2. Anupadavaggo
1. Anupadasuttaṃ
93. Evaṃ
T3.116M3.75V3.74P3.25 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Paṇḍito , bhikkhave , sāriputto ;
mahāpañño , bhikkhave , sāriputto ;
puthupañño , bhikkhave , sāriputto ;
hāsapañño [ hāsupañño ( sī . pī .)], bhikkhave , sāriputto ;
javanapañño , bhikkhave , sāriputto ;
tikkhapañño , bhikkhave , sāriputto ;
nibbedhikapañño , bhikkhave , sāriputto ;
sāriputto , bhikkhave , aḍḍhamāsaṃ anupadadhammavipassanaṃ vipassati .
Tatridaṃ , bhikkhave , sāriputtassa anupadadhammavipassanāya hoti .
94.‘‘ Idha , bhikkhave , sāriputto vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Ye ca paṭhame jhāne [ paṭhamajjhāne ( ka . sī . pī . ka .)] dhammā vitakko ca vicāro ca pīti ca sukhañca cittekaggatā ca , phasso vedanā saññā cetanā cittaṃ chando adhimokkho vīriyaṃ sati upekkhā manasikāro – tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti .
Tyāssa dhammā viditā uppajjanti , viditā upaṭṭhahanti , viditā abbhatthaṃ gacchanti .
So evaṃ pajānāti –
‘ evaṃ
T3.117 kirame dhammā ahutvā sambhonti , hutvā paṭiventī ’ ti .So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho [ appaṭibandho ( ka .)] vippamutto visaṃyutto vimariyādīkatena cetasā viharati .
So ‘ atthi uttari nissaraṇan ’ ti pajānāti .
Tabbahulīkārā atthitvevassa [ atthitevassa ( sī . pī .)] hoti .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sāriputto vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ
V3.75 cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃP3.26 avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .Ye ca dutiye jhāne dhammā – ajjhattaṃ sampasādo ca pīti ca sukhañca cittekaggatā ca , phasso vedanā saññā cetanā
M3.76 cittaṃ chando adhimokkho vīriyaṃ sati upekkhā manasikāro – tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti .Tyāssa dhammā viditā uppajjanti , viditā upaṭṭhahanti , viditā abbhatthaṃ gacchanti .
So evaṃ pajānāti –
‘ evaṃ kirame dhammā ahutvā sambhonti , hutvā paṭiventī ’ ti .
So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṃyutto vimariyādīkatena cetasā viharati .
So ‘ atthi uttari nissaraṇan ’ ti pajānāti .
Tabbahulīkārā atthitvevassa hoti .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sāriputto pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno , sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti .
Yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti –
‘ upekkhako satimā sukhavihārī ’ ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Ye ca tatiye jhāne dhammā – sukhañca
T3.118 sati ca sampajaññañca cittekaggatā ca , phasso vedanā saññā cetanā cittaṃ chando adhimokkho vīriyaṃ sati upekkhā manasikāro – tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti , tyāssa dhammā viditā uppajjanti , viditā upaṭṭhahanti , viditā abbhatthaṃ gacchanti .So evaṃ pajānāti –
‘ evaṃ kirame dhammā ahutvā sambhonti , hutvā paṭiventī ’ ti .
So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṃyutto vimariyādīkatena cetasā viharati .
So ‘ atthi uttari nissaraṇan ’ ti pajānāti .
Tabbahulīkārā atthitvevassa hoti .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sāriputto sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Ye ca catutthe jhāne dhammā – upekkhā adukkhamasukhā vedanā passaddhattā cetaso anābhogo satipārisuddhi cittekaggatā ca , phasso vedanā saññā cetanā cittaṃ chando adhimokkho vīriyaṃ sati upekkhā manasikāro – tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti .
Tyāssa dhammā viditā uppajjanti , viditā upaṭṭhahanti , viditā
P3.27 abbhatthaṃ gacchanti .So evaṃ pajānāti –
‘ evaṃ kirame dhammā ahutvā sambhonti , hutvā paṭiventī ’ ti .
So tesu dhammesu anupāyo anapāyāe anissito appaṭibaddho vippamutto visaṃyutto vimariyādīkatena
T3.119 cetasā viharati .So ‘ atthi uttari nissaraṇan ’ ti pajānāti .
Tabbahulīkārā atthitvevassa hoti .
‘‘ Puna
M3.77V3.76 caparaṃ , bhikkhave , sāriputto sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ ananto ākāso ’ ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati .Ye ca ākāsānañcāyatane dhammā – ākāsānañcāyatanasaññā ca cittekaggatā ca phasso vedanā saññā cetanā cittaṃ chando adhimokkho vīriyaṃ sati upekkhā manasikāro – tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti .
Tyāssa dhammā viditā uppajjanti , viditā upaṭṭhahanti , viditā abbhatthaṃ gacchanti .
So evaṃ pajānāti –
‘ evaṃ kirame dhammā ahutvā sambhonti , hutvā paṭiventī ’ ti .
So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṃyutto vimariyādīkatena cetasā viharati .
So ‘ atthi uttari nissaraṇan ’ ti pajānāti .
Tabbahulīkārā atthitvevassa hoti .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sāriputto sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ anantaṃ viññāṇan ’ ti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati .
Ye ca viññāṇañcāyatane dhammā – viññāṇañcāyatanasaññā ca cittekaggatā ca , phasso vedanā saññā cetanā cittaṃ chando adhimokkho vīriyaṃ sati upekkhā manasikāro – tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti .
Tyāssa dhammā viditā uppajjanti , viditā
T3.120 upaṭṭhahanti , viditā abbhatthaṃ gacchanti .So evaṃ pajānāti –
‘ evaṃ kirame dhammā ahutvā sambhonti , hutvā paṭiventī ’ ti .
So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṃyutto vimariyādīkatena cetasā viharati .
So ‘ atthi uttari nissaraṇan ’ ti pajānāti .
Tabbahulīkārā atthitvevassa hoti .
‘‘ Puna
P3.28 caparaṃ , bhikkhave , sāriputto sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ natthi kiñcī ’ ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati .Ye ca ākiñcaññāyatane dhammā – ākiñcaññāyatanasaññā ca cittekaggatā ca , phasso vedanā saññā cetanā cittaṃ chando adhimokkho vīriyaṃ sati upekkhā manasikāro – tyāssa dhammā anupadavavatthitā honti .
Tyāssa dhammā viditā uppajjanti , viditā upaṭṭhahanti , viditā abbhatthaṃ gacchanti .
So evaṃ pajānāti –
‘ evaṃ kirame dhammā ahutvā sambhonti , hutvā paṭiventī ’ ti .
So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto
M3.78 visaṃyutto vimariyādīkatena cetasā viharati .So ‘ atthi uttari nissaraṇan ’ ti pajānāti .
Tabbahulīkārā atthitvevassa hoti .
95.‘‘ Puna
V3.77 caparaṃ , bhikkhave , sāriputto sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati .So tāya samāpattiyā sato vuṭṭhahati .
So tāya samāpattiyā sato vuṭṭhahitvā ye dhammā [ ye te dhammā ( sī .)] atītā niruddhā vipariṇatā te dhamme samanupassati
T3.121 –‘ evaṃ kirame dhammā ahutvā sambhonti , hutvā paṭiventī ’ ti .
So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṃyutto vimariyādīkatena cetasā viharati .
So ‘ atthi uttari nissaraṇan ’ ti pajānāti .
Tabbahulīkārā atthitvevassa hoti .
96.‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , sāriputto sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati .
Paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti .
So tāya samāpattiyā sato vuṭṭhahati .
So tāya samāpattiyā sato vuṭṭhahitvā ye dhammā atītā niruddhā vipariṇatā te dhamme samanupassati –
‘ evaṃ kirame dhammā ahutvā sambhonti , hutvā paṭiventī ’ ti .
So tesu dhammesu anupāyo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaṃyutto vimariyādīkatena cetasā viharati .
So ‘ natthi uttari nissaraṇan ’ ti pajānāti .
Tabbahulīkārā natthitvevassa hoti .
97.‘‘ Yaṃ kho taṃ , bhikkhave , sammā vadamāno vadeyya –
‘ vasippatto pāramippatto ariyasmiṃ sīlasmiṃ , vasippatto pāramippatto
P3.29 ariyasmiṃ samādhismiṃ , vasippatto pāramippatto ariyāya paññāyaT3.122 , vasippatto pāramippatto ariyāya vimuttiyā ’ ti , sāriputtameva taṃ sammā vadamāno vadeyya –‘ vasippatto pāramippatto ariyasmiṃ sīlasmiṃ , vasippatto pāramippatto ariyasmiṃ samādhismiṃ , vasippatto pāramippatto ariyāya paññāya , vasippatto pāramippatto ariyāya vimuttiyā ’ ti .
Yaṃ kho taṃ , bhikkhave
M3.79 , sammā vadamāno vadeyya –‘ bhagavato putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo no āmisadāyādo ’ ti , sāriputtameva taṃ sammā vadamāno vadeyya –
‘ bhagavato putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo no āmisadāyādo ’ ti .
Sāriputto , bhikkhave , tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavattetī ’’ ti .
Idamavoca bhagavā .
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti .
Anupadasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ .