Issues
Select Version
Uparipaṇṇāsapāḷi
Uparipaṇṇāsapāḷi

8. Uddesavibhaṅgasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Uddesavibhaṅgasuttaṃ

313. EvaṃT3.411V3.271P3.223 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ uddesavibhaṅgaṃ vo , bhikkhave , desessāmi .
Taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasi karotha ;
bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Tathā tathā , bhikkhave , bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā [ yathā yathāssa ( sī . syā . kaṃ . pī .)] upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭaṃ , ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya .
Bahiddhā , bhikkhave , viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi .
314. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ , acirapakkantassa bhagavato , etadahosi –
‘‘ idaṃ kho no , āvuso , bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho –
‘ tathā tathā , bhikkhaveM3.266 , bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭaṃ , ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya .
BahiddhāT3.412 , bhikkhave , viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī ’ ti .
Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā ’’ ti ?
Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi –
‘‘ ayaṃ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ ;
pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ .
Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā mahākaccānoP3.224 tenupasaṅkameyyāma ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā ’’ ti .
AthaV3.272 kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṃ sammodiṃsu .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavocuṃ –
‘‘ Idaṃ kho no , āvuso kaccāna , bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho –
‘ tathā tathā , bhikkhave , bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭaṃ , ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya .
Bahiddhā , bhikkhave , viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī ’ ti .
Tesaṃ no , āvuso kaccāna , amhākaṃ , acirapakkantassa bhagavato , etadahosi –
‘ idaṃ kho no , āvuso , bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – tathā tathā , bhikkhave , bhikkhu upaparikkheyya , yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭaṃ ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya .
Bahiddhā , bhikkhave , viññāṇe avikkhitteT3.413 avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī ’ ti .
Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃM3.267 avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā ’’ ti .
‘‘ Tesaṃ no , āvuso kaccāna , amhākaṃ etadahosi –
‘ ayaṃ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito , sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ .
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ .
Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā ’ ti – vibhajatāyasmā mahākaccāno ’’ ti .
315.‘‘‘ Seyyathāpi , āvuso , puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṃT3.414 atikkamma khandhaṃ sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya , evaṃ sampadamidaṃ āyasmantānaṃ satthari sammukhībhūte taṃ bhagavantaṃ atisitvā amhe etamatthaṃ paṭipucchitabbaṃ maññatha .
So hāvuso , bhagavā jānaṃ jānāti , passaṃ passati , cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato .
So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ bhagavantaṃyeva etamatthaṃ paṭipuccheyyātha ;
yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāthā ’’’ ti .
‘ Addhāvuso kaccāna , bhagavāV3.273 jānaṃ jānāti , passaṃ passati , cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato .
So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ bhagavantaṃyeva etamatthaṃ paṭipuccheyyāma ;
yathā no bhagavā byākareyyaP3.225 tathā naṃ dhāreyyāma .
Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ .
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ .
Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṃ karitvā ’ ti .
‘ Tena hāvuso , suṇātha , sādhukaṃ manasi karotha ;
bhāsissāmī ’ ti .
‘ Evamāvuso ’ ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṃ .
Āyasmā mahākaccāno etadavoca –
‘ Yaṃ kho no , āvuso , bhagavāT3.415 saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – tathā tathā , bhikkhave , bhikkhuM3.268 upaparikkheyya , yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭaṃ ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya , bahiddhā , bhikkhave , viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī ’ ti .
Imassa kho ahaṃ , āvuso , bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi .
316.‘‘ Kathañcāvuso , bahiddhā viññāṇaṃ vikkhittaṃ visaṭanti vuccati ?
Idhāvuso , bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā rūpanimittānusāri viññāṇaṃ hoti rūpanimittassādagadhitaṃ [… gathitaṃ ( sī . pī .)] rūpanimittassādavinibandhaṃ [… vinibandhaṃ ( sī . pī .)] rūpanimittassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ bahiddhā viññāṇaṃ vikkhittaṃ visaṭanti vuccati .
Sotena saddaṃ sutvā … pe … ghānena gandhaṃ ghāyitvā … jivhāya rasaṃ sāyitvā … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā … manasā dhammaṃ viññāya dhammanimittānusārī viññāṇaṃ hoti ;
dhammanimittassādagadhitaṃ dhammanimittassādavinibandhaṃ dhammanimittassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ bahiddhā viññāṇaṃ vikkhittaṃ visaṭanti vuccati .
Evaṃ kho āvuso , bahiddhā viññāṇaṃ vikkhittaṃ visaṭanti vuccati .
317.‘‘ Kathañcāvuso , bahiddhā viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭanti vuccatiT3.416 ?
Idhāvuso , bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā na rūpanimittānusāri viññāṇaṃ hoti rūpanimittassādagadhitaṃ naV3.274 rūpanimittassādavinibandhaṃ na rūpanimittassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ bahiddhā viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭanti vuccatiP3.226 .
Sotena saddaṃ sutvā … pe … ghānena gandhaṃ ghāyitvā … jivhāya rasaṃ sāyitvā … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā … manasā dhammaṃ viññāya na dhammanimittānusārī viññāṇaṃ hoti na dhammanimittassādagadhitaṃ na dhammanimittassādavinibandhaṃ na dhammanimittassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ bahiddhā viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭanti vuccati .
Evaṃ kho , āvuso , bahiddhā viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭanti vuccati .
318.‘‘ Kathañcāvuso , ajjhattaṃ [ ajjhattaṃ cittaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] saṇṭhitanti vuccati ?
Idhāvuso , bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa vivekajapītisukhānusāri viññāṇaṃ hoti vivekajapītisukhassādagadhitaṃ vivekajapītisukhassādavinibandhaṃM3.269 vivekajapītisukhassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ ajjhattaṃ cittaṃ saṇṭhitanti vuccati .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa samādhijapītisukhānusāri viññāṇaṃ hoti samādhijapītisukhassādagadhitaṃ samādhijapītisukhassādavinibandhaṃ samādhijapītisukhassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ ajjhattaṃ cittaṃ saṇṭhitanti vuccati .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhakoT3.417 ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti , yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti –
‘ upekkhako satimā sukhavihārī ’ ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa upekkhānusāri viññāṇaṃ hoti upekkhāsukhassādagadhitaṃ upekkhāsukhassādavinibandhaṃ upekkhāsukhassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ ajjhattaṃ cittaṃ saṇṭhitanti vuccati .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa adukkhamasukhānusāri viññāṇaṃ hoti adukkhamasukhassādagadhitaṃ adukkhamasukhassādavinibandhaṃV3.275 adukkhamasukhassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ ajjhattaṃ cittaṃ saṇṭhitanti vuccati .
Evaṃ kho , āvuso , ajjhattaṃ [ ajjhattaṃ cittaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] saṇṭhitanti vuccati .
319.‘‘ KathañcāvusoP3.227 , ajjhattaṃ [ ajjhattaṃ cittaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] asaṇṭhitanti vuccati ?
Idhāvuso , bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa na vivekajapītisukhānusāri viññāṇaṃ hoti na vivekajapītisukhassādagadhitaṃ na vivekajapītisukhassādavinibandhaṃ na vivekajapītisukhassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ ajjhattaṃ cittaṃ asaṇṭhitanti vuccati .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa na samādhijapītisukhānusāri viññāṇaṃ hoti na samādhijapītisukhassādagadhitaṃ na samādhijapītisukhassādavinibandhaṃ na samādhijapītisukhassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ ajjhattaṃ cittaṃ asaṇṭhitanti vuccatiT3.418 .
‘‘ PunaM3.270 caparaṃ , āvuso , bhikkhu pītiyā ca virāgā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa na upekkhānusāri viññāṇaṃ hoti na upekkhāsukhassādagadhitaṃ na upekkhāsukhassādavinibandhaṃ na upekkhāsukhassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ ajjhattaṃ cittaṃ asaṇṭhitanti vuccati .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa na adukkhamasukhānusāri viññāṇaṃ hoti na adukkhamasukhassādagadhitaṃ na adukkhamasukhassādavinibandhaṃ na adukkhamasukhassādasaṃyojanasaṃyuttaṃ ajjhattaṃ cittaṃ asaṇṭhitanti vuccati .
Evaṃ kho , āvuso , ajjhattaṃ [ ajjhattaṃ cittaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] asaṇṭhitanti vuccati .
320.‘‘ Kathañcāvuso , anupādā paritassanā hoti ?
Idhāvuso , assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassaV3.276 akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati rūpavantaṃ vā attānaṃ attani vā rūpaṃ rūpasmiṃ vā attānaṃ .
Tassa taṃ rūpaṃ vipariṇamati , aññathā hoti .
Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā rūpavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṃ hoti .
Tassa rūpavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhanti .
Cetaso pariyādānā uttāsavā ca hoti vighātavā ca apekkhavā ca anupādāya ca paritassati .
VedanaṃP3.228 … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃT3.419 attato samanupassati viññāṇavantaṃ vā attānaṃ attani vā viññāṇaṃ viññāṇasmiṃ vā attānaṃ .
Tassa taṃ viññāṇaṃ vipariṇamati , aññathā hoti .
Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā viññāṇavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṃ hoti .
Tassa viññāṇavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhanti .
Cetaso pariyādānā uttāsavā ca hoti vighātavā ca apekkhavā ca anupādāya ca paritassati .
Evaṃ kho , āvuso , anupādā paritassanā hoti .
321.‘‘ Kathañcāvuso , anupādānā aparitassanā hoti ?
Idhāvuso , sutavā ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhammeM3.271 suvinīto sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto na rūpaṃ attato samanupassati na rūpavantaṃ vā attānaṃ na attani vā rūpaṃ na rūpasmiṃ vā attānaṃ .
Tassa taṃ rūpaṃ vipariṇamati , aññathā hoti .
Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā na ca rūpavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṃ hoti .
Tassa na rūpavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhanti .
Cetaso pariyādānā na cevuttāsavā [ na ca uttāsavā ( sī .)] hoti na ca vighātavā na ca apekkhavā anupādāya ca na paritassati .
Na vedanaṃ … na saññaṃ … na saṅkhāre … na viññāṇaṃ attato samanupassati na viññāṇavantaṃ vā attānaṃ na attani vā viññāṇaṃ na viññāṇasmiṃ vāT3.420 attānaṃ .
Tassa taṃ viññāṇaṃ vipariṇamati , aññathā hoti .
Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā na ca viññāṇavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṃ hoti .
Tassa na viññāṇavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhanti .
Cetaso pariyādānā na cevuttāsavā hoti na ca vighātavā na ca apekkhavā , anupādāya ca na paritassati .
Evaṃ kho , āvuso , anupādā aparitassanā hoti .
‘‘ Yaṃ kho no , āvuso , bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvāV3.277 uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho –
‘ tathā tathā , bhikkhave , bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭaṃ , ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya .
Bahiddhā , bhikkhave , viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī ’ ti .
Imassa kho ahaṃ , āvuso , bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃP3.229 ājānāmi .
Ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha ;
yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāthā ’’ ti .
322. Atha kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvāT3.421 bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ YaṃM3.272 kho no , bhante , bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho –
‘ tathā tathā , bhikkhave , bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭaṃ , ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya .
Bahiddhā , bhikkhave , viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī ’’’ ti .
‘‘ Tesaṃ no , bhante , amhākaṃ , acirapakkantassa bhagavato , etadahosi –
‘ idaṃ kho no , āvuso , bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – tathā tathā , bhikkhave , bhikkhu upaparikkheyya , yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ avisaṭaṃ , ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya .
Bahiddhā , bhikkhave , viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotīti .
Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā ’ ti ?
Tesaṃ no , bhante , amhākaṃ etadahosi –
‘ ayaṃ kho āyasmā mahākaccānoV3.278 satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ .
Pahoti cāyasmā mahākaccānoT3.422 imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ .
Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā ’ ti .
‘‘ Atha kho mayaṃ , bhante , yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimha ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipucchimha .
Tesaṃ no , bhante , āyasmatā mahākaccānena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho vibhatto ’’ ti .
‘‘ Paṇḍito , bhikkhave , mahākaccāno ;
mahāpañño , bhikkhave , mahākaccāno .
Maṃ cepi tumhe , bhikkhave , etamatthaṃ paṭipuccheyyātha , ahampi evamevaṃ byākareyyaṃM3.273 yathā taṃ mahākaccānena byākataṃ .
Eso cevetassa [ eso cetassa ( sī . pī .), eso ceva tassa ( syā . kaṃ .), esoyeva tassa ( ka .)] attho .
Evañca naṃ dhāreyyāthā ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti .
Uddesavibhaṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ .