Issues
Select Version
Uparipaṇṇāsapāḷi
Uparipaṇṇāsapāḷi

1. Anāthapiṇḍikovādasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Anāthapiṇḍikovādasuttaṃ

383. EvaṃT3.464M3.301V3.309P3.258 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tena kho pana samayena anāthapiṇḍiko gahapati ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno .
Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati aññataraṃ purisaṃ āmantesi –
‘‘ ehi tvaṃ , ambho purisa , yena bhagavā tenupasaṅkama ;
upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi [ vandāhi evañca vadehi ( sabbattha ) aññasuttesu pana natthi ]–
‘ anāthapiṇḍiko , bhante , gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno .
So bhagavato pāde sirasā vandatī ’ ti .
Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkama ;
upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandāhi [ vandāhi evañca vadehi ( sabbattha ) aññasuttesu pana natthi ]–
‘ anāthapiṇḍiko , bhante , gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno .
So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandatī ’ ti .
Evañca vadehi –
‘ sādhu kira , bhante , āyasmā sāriputto yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā ’’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho so puriso anāthapiṇḍikassa gahapatissa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho so puriso bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ anāthapiṇḍiko , bhante , gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno .
So bhagavato pāde sirasā vandatī ’’ ti .
Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
EkamantaṃT3.465 nisinno kho so puriso āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
‘‘ anāthapiṇḍiko , bhante , gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno .
So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandati ;
evañca vadeti –
‘ sādhu kira , bhante , āyasmā sāriputto yena anāthapiṇḍikassaV3.310 gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃM3.302 upādāyā ’’’ ti .
Adhivāsesi kho āyasmā sāriputto tuṇhībhāvena .
384. Atha kho āyasmā sāriputto nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatteP3.259 āsane nisīdi .
Nisajja kho āyasmā sāriputto anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca –
‘‘ kacci te , gahapati , khamanīyaṃ , kacci yāpanīyaṃ ?
Kacci te dukkhā vedanā paṭikkamanti , no abhikkamanti ;
paṭikkamosānaṃ paññāyati , no abhikkamo ’’ ti ?
‘‘ Na me , bhante sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃ paññāyati , no paṭikkamo .
Seyyathāpi , bhante sāriputta , balavā puriso tiṇhena sikharenaT3.466 muddhani [ muddhānaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] abhimattheyya [ abhimantheyya ( sī . pī .)];
evameva kho me , bhante sāriputta , adhimattā vātā muddhani [ ohananti ( syā . kaṃ .)] ūhananti [ adhimattā vātā sīlaṃ parikantanti ( sī . syā . kaṃ .)].
Na me , bhante sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃ paññāyati , no paṭikkamo .
Seyyathāpi , bhante sāriputta , balavā puriso daḷhena varattakhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṃ dadeyya ;
evameva kho me , bhante sāriputta , adhimattā sīse sīsavedanā .
Na me , bhante sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃ paññāyati , no paṭikkamo .
Seyyathāpi , bhante sāriputta , dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṃ parikanteyya ;
evameva kho me , bhante sāriputta , adhimattā vātā kucchiṃ parikantanti .
Na me , bhante sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃ paññāyati , no paṭikkamo .
Seyyathāpi , bhante sāriputta , dve balavanto purisā dubbalataraṃ purisaṃ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṃ , samparitāpeyyuṃ ;
evameva kho me , bhante sāriputta , adhimatto kāyasmiṃ ḍāho .
Na me , bhante sāriputta , khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ .
Bāḷhā me dukkhā vedanāM3.303 abhikkamanti , no paṭikkamanti ;
abhikkamosānaṃT3.467 paññāyati , no paṭikkamo ’’ ti .
385.‘‘ TasmātihaV3.311 te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na cakkhuṃ upādiyissāmi , na ca me cakkhunissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
‘‘ Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na sotaṃ upādiyissāmi , na ca me sotanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na ghānaṃ upādiyissāmi , na ca me ghānanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na jivhaṃ upādiyissāmi , na ca me jivhānissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na kāyaṃ upādiyissāmi , na ca me kāyanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na manaṃ upādiyissāmi , na ca me manonissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
‘‘ Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na rūpaṃ upādiyissāmi , na ca me rūpanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na saddaṃ upādiyissāmi … pe … na gandhaṃ upādiyissāmi … na rasaṃ upādiyissāmi … na phoṭṭhabbaṃ upādiyissāmi … na dhammaṃ upādiyissāmi naT3.468 ca me dhammanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
‘‘ Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na cakkhuviññāṇaṃ upādiyissāmi , na ca me cakkhuviññāṇanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na sotaviññāṇaṃ upādiyissāmi … na ghānaviññāṇaṃ upādiyissāmi … na jivhāviññāṇaṃ upādiyissāmi … na kāyaviññāṇaṃ upādiyissāmi … na manoviññāṇaṃ upādiyissāmi na ca me manoviññāṇanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
‘‘ TasmātihaM3.304 te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na cakkhusamphassaṃ upādiyissāmi , na caV3.312 me cakkhusamphassanissitaṃP3.260 viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na sotasamphassaṃ upādiyissāmi … na ghānasamphassaṃ upādiyissāmi … na jivhāsamphassaṃ upādiyissāmi … na kāyasamphassaṃ upādiyissāmi … na manosamphassaṃ upādiyissāmi , na ca me manosamphassanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
‘‘ Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na cakkhusamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi , na ca me cakkhusamphassajāvedanānissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha teT3.469 , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na sotasamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi … na ghānasamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi … na jivhāsamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi … na kāyasamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi … na manosamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi , na ca me manosamphassajāvedanānissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
386.‘‘ Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na pathavīdhātuṃ upādiyissāmi , na ca me pathavīdhātunissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na āpodhātuṃ upādiyissāmi … na tejodhātuṃ upādiyissāmi … na vāyodhātuṃ upādiyissāmi … na ākāsadhātuṃ upādiyissāmi … na viññāṇadhātuṃ upādiyissāmi , na ca me viññāṇadhātunissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
‘‘ Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na rūpaṃ upādiyissāmi , na ca me rūpanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na vedanaṃ upādiyissāmi … na saññaṃ upādiyissāmi … na saṅkhāre upādiyissāmi … na viññāṇaṃ upādiyissāmi , na ca me viññāṇanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
‘‘ Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na ākāsānañcāyatanaṃT3.470 upādiyissāmiV3.313 , na ca me ākāsānañcāyatananissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ tiM3.305 .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na viññāṇañcāyatanaṃ upādiyissāmi … na ākiñcaññāyatanaṃP3.261 upādiyissāmi … na nevasaññānāsaññāyatanaṃ upādiyissāmi na ca me nevasaññānāsaññāyatananissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
‘‘ Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na idhalokaṃ upādiyissāmi , na ca me idhalokanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ na paralokaṃ upādiyissāmi , na ca me paralokanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabbaṃ .
Tasmātiha te , gahapati , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ yampi me diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anupariyesitaṃ anucaritaṃ manasā tampi na upādiyissāmi , na ca me taṃnissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , gahapati , sikkhitabban ’’ ti .
387. Evaṃ vutte , anāthapiṇḍiko gahapati parodi , assūni pavattesi .
Atha kho āyasmā ānando anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca –
‘‘ olīyasi kho tvaṃ , gahapati , saṃsīdasi kho tvaṃ , gahapatī ’’ ti ?
‘‘ Nāhaṃ , bhante ānanda , olīyāmi , napi saṃsīdāmi ;
api ca me dīgharattaṃ satthā payirupāsito manobhāvanīyā ca bhikkhū ;
na ca me evarūpī dhammīT3.471 kathā sutapubbā ’’ ti .
‘‘ Na kho , gahapati , gihīnaṃ odātavasanānaṃ evarūpī dhammī kathā paṭibhāti ;
pabbajitānaṃ kho , gahapati , evarūpī dhammī kathā paṭibhātī ’’ ti .
‘‘ Tena hi , bhante sāriputta , gihīnampi odātavasanānaṃ evarūpī dhammī kathā paṭibhātu .
Santi hi , bhante , kulaputtā apparajakkhajātikā , assavanatā dhammassa parihāyanti ;
bhavissanti dhammassa aññātāro ’’ ti .
Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca ānando anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃsu .
Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati , acirapakkante āyasmante ca sāriputte āyasmante ca ānandeP3.262 , kālamakāsi tusitaṃ kāyaṃ upapajji .
Atha kho anāthapiṇḍiko devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃV3.314 jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
EkamantaṃM3.306 jṭhito kho anāthapiṇḍiko devaputto bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘ Idañhi taṃ jetavanaṃ , isisaṅghanisevitaṃ ;
Āvutthaṃ dhammarājena , pītisañjananaṃ mama .
‘‘ Kammaṃ vijjā ca dhammo ca , sīlaṃ jīvitamuttamaṃ ;
Etena maccā sujjhanti , na gottena dhanena vā .
‘‘ Tasmā hi paṇḍito poso , sampassaṃ atthamattano ;
Yoniso vicine dhammaṃ , evaṃ tattha visujjhati .
‘‘ SāriputtovaT3.472 paññāya , sīlena upasamena ;
Yopi pāraṅgato bhikkhu , etāvaparamo siyā ’’ ti .
Idamavoca anāthapiṇḍiko devaputto .
Samanuñño satthā ahosi .
Atha kho anāthapiṇḍiko devaputto –
‘‘ samanuñño me satthā ’’ ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi .
388. Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi –
‘‘ imaṃ , bhikkhave , rattiṃ aññataro devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhito kho so devaputto maṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘ Idañhi taṃ jetavanaṃ , isisaṅghanisevitaṃ ;
Āvutthaṃ dhammarājena , pītisañjananaṃ mama .
‘‘ Kammaṃ vijjā ca dhammo ca , sīlaṃ jīvitamuttamaṃ ;
Etena maccā sujjhanti , na gottena dhanena vā .
‘‘ TasmāV3.315 hi paṇḍito poso , sampassaṃ atthamattano ;
Yoniso vicine dhammaṃ , evaṃ tattha visujjhati .
‘‘ Sāriputtova paññāya , sīlena upasamena ;
Yopi pāraṅgato bhikkhu , etāvaparamo siyā ’’ ti .
‘‘ IdamavocaP3.263 , bhikkhave , so devaputto .
‘ Samanuñño me satthā ’ ti maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī ’’ ti .
EvaṃT3.473M3.307 vutte , āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ so hi nūna so , bhante , anāthapiṇḍiko devaputto bhavissati .
Anāthapiṇḍiko , bhante , gahapati āyasmante sāriputte abhippasanno ahosī ’’ ti .
‘‘ Sādhu , sādhu , ānanda !
Yāvatakaṃ kho , ānanda , takkāya pattabbaṃ , anuppattaṃ taṃ tayā .
Anāthapiṇḍiko so , ānanda , devaputto ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .
Anāthapiṇḍikovādasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ .