6. Bhūmijasuttaṃ

223. EvaṃT3.273V3.178P3.138 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .

Atha kho āyasmā bhūmijo pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena jayasenassa rājakumārassa nivesanaṃ tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .

Atha kho jayaseno rājakumāro yenāyasmā bhūmijo tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā āyasmatā bhūmijena saddhiṃ sammodi .

Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinno kho jayaseno rājakumāro āyasmantaṃ bhūmijaṃ etadavoca –

‘‘ santi , bho bhūmija , eke samaṇabrāhmaṇāM3.178 evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘ āsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā [ carati , abhabbo ( sī . pī .) evamuparipi ekavacaneneva dissati ] phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi [ āsañca anāsañca cepi ( aṭṭha .)] karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

āsañca anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāyā ’ ti .

Idha bhoto bhūmijassa satthā kiṃvādī [ kiṃvādī kiṃdiṭṭhī ( syā . kaṃ . ka .)] kimakkhāyī ’’ ti ?

‘‘ Na kho metaṃ , rājakumāra , bhagavato sammukhā sutaṃ , sammukhā paṭiggahitaṃ .

Ṭhānañca kho etaṃ vijjati yaṃ bhagavā evaṃ byākareyya –

‘ āsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāyaT3.274 ;

anāsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

āsañca anāsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya .

Āsañcepi karitvā yoniso brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāyaP3.139 ;

anāsañcepi karitvā yoniso brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

āsañca anāsañcepi karitvā yoniso brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā yoniso brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāyā ’ ti .

Na kho me taṃ , rājakumāra , bhagavato sammukhā sutaṃ , sammukhā paṭiggahitaṃ .

Ṭhānañca kho etaṃ vijjati yaṃ bhagavā evaṃ byākareyyā ’’ ti .

‘‘ Sace kho bhoto bhūmijassa satthā evaṃvādī [ evaṃvādī evaṃdiṭṭhī ( syā . kaṃ . ka .)] evamakkhāyī , addhā bhoto bhūmijassa satthā sabbesaṃyeva puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ muddhānaṃ [ buddhānaṃ ( ka .) muddhānantimuddhaṃ , matthakanti attho ] maññe āhacca tiṭṭhatī ’’ tiV3.179 .

Atha kho jayaseno rājakumāro āyasmantaṃ bhūmijaṃ sakeneva thālipākena parivisi .

224. Atha kho āyasmā bhūmijo pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhūmijo bhagavantaṃ etadavoca –

‘‘ idhāhaṃ , bhante , pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena jayasenassa rājakumārassa nivesanaṃ tenupasaṅkamiṃ ;

upasaṅkamitvāT3.275 paññatteM3.179 āsane nisīdiṃ .

Atha kho , bhante , jayaseno rājakumāro yenāhaṃ tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā mayā saddhiṃ sammodi .

Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .

Ekamantaṃ nisinno kho , bhante , jayaseno rājakumāro maṃ etadavoca –

‘ santi , bho bhūmija , eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – āsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepiT3.276 karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāyā ’ ti .

‘ Idha bhoto bhūmijassa satthā kiṃvādī kimakkhāyī ’ ti ?

Evaṃ vutte ahaṃ , bhante , jayasenaṃ rājakumāraṃ etadavocaṃ –

‘ na kho me taṃ , rājakumāra , bhagavato sammukhā sutaṃ , sammukhā paṭiggahitaṃ .

Ṭhānañca kho etaṃ vijjati yaṃ bhagavā evaṃ byākareyya – āsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

āsañca anāsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā ayoniso brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya .

Āsañcepi karitvā yoniso brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā yoniso brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāyāti .

Na kho me taṃ , rājakumāra , bhagavato sammukhā sutaṃ , sammukhā paṭiggahitaṃ .

Ṭhānañca kho etaṃ vijjati yaṃ bhagavā evaṃ byākareyyā ’ ti .

‘ Sace bhoto bhūmijassa satthā evaṃvādī evamakkhāyī , addhā bhoto bhūmijassa satthā sabbesaṃyeva puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ muddhānaṃ maññe āhacca tiṭṭhatī ’ ti .

‘ Kaccāhaṃ , bhante , evaṃ puṭṭho evaṃ byākaramāno vuttavādī ceva bhagavato homi , na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhāmi , dhammassa cānudhammaṃ byākaromi , na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī ’’’ ti ?

‘‘ TagghaV3.180P3.140 tvaṃ , bhūmija , evaṃ puṭṭho evaṃ byākaramāno vuttavādī ceva me hosi , na ca maṃ abhūtena abbhācikkhasi , dhammassa cānudhammaṃ byākarosi , na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati .

Ye hi keci , bhūmija , samaṇā vā brāhmaṇā vā micchādiṭṭhino micchāsaṅkappā micchāvācāM3.180 micchākammantā micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī micchāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

āsañca anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

AyoniT3.277 hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

225.‘‘ Seyyathāpi , bhūmija , puriso telatthiko telagavesī telapariyesanaṃ caramāno vālikaṃ doṇiyā ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ pīḷeyya .

Āsañcepi karitvā vālikaṃ doṇiyā ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ pīḷeyya , abhabbo telassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā vālikaṃ doṇiyā ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ pīḷeyya , abhabbo telassa adhigamāya ;

āsañca anāsañcepi karitvā vālikaṃ doṇiyā ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ pīḷeyya , abhabbo telassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā vālikaṃ doṇiyā ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ pīḷeyya , abhabbo telassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Ayoni hesā , bhūmija , telassa adhigamāya .

Evameva kho , bhūmija , ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā micchādiṭṭhino micchāsaṅkappā micchāvācā micchākammantā micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī micchāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

āsañca anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya .

TaṃP3.141 kissa hetu ?

Ayoni hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

‘‘ SeyyathāpiT3.278 , bhūmija , puriso khīratthiko khīragavesī khīrapariyesanaṃ caramāno gāviṃ taruṇavacchaṃ visāṇato āviñcheyyaV3.181 [ āviñjeyya ( sī . syā . kaṃ . pī .)].

Āsañcepi karitvā gāviṃ taruṇavacchaṃ visāṇato āviñcheyya , abhabbo khīrassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃM3.181 nānāsañcepi karitvā gāviṃ taruṇavacchaṃ visāṇato āviñcheyya , abhabbo khīrassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Ayoni hesā , bhūmija , khīrassa adhigamāya .

Evameva kho , bhūmija , ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā micchādiṭṭhino … pe … micchāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Ayoni hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

226.‘‘ Seyyathāpi , bhūmija , puriso navanītatthiko navanītagavesī navanītapariyesanaṃ caramāno udakaṃ kalase āsiñcitvā matthena [ manthena ( sī .), mattena ( ka .)] āviñcheyya .

Āsañcepi karitvā udakaṃ kalase āsiñcitvā matthena āviñcheyya , abhabbo navanītassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā udakaṃ kalase āsiñcitvā matthena āviñcheyya , abhabbo navanītassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Ayoni hesā , bhūmija , navanītassa adhigamāya .

Evameva kho , bhūmija , ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā micchādiṭṭhino … pe … micchāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbāT3.279 phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Ayoni hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

‘‘ Seyyathāpi , bhūmija , puriso aggitthiko [ aggatthiko ( sī .)] aggigavesī aggipariyesanaṃ caramāno allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ uttarāraṇiṃP3.142 ādāya abhimantheyya [ abhimattheyya ( syā . kaṃ . pī . ka .)].

Āsañcepi karitvā allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ uttarāraṇiṃ ādāya abhimantheyya , abhabbo aggissa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ uttarāraṇiṃ ādāya abhimantheyya , abhabbo aggissa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Ayoni hesā , bhūmija , aggissa adhigamāya .

Evameva kho , bhūmija , ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vāM3.182 micchādiṭṭhino … pe … micchāsamādhino te āsañcepi karitvāV3.182 brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , abhabbā phalassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Ayoni hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

Ye hi keci , bhūmija , samaṇā vā brāhmaṇā vā sammādiṭṭhino sammāsaṅkappā sammāvācā sammākammantā sammāājīvā sammāvāyāmā sammāsatī sammāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṃT3.280 caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

āsañca anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Yoni hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

227.‘‘ Seyyathāpi , bhūmija , puriso telatthiko telagavesī telapariyesanaṃ caramāno tilapiṭṭhaṃ doṇiyā ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ pīḷeyya .

Āsañcepi karitvā tilapiṭṭhaṃ doṇiyā ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ pīḷeyya , bhabbo telassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā tilapiṭṭhaṃ doṇiyā ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ pīḷeyya , bhabbo telassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Yoni hesā , bhūmija , telassa adhigamāya .

Evameva kho , bhūmija , ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā sammādiṭṭhino … pe … sammāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbāP3.143 phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Yoni hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

‘‘ Seyyathāpi , bhūmija , puriso khīratthiko khīragavesī khīrapariyesanaṃ caramānoT3.281 gāviṃ taruṇavacchaṃ thanato āviñcheyya .

Āsañcepi karitvā gāviṃ taruṇavacchaṃ thanato āviñcheyya , bhabbo khīrassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā gāviṃ taruṇavacchaṃ thanato āviñcheyya , bhabbo khīrassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Yoni hesā , bhūmija , khīrassaV3.183 adhigamāya .

EvamevaM3.183 kho , bhūmija , ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā sammādiṭṭhino … pe … sammāsamādhino te āsañcepi karitvā … pe … anāsañcepi karitvā … pe … āsañca anāsañcepi karitvā … pe … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Yoni hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

228.‘‘ Seyyathāpi , bhūmija , puriso navanītatthiko navanītagavesī navanītapariyesanaṃ caramāno dadhiṃ kalase āsiñcitvā matthena āviñcheyya .

Āsañcepi karitvā dadhiṃ kalase āsiñcitvā matthena āviñcheyya , bhabbo navanītassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … āsañca anāsañcepi karitvā … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā dadhiṃ kalase āsiñcitvā matthena āviñcheyya , bhabbo navanītassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Yoni hesā , bhūmija , navanītassa adhigamāya .

Evameva kho , bhūmija , ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā sammādiṭṭhino … pe … sammāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā … āsañca anāsañcepi karitvāT3.282 … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Yoni hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

‘‘ Seyyathāpi , bhūmija , puriso aggitthiko aggigavesī aggipariyesanaṃ caramāno sukkhaṃ kaṭṭhaṃ koḷāpaṃ uttarāraṇiṃ ādāya abhimantheyya ;()[( bhabbo aggissa adhigamāya )( sabbattha )] āsañcepi karitvā … anāsañcepiP3.144 karitvā .

āsañca anāsañcepi karitvā … nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā sukkha kaṭṭhaṃ koḷāpaṃ uttarāraṇiṃ ādāya abhimantheyya , bhabbo aggissa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Yoni hesā , bhūmija , aggissa adhigamāya .

Evameva kho , bhūmija , ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā sammādiṭṭhino … pe … sammāsamādhino te āsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

āsañca anāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya ;

nevāsaṃ nānāsañcepi karitvā brahmacariyaṃ caranti , bhabbā phalassa adhigamāya .

Taṃ kissa hetu ?

Yoni hesā , bhūmija , phalassa adhigamāya .

‘‘ SaceM3.184V3.184 kho taṃ , bhūmija , jayasenassa rājakumārassa imā catasso upamā paṭibhāyeyyuṃ anacchariyaṃ te jayaseno rājakumāro pasīdeyya , pasanno ca te pasannākāraṃ kareyyā ’’ ti .

‘‘ Kuto pana maṃ , bhante , jayasenassaT3.283 rājakumārassa imā catasso upamā paṭibhāyissanti anacchariyā pubbe assutapubbā , seyyathāpi bhagavantan ’’ ti ?

Idamavoca bhagavā .

Attamano āyasmā bhūmijo bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .

Bhūmijasuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ .

Issues

Select Version

Uparipaṇṇāsapāḷi

Uparipaṇṇāsapāḷi