Issues
Select Version
Uparipaṇṇāsapāḷi
Uparipaṇṇāsapāḷi

12. Dakkhiṇāvibhaṅgasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

12. Dakkhiṇāvibhaṅgasuttaṃ

376. EvaṃT3.456V3.303P3.253 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme .
Atha kho mahāpajāpati [ mahāpajāpatī ( sī . syā . kaṃ . pī .)] gotamī navaṃ dussayugaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvāM3.296 ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnā kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idaṃ me , bhante , navaṃ dussayugaṃ bhagavantaṃ uddissa sāmaṃ kantaṃ sāmaṃ vāyitaṃ .
Taṃ me , bhante , bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā ’’ ti .
Evaṃ vutte , bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca –
‘‘ saṅghe , gotami , dehi .
Saṅghe te dinne ahañceva pūjito bhavissāmi saṅgho cā ’’ ti .
Dutiyampi kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idaṃ me , bhante , navaṃ dussayugaṃ bhagavantaṃ uddissa sāmaṃ kantaṃ sāmaṃ vāyitaṃ .
Taṃ me , bhante , bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā ’’ ti .
Dutiyampi kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca –
‘‘ saṅghe , gotami , dehi .
Saṅghe te dinne ahañceva pūjito bhavissāmi saṅgho cā ’’ ti .
Tatiyampi kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idaṃ me , bhante , navaṃ dussayugaṃ bhagavantaṃ uddissa sāmaṃ kantaṃ sāmaṃ vāyitaṃ .
Taṃ me , bhante , bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā ’’ ti .
Tatiyampi kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca –
‘‘ saṅghe , gotami , dehiT3.457 .
Saṅghe te dinne ahañceva pūjito bhavissāmi saṅgho cā ’’ ti .
377. Evaṃ vutte , āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ paṭiggaṇhātu , bhante , bhagavā mahāpajāpatiyā gotamiyā navaṃ dussayugaṃ .
Bahūpakārā [ bahukārā ( syā . kaṃ .)], bhante , mahāpajāpati gotamī bhagavato mātucchā āpādikā posikā khīrassa dāyikā ;
bhagavantaṃ janettiyā kālaṅkatāya thaññaṃ pāyesi .
Bhagavāpi , bhante , bahūpakāro mahāpajāpatiyā gotamiyā .
Bhagavantaṃ , bhante , āgamma mahāpajāpati gotamī buddhaṃ saraṇaṃ gatā , dhammaṃ saraṇaṃ gatā , saṅghaṃ saraṇaṃ gatā .
Bhagavantaṃ , bhante , āgamma mahāpajāpati gotamī pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā .
Bhagavantaṃ , bhante , āgamma mahāpajāpati gotamī buddhe aveccappasādena samannāgatāV3.304 , dhamme aveccappasādena samannāgatā , saṅghe aveccappasādena samannāgatā ariyakantehiP3.254 sīlehi samannāgatā .
Bhagavantaṃ , bhante , āgamma mahāpajāpati gotamī dukkhe nikkaṅkhā , dukkhasamudaye nikkaṅkhā , dukkhanirodhe nikkaṅkhā , dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya nikkaṅkhā .
Bhagavāpi , bhante , bahūpakāro mahāpajāpatiyā gotamiyā ’’ ti .
378.‘‘ EvametaṃM3.297 , ānanda .
Yaṃ hānanda , puggalo puggalaṃ āgamma buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti , dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti , saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti , imassānanda , puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi , yadidaṃ – abhivādana-paccuṭṭhāna-añjalikammaT3.458 sāmīcikammacīvarapiṇḍapātasenāsanagilā- nappaccayabhesajjaparikkhārānuppadānena .
‘‘ Yaṃ hānanda , puggalo puggalaṃ āgamma pāṇātipātā paṭivirato hoti , adinnādānā paṭivirato hoti , kāmesumicchācārā paṭivirato hoti , musāvādā paṭivirato hoti , surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti , imassānanda , puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi , yadidaṃ – abhivādana-paccuṭṭhāna-añjalikamma-sāmīcikammacīvarapiṇḍapātasenāsanagilā- nappaccayabhesajjaparikkhārānuppadānena .
‘‘ Yaṃ hānanda , puggalo puggalaṃ āgamma buddhe aveccappasādena samannāgato hoti , dhamme … saṅghe … ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti , imassānanda , puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi , yadidaṃ – abhivādana-paccuṭṭhāna-añjalikamma-sāmīcikammacīvarapiṇḍapātasenāsanagilā- nappaccayabhesajjaparikkhārānuppadānena .
‘‘ Yaṃ hānanda , puggalo puggalaṃ āgamma dukkhe nikkaṅkho hoti , dukkhasamudaye nikkaṅkho hoti , dukkhanirodhe nikkaṅkho hoti , dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya nikkaṅkho hoti , imassānanda , puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi , yadidaṃ – abhivādana-paccuṭṭhānaañjalikamma-sāmīcikamma-cīvarapiṇḍapātasenāsanagilā- nappaccayabhesajjaparikkhārānuppadānena .
379.‘‘ Cuddasa kho panimānanda , pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Katamā cuddasa ?
TathāgateT3.459 arahante sammāsambuddhe dānaṃ deti – ayaṃ paṭhamā pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Paccekasambuddhe [ paccekabuddhe ( sī . pī .)] dānaṃV3.305 deti – ayaṃ dutiyā pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Tathāgatasāvake arahante dānaṃ deti – ayaṃ tatiyā pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Arahattaphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ deti – ayaṃ catutthī pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Anāgāmissa dānaṃ deti – ayaṃ pañcamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
AnāgāmiphalasacchikiriyāyaP3.255 paṭipanne dānaṃ deti – ayaṃ chaṭṭhī pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Sakadāgāmissa dānaṃ deti – ayaṃ sattamī pāṭipuggalikāM3.298 dakkhiṇā .
Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ deti – ayaṃ aṭṭhamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Sotāpanne dānaṃ deti – ayaṃ navamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ deti – ayaṃ dasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Bāhirake kāmesu vītarāge dānaṃ deti – ayaṃ ekādasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Puthujjanasīlavante dānaṃ deti – ayaṃ dvādasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Puthujjanadussīle dānaṃ deti – ayaṃ terasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā .
Tiracchānagate dānaṃ deti – ayaṃ cuddasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇāti .
‘‘ Tatrānanda , tiracchānagate dānaṃ datvā sataguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā , puthujjanadussīle dānaṃ datvā sahassaguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā , puthujjanasīlavante dānaṃ datvā satasahassaguṇā dakkhiṇāT3.460 pāṭikaṅkhitabbā , bāhirake kāmesu vītarāge dānaṃ datvā koṭisatasahassaguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā , sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ datvā asaṅkheyyā appameyyā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā , ko pana vādo sotāpanne , ko pana vādo sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanne , ko pana vādo sakadāgāmissa , ko pana vādo anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanne , ko pana vādo anāgāmissa , ko pana vādo arahattaphalasacchikiriyāya paṭipanne , ko pana vādo arahante , ko pana vādo paccekasambuddhe , ko pana vādo tathāgate arahante sammāsambuddhe !
380.‘‘ Satta kho panimānanda , saṅghagatā dakkhiṇā .
Katamā satta ?
Buddhappamukhe ubhatosaṅghe dānaṃ deti – ayaṃ paṭhamā saṅghagatā dakkhiṇā .
Tathāgate parinibbute ubhatosaṅghe dānaṃ deti – ayaṃ dutiyā saṅghagatā dakkhiṇā .
Bhikkhusaṅghe dānaṃ deti – ayaṃ tatiyā saṅghagatā dakkhiṇā .
Bhikkhunisaṅghe dānaṃ deti – ayaṃ catutthī saṅghagatā dakkhiṇā .
‘ Ettakā me bhikkhū ca bhikkhuniyo caP3.256 saṅghato uddissathā ’ ti dānaṃ deti – ayaṃ pañcamī saṅghagatā dakkhiṇā .
‘ EttakāV3.306 me bhikkhū saṅghato uddissathā ’ ti dānaṃ deti – ayaṃ chaṭṭhī saṅghagatā dakkhiṇā .
‘ Ettakā me bhikkhuniyo saṅghato uddissathā ’ ti dānaṃ deti – ayaṃ sattamī saṅghagatā dakkhiṇā .
‘‘ BhavissantiM3.299 kho panānanda , anāgatamaddhānaṃ gotrabhuno kāsāvakaṇṭhāT3.461 dussīlā pāpadhammā .
Tesu dussīlesu saṅghaṃ uddissa dānaṃ dassanti .
Tadāpāhaṃ , ānanda , saṅghagataṃ dakkhiṇaṃ asaṅkheyyaṃ appameyyaṃ vadāmi .
Na tvevāhaṃ , ānanda , kenaci pariyāyena saṅghagatāya dakkhiṇāya pāṭipuggalikaṃ dānaṃ mahapphalataraṃ vadāmi .
381.‘‘ Catasso kho imā , ānanda , dakkhiṇā visuddhiyo .
Katamā catasso ?
Atthānanda , dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato .
Atthānanda , dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato .
Atthānanda , dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato .
Atthānanda , dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca .
‘‘ Kathañcānanda , dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato ?
Idhānanda , dāyako hoti sīlavā kalyāṇadhammo , paṭiggāhakā honti dussīlā pāpadhammā – evaṃ kho , ānanda , dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato .
‘‘ Kathañcānanda , dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato ?
Idhānanda , dāyako hoti dussīlo pāpadhammo , paṭiggāhakā honti sīlavanto [ sīlavantā ( sī .)] kalyāṇadhammā – evaṃ kho , ānanda , dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato .
‘‘ Kathañcānanda , dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato ?
Idhānanda , dāyako ca hoti dussīlo pāpadhammo , paṭiggāhakāT3.462 ca honti dussīlā pāpadhammā – evaṃ kho , ānanda , dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato .
‘‘ Kathañcānanda , dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca ?
Idhānanda , dāyako ca hoti sīlavā kalyāṇadhammo , paṭiggāhakā ca honti sīlavanto kalyāṇadhammāP3.257 – evaṃV3.307 kho , ānanda , dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca .
Imā kho , ānanda , catasso dakkhiṇā visuddhiyo ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
382.
‘‘ YoM3.300 sīlavā dussīlesu dadāti dānaṃ ,
Dhammena laddhaṃ [ laddhā ( sī . pī .)] supasannacitto ;
Abhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ ,
Sā dakkhiṇā dāyakato visujjhati .
‘‘ Yo dussīlo sīlavantesu dadāti dānaṃ ,
Adhammena laddhaṃ appasannacitto ;
Anabhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ ,
Sā dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati .
‘‘ Yo dussīlo dussīlesu dadāti dānaṃ ,
Adhammena laddhaṃ appasannacitto ;
AnabhisaddahaṃT3.463 kammaphalaṃ uḷāraṃ ,
Na taṃ dānaṃ vipulapphalanti brūmi .
‘‘ Yo sīlavā sīlavantesu dadāti dānaṃ ,
Dhammena laddhaṃ supasannacitto ;
Abhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ ,
Taṃ ve dānaṃ vipulapphalanti brūmi [ sā dakkhiṇā nevubhato visujjhati ( sī . pī .)].
‘‘ Yo vītarāgo vītarāgesu dadāti dānaṃ ,
Dhammena laddhaṃ supasannacitto ;
AbhisaddahaṃV3.308 kammaphalaṃ uḷāraṃ ,
Taṃ ve dānaṃ āmisadānānamagga ’’[ taṃ ve dānaṃ vipulanti brūmi ( sīn .)] ti .
Dakkhiṇāvibhaṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ dvādasamaṃ .
Vibhaṅgavaggo niṭṭhito catuttho .
Tassuddānaṃ –
Bhaddekānandakaccāna , lomasakaṅgiyāsubho ;
Mahākammasaḷāyatanavibhaṅgā , uddesaaraṇā dhātu saccaṃ .
Dakkhiṇāvibhaṅgasuttanti .