ‘ mahaggataṃM3.63 cittan ’ ti pajānāti , amahaggataṃ vā cittaṃ ‘ amahaggataṃ cittan ’ ti pajānāti , sauttaraṃ vā cittaṃ ‘ sauttaraṃ cittan ’ ti pajānāti , anuttaraṃ vā cittaṃ ‘ anuttaraṃ cittan ’ ti pajānāti , samāhitaṃ vā cittaṃ ‘ samāhitaṃ cittan ’ ti pajānāti , asamāhitaṃ vā cittaṃ ‘ asamāhitaṃ cittan ’ ti pajānāti , vimuttaṃ vā cittaṃ ‘ vimuttaṃ cittan ’ ti pajānāti , avimuttaṃ vā cittaṃ ‘ avimuttaṃ cittan ’ ti pajānāti .‘‘ Anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe –
‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro
V3.61 evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapanno ’ ti .Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
‘‘ Dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe , sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti .
‘‘ Āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ
T3.97 paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati .‘‘ Ime kho , brāhmaṇa , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa pasādanīyā dhammā akkhātā .
Yasmiṃ no ime dhammā saṃvijjanti taṃ mayaṃ etarahi sakkaroma garuṃ karoma mānema pūjema ;
sakkatvā garuṃ katvā upanissāya viharāmā ’’ ti .
83. Evaṃ
P3.13 vutte vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto upanandaṃ senāpatiṃ āmantesi –‘‘ taṃ kiṃ maññati bhavaṃ senāpati [ maññasi evaṃ senāpati ( syā . kaṃ . pī .), maññasi senāpati ( sī .), maññasi bhavaṃ senāpati ( ka .)] yadime bhonto sakkātabbaṃ sakkaronti , garuṃ kātabbaṃ garuṃ karonti , mānetabbaṃ mānenti
M3.64 , pūjetabbaṃ pūjenti ’’?‘‘ Tagghime [ taggha me ( ka .)] bhonto sakkātabbaṃ sakkaronti , garuṃ kātabbaṃ garuṃ karonti , mānetabbaṃ mānenti , pūjetabbaṃ pūjenti .
Imañca hi te bhonto na sakkareyyuṃ na garuṃ kareyyuṃ na māneyyuṃ na pūjeyyuṃ ;
atha kiñcarahi te bhonto sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyuṃ , sakkatvā garuṃ katvā mānetvā pūjetvā upanissāya vihareyyun ’’ ti ?
Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ kahaṃ pana bhavaṃ ānando etarahi viharatī ’’ ti ?
‘‘ Veḷuvane khohaṃ , brāhmaṇa , etarahi viharāmī ’’ ti .
‘‘ Kacci pana , bho ānanda , veḷuvanaṃ ramaṇīyañceva appasaddañca appanigghosañca vijanavātaṃ
T3.98 manussarāhasseyyakaṃ [ manussarāhaseyyakaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] paṭisallānasāruppan ’’ ti ?‘‘ Taggha , brāhmaṇa , veḷuvanaṃ ramaṇīyañceva appasaddañca appanigghosañca vijanavātaṃ manussarāhasseyyakaṃ paṭisallānasāruppaṃ , yathā taṃ tumhādisehi rakkhakehi gopakehī ’’ ti .
‘‘ Taggha , bho ānanda , veḷuvanaṃ ramaṇīyañceva appasaddañca appanigghosañca vijanavātaṃ manussarāhasseyyakaṃ paṭisallānasāruppaṃ , yathā taṃ bhavantehi jhāyīhi jhānasīlīhi .
Jhāyino ceva bhavanto jhānasīlino ca ’’.
‘‘ Ekamidāhaṃ
V3.62 , bho ānanda , samayaṃ so bhavaṃ gotamo vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ .Atha khvāhaṃ , bho ānanda , yena mahāvanaṃ kūṭāgārasālā yena so bhavaṃ gotamo tenupasaṅkamiṃ .
Tatra ca pana so [ tatra ca so ( sī . pī .)] bhavaṃ gotamo anekapariyāyena jhānakathaṃ kathesi .
Jhāyī ceva so bhavaṃ gotamo ahosi jhānasīlī ca .
Sabbañca pana so bhavaṃ gotamo jhānaṃ vaṇṇesī ’’ ti .
84.‘‘ Na ca kho , brāhmaṇa , so bhagavā sabbaṃ jhānaṃ vaṇṇesi , napi so bhagavā sabbaṃ jhānaṃ na vaṇṇesīti .
Kathaṃ rūpañca
P3.14 , brāhmaṇa , so bhagavā jhānaṃ na vaṇṇesi ?Idha , brāhmaṇa , ekacco kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena , uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti ;
so kāmarāgaṃyeva antaraṃ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati .
Byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena , uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti ;
so byāpādaṃyeva antaraṃ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati .
Thinamiddhapariyuṭṭhitena
T3.99M3.65 cetasā viharati thinamiddhaparetena , uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti ;so thinamiddhaṃyeva antaraṃ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati .
Uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena , uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti ;
so uddhaccakukkuccaṃyeva antaraṃ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati .
Vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena , uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti ;
so vicikicchaṃyeva antaraṃ karitvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati .
Evarūpaṃ kho , brāhmaṇa , so bhagavā jhānaṃ na vaṇṇesi .
‘‘ Kathaṃ rūpañca , brāhmaṇa , so bhagavā jhānaṃ vaṇṇesi ?
Idha , brāhmaṇa , bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ …
V3.63 catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .Evarūpaṃ kho , brāhmaṇa , so bhagavā jhānaṃ vaṇṇesī ’’ ti .
‘‘ Gārayhaṃ kira , bho ānanda , so bhavaṃ gotamo jhānaṃ garahi , pāsaṃsaṃ pasaṃsi .
Handa , ca dāni mayaṃ , bho ānanda , gacchāma ;
bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā ’’ ti .
‘‘ Yassadāni tvaṃ , brāhmaṇa , kālaṃ maññasī ’’ ti .
Atha
P3.15 khoT3.100 vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto āyasmato ānandassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .Atha kho gopakamoggallāno brāhmaṇo acirapakkante vassakāre brāhmaṇe magadhamahāmatte āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ yaṃ no mayaṃ bhavantaṃ ānandaṃ apucchimhā taṃ no bhavaṃ ānando na byākāsī ’’ ti .
‘‘ Nanu te , brāhmaṇa , avocumhā –
‘ natthi kho , brāhmaṇa , ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṃ sabbathāsabbaṃ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhagavā ahosi arahaṃ sammāsambuddho .
So hi , brāhmaṇa , bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā , asañjātassa maggassa sañjanetā , anakkhātassa maggassa akkhātā , maggaññū , maggavidū , maggakovido
M3.66 .Maggānugā ca pana etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā ’’’ ti .
Gopakamoggallānasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ .