7. Mahācattārīsakasuttaṃ

136. EvaṃT3.180V3.118 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .

Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –

‘‘ bhikkhavo ’’ ti .

‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .

Bhagavā etadavoca –

‘‘ ariyaṃ vo , bhikkhave , sammāsamādhiṃ desessāmi saupanisaṃ saparikkhāraṃ .

Taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasi karotha ;

bhāsissāmī ’’ ti .

‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .

Bhagavā etadavoca –

‘‘ Katamo ca , bhikkhave , ariyo sammāsamādhi saupaniso saparikkhāro ?

Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi , sammāsaṅkappo , sammāvācā , sammākammanto , sammāājīvo , sammāvāyāmo , sammāsati ;

yā kho , bhikkhave , imehi sattahaṅgehi cittassa ekaggatā parikkhatā – ayaṃ vuccati , bhikkhave , ariyo sammāsamādhi saupaniso itipi , saparikkhāro itipi .

Tatra , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti .

Kathañca , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti ?

Micchādiṭṭhiṃ ‘ micchādiṭṭhī ’ ti pajānāti , sammādiṭṭhiṃ ‘ sammādiṭṭhī ’ ti pajānāti – sāssa hoti sammādiṭṭhi .

‘‘ Katamā ca , bhikkhave , micchādiṭṭhi ?

‘ Natthi dinnaṃ , natthi yiṭṭhaṃ , natthi hutaṃ , natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko , natthiT3.181 ayaṃ loko , natthi paro loko , natthi mātā , natthi pitā , natthi sattā opapātikā , natthiP3.72 loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī ’ ti – ayaṃ , bhikkhave , micchādiṭṭhi .

‘‘ KatamāM3.117 ca , bhikkhave , sammādiṭṭhi ?

Sammādiṭṭhiṃpahaṃ [ sammādiṭṭhimahaṃ ( ka .) evaṃ sammāsaṅkappaṃpahaṃkyādīsupi ], bhikkhave , dvāyaṃ [ dvayaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .) ṭīkā oloketabbā ] vadāmi – atthi , bhikkhave , sammādiṭṭhi sāsavā puññabhāgiyā upadhivepakkā ;

atthi , bhikkhave , sammādiṭṭhi ariyā anāsavā lokuttarā maggaṅgā .

Katamā ca , bhikkhave , sammādiṭṭhi sāsavā puññabhāgiyā upadhivepakkāV3.119 ?

‘ Atthi dinnaṃ , atthi yiṭṭhaṃ , atthi hutaṃ , atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko , atthi ayaṃ loko , atthi paro loko , atthi mātā , atthi pitā , atthi sattā opapātikā , atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī ’ ti – ayaṃ , bhikkhave , sammādiṭṭhi sāsavā puññabhāgiyā upadhivepakkā .

‘‘ Katamā ca , bhikkhave , sammādiṭṭhi ariyā anāsavā lokuttarā maggaṅgā ?

Yā kho , bhikkhave , ariyacittassa anāsavacittassa ariyamaggasamaṅgino ariyamaggaṃ bhāvayato paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ dhammavicayasambojjhaṅgo sammādiṭṭhi maggaṅgaṃ [ maggaṅgā ( sī . pī .)]– ayaṃ vuccati , bhikkhave , sammādiṭṭhi ariyā anāsavā lokuttarā maggaṅgā .

So micchādiṭṭhiyā pahānāyaT3.182 vāyamati , sammādiṭṭhiyā , upasampadāya , svāssa [ svāyaṃ ( ka .)] hoti sammāvāyāmo .

So sato micchādiṭṭhiṃ pajahati , sato sammādiṭṭhiṃ upasampajja viharati , sāssa [ sāyaṃ ( ka .)] hoti sammāsati .

Itiyime [ itime ( sī .), itissime ( syā . kaṃ . pī .)] tayo dhammā sammādiṭṭhiṃ anuparidhāvanti anuparivattanti , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi , sammāvāyāmo , sammāsati .

137.‘‘ Tatra , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti .

Kathañca , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti ?

Micchāsaṅkappaṃ ‘ micchāsaṅkappo ’ ti pajānāti , sammāsaṅkappaṃ ‘ sammāsaṅkappo ’ ti pajānāti , sāssa hoti sammādiṭṭhiP3.73 .

‘‘ Katamo ca , bhikkhave , micchāsaṅkappo ?

Kāmasaṅkappo , byāpādasaṅkappo , vihiṃsāsaṅkappo – ayaṃ , bhikkhave , micchāsaṅkappo .

‘‘ Katamo ca , bhikkhave , sammāsaṅkappo ?

Sammāsaṅkappaṃpahaṃ , bhikkhave , dvāyaṃ vadāmi – atthi , bhikkhave , sammāsaṅkappo sāsavo puññabhāgiyo upadhivepakko ;

atthi , bhikkhave , sammāsaṅkappo ariyo anāsavo lokuttaro maggaṅgo .

Katamo ca , bhikkhave , sammāsaṅkappo sāsavo puññabhāgiyoM3.118 upadhivepakko ?

Nekkhammasaṅkappo , abyāpādasaṅkappo , avihiṃsāsaṅkappo –

‘ ayaṃ , bhikkhave , sammāsaṅkappo sāsavo puññabhāgiyo upadhivepakko ’’’.

‘‘ KatamoV3.120 ca , bhikkhave , sammāsaṅkappo ariyo anāsavo lokuttaroT3.183 maggaṅgo ?

Yo kho , bhikkhave , ariyacittassa anāsavacittassa ariyamaggasamaṅgino ariyamaggaṃ bhāvayato takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā vacīsaṅkhāro – ayaṃ , bhikkhave , sammāsaṅkappo ariyo anāsavo lokuttaro maggaṅgo .

So micchāsaṅkappassa pahānāya vāyamati , sammāsaṅkappassa upasampadāya , svāssa hoti sammāvāyāmo .

So sato micchāsaṅkappaṃ pajahati , sato sammāsaṅkappaṃ upasampajja viharati ;

sāssa hoti sammāsati .

Itiyime tayo dhammā sammāsaṅkappaṃ anuparidhāvanti anuparivattanti , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi , sammāvāyāmo , sammāsati .

138.‘‘ Tatra , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti .

Kathañca , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti ?

Micchāvācaṃ ‘ micchāvācā ’ ti pajānāti , sammāvācaṃ ‘ sammāvācā ’ ti pajānāti ;

sāssa hoti sammādiṭṭhi .

Katamā ca , bhikkhave , micchāvācā ?

Musāvādo , pisuṇā vācā , pharusā vācā , samphappalāpo – ayaṃ , bhikkhave , micchāvācā .

Katamā ca , bhikkhave , sammāvācā ?

Sammāvācaṃpahaṃ , bhikkhave , dvāyaṃ vadāmi – atthi , bhikkhave , sammāvācā sāsavā puññabhāgiyā upadhivepakkā ;

atthi , bhikkhaveP3.74 , sammāvācā ariyā anāsavā lokuttarā maggaṅgā .

KatamāT3.184 ca , bhikkhave , sammāvācā sāsavā puññabhāgiyā upadhivepakkā ?

Musāvādā veramaṇī , pisuṇāya vācāya veramaṇī , pharusāya vācāya veramaṇī , samphappalāpā veramaṇī – ayaṃ , bhikkhave , sammāvācā sāsavā puññabhāgiyā upadhivepakkā .

Katamā ca , bhikkhave , sammāvācā ariyā anāsavā lokuttarā maggaṅgā ?

Yā kho , bhikkhave , ariyacittassa anāsavacittassa ariyamaggasamaṅgino ariyamaggaṃ bhāvayato catūhi vacīduccaritehi ārati virati paṭivirati veramaṇī – ayaṃ , bhikkhave , sammāvācā ariyā anāsavā lokuttarā maggaṅgā .

So micchāvācāya pahānāya vāyamati , sammāvācāya upasampadāya ;

svāssa hoti sammāvāyāmo .

So sato micchāvācaṃ pajahati , sato sammāvācaṃ upasampajja viharati ;

sāssa hotiM3.119 sammāsati .

Itiyime tayo dhammā sammāvācaṃ anuparidhāvanti anuparivattanti , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi , sammāvāyāmo , sammāsati .

139.‘‘ Tatra , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti .

Kathañca , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti ?

Micchākammantaṃ ‘ micchākammanto ’ ti pajānāti , sammākammantaṃ ‘ sammākammanto ’ ti pajānātiV3.121 ;

sāssa hoti sammādiṭṭhi .

Katamo ca , bhikkhave , micchākammanto ?

Pāṇātipāto , adinnādānaṃ , kāmesumicchācāro – ayaṃ , bhikkhave , micchākammanto .

Katamo ca , bhikkhave , sammākammanto ?

Sammākammantaṃpahaṃ , bhikkhaveT3.185 , dvāyaṃ vadāmi – atthi , bhikkhave , sammākammanto sāsavo puññabhāgiyo upadhivepakko ;

atthi , bhikkhave , sammākammanto ariyo anāsavo lokuttaro maggaṅgo .

Katamo ca , bhikkhave , sammākammanto sāsavo puññabhāgiyo upadhivepakko ?

Pāṇātipātā veramaṇī , adinnādānā veramaṇī , kāmesumicchācārā veramaṇī – ayaṃ , bhikkhave , sammākammanto sāsavo puññabhāgiyo upadhivepakko .

Katamo ca , bhikkhave , sammākammanto ariyo anāsavo lokuttaro maggaṅgo ?

Yā kho , bhikkhave , ariyacittassa anāsavacittassa ariyamaggasamaṅgino ariyamaggaṃ bhāvayato tīhi kāyaduccaritehi ārati virati paṭivirati veramaṇī – ayaṃ , bhikkhave , sammākammanto ariyoP3.75 anāsavo lokuttaro maggaṅgo .

So micchākammantassa pahānāya vāyamati , sammākammantassa upasampadāya ;

svāssa hoti sammāvāyāmo .

So sato micchākammantaṃ pajahati , sato sammākammantaṃ upasampajja viharati ;

sāssa hoti sammāsati .

Itiyime tayo dhammā sammākammantaṃ anuparidhāvanti anuparivattanti , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi , sammāvāyāmo , sammāsati .

140.‘‘ Tatra , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti .

Kathañca , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti ?

Micchāājīvaṃ ‘ micchāājīvo ’ ti pajānāti , sammāājīvaṃ ‘ sammāājīvo ’ ti pajānāti ;

sāssaT3.186 hoti sammādiṭṭhi .

Katamo ca , bhikkhave , micchāājīvo ?

Kuhanā , lapanā , nemittikatā , nippesikatā , lābhena lābhaṃ nijigīsanatā [ nijigiṃ sanatā ( sī . syā . kaṃ . pī .)]– ayaṃ , bhikkhave , micchāājīvo .

Katamo ca , bhikkhave , sammāājīvo ?

Sammāājīvaṃpahaṃ , bhikkhaveM3.120 , dvāyaṃ vadāmi – atthi , bhikkhave , sammāājīvo sāsavo puññabhāgiyo upadhivepakko ;

atthi , bhikkhave , sammāājīvo ariyo anāsavo lokuttaro maggaṅgo .

Katamo ca , bhikkhave , sammāājīvo sāsavo puññabhāgiyo upadhivepakko ?

Idha , bhikkhave , ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvikaṃ kappeti – ayaṃ , bhikkhave , sammāājīvo sāsavo puññabhāgiyo upadhivepakko .

Katamo ca , bhikkhave , sammāājīvo ariyo anāsavo lokuttaro maggaṅgo ?

Yā kho , bhikkhave , ariyacittassa anāsavacittassa ariyamaggasamaṅgino ariyamaggaṃ bhāvayato micchāājīvā ārati virati paṭivirati veramaṇī – ayaṃ , bhikkhave , sammāājīvo ariyo anāsavo lokuttaro maggaṅgo .

So micchāājīvassa pahānāya vāyamati , sammāājīvassa upasampadāyaV3.122 ;

svāssa hoti sammāvāyāmo .

So sato micchāājīvaṃ pajahati , sato sammāājīvaṃ upasampajja viharati ;

sāssa hoti sammāsati .

Itiyime tayo dhammā sammāājīvaṃ anuparidhāvantiT3.187 anuparivattanti , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi , sammāvāyāmo , sammāsati .

141.‘‘ Tatra , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti .

Kathañca , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti ?

SammādiṭṭhissaP3.76 , bhikkhave , sammāsaṅkappo pahoti , sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti , sammāvācassa sammākammanto pahoti , sammākammantassa sammāājīvo pahoti , sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti , sammāvāyāmassa sammāsati pahoti , sammāsatissa sammāsamādhi pahoti , sammāsamādhissa sammāñāṇaṃ pahoti , sammāñāṇassa sammāvimutti pahoti .

Iti kho , bhikkhave , aṭṭhaṅgasamannāgato sekkho [ aṭṭhaṅgasamannāgatā sekhā paṭipadā ( sī .), aṭṭhaṅgasamannāgato sekho pāṭipado ( pī . ka .)() natthi sī . syā . kaṃ . pī . potthakesu ], dasaṅgasamannāgato arahā hoti .( Tatrapi sammāñāṇena aneke pāpakā akusalā dhammā vigatā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti ).

142.‘‘ Tatra , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti .

Kathañca , bhikkhave , sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti ?

Sammādiṭṭhissa , bhikkhave , micchādiṭṭhi nijjiṇṇā hoti .

Ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti teM3.121 cassa nijjiṇṇā honti .

Sammādiṭṭhipaccayā aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti .

Sammāsaṅkappassa , bhikkhave , micchāsaṅkappo nijjiṇṇo hoti … pe … sammāvācassa , bhikkhave , micchāvācā nijjiṇṇā hoti … sammākammantassa , bhikkhave , micchākammanto nijjiṇṇo hoti … sammāājīvassa , bhikkhave , micchāājīvo nijjiṇṇo hoti … sammāvāyāmassaP3.77 , bhikkhaveT3.188 , micchāvāyāmo nijjiṇṇo hoti … sammāsatissa , bhikkhave , micchāsati nijjiṇṇā hoti … sammāsamādhissa , bhikkhave , micchāsamādhi nijjiṇṇo hoti … sammāñāṇassa , bhikkhave , micchāñāṇaṃ nijjiṇṇaṃ hoti … sammāvimuttassa , bhikkhave , micchāvimutti nijjiṇṇā hoti .

Ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti .

Sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti .

‘‘ Iti kho , bhikkhave , vīsati kusalapakkhā , vīsati akusalapakkhā – mahācattārīsakoV3.123 dhammapariyāyo pavattito appaṭivattiyo samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ .

143.‘‘ Yo hi koci , bhikkhave , samaṇo vā brāhmaṇo vā imaṃ mahācattārīsakaṃ dhammapariyāyaṃ garahitabbaṃ paṭikkositabbaṃ maññeyya tassa diṭṭheva dhamme dasasahadhammikā vādānuvādā gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchanti – sammādiṭṭhiṃ ce bhavaṃ garahati , ye ca micchādiṭṭhī samaṇabrāhmaṇā te bhoto pujjā , te bhoto pāsaṃsā ;

sammāsaṅkappaṃ ce bhavaṃ garahatiP3.78 , ye ca micchāsaṅkappā samaṇabrāhmaṇā te bhoto pujjā , te bhoto pāsaṃsā ;

sammāvācaṃ ce bhavaṃ garahati … pe … sammākammantaṃ ce bhavaṃ garahati … sammāājīvaṃ ce bhavaṃ garahati … sammāvāyāmaṃ ce bhavaṃ garahati … sammāsatiṃ ce bhavaṃ garahati … sammāsamādhiṃ ce bhavaṃ garahati … sammāñāṇaṃ ce bhavaṃ garahatiT3.189 … sammāvimuttiṃ ce bhavaṃ garahati , ye ca micchāvimuttī samaṇabrāhmaṇā te bhoto pujjā , te bhoto pāsaṃsā .

Yo koci , bhikkhave , samaṇo vā brāhmaṇo vā imaṃ mahācattārīsakaṃ dhammapariyāyaṃ garahitabbaṃ paṭikkositabbaṃ maññeyya tassa diṭṭheva dhamme ime dasasahadhammikā vādānuvādā gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchanti .

Yepi te , bhikkhave , ahesuṃ okkalā vassabhaññā [ vayabhiññā ( ka .) saṃ . ni .3.62; a . ni .4.30 passitabbaṃ ] ahetuvādā akiriyavādā natthikavādā tepi mahācattārīsakaṃ dhammapariyāyaṃ na garahitabbaṃM3.122 napaṭikkositabbaṃ amaññiṃsu [ maññeyyuṃ ( ka .)].

Taṃ kissa hetu ?

Nindābyārosaupārambhabhayā ’’ ti .

Idamavoca bhagavā .

Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti .

Mahācattārīsakasuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ .

Issues

Select Version

Uparipaṇṇāsapāḷi

Uparipaṇṇāsapāḷi