Issues
Select Version
Uparipaṇṇāsapāḷi
Uparipaṇṇāsapāḷi

4. Sevitabbāsevitabbasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Sevitabbāsevitabbasuttaṃ

109. EvaṃT3.145V3.94 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ sevitabbāsevitabbaṃ vo , bhikkhave , dhammapariyāyaṃ desessāmi .
Taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasi karotha ;
bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Kāyasamācāraṃpāhaṃ [ pahaṃ ( sabbattha )], bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ kāyasamācāraṃ .
Vacīsamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ vacīsamācāraṃ .
Manosamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ manosamācāraṃ .
Cittuppādaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃP3.46 cittuppādaṃ .
Saññāpaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampiM3.94 , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ saññāpaṭilābhaṃ .
Diṭṭhipaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ diṭṭhipaṭilābhaṃ .
Attabhāvapaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ attabhāvapaṭilābhan ’’ ti .
EvaṃT3.146 vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ imassa kho ahaṃ , bhante , bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa , vitthārena atthaṃ avibhattassa , evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi .
110.‘‘‘ Kāyasamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ kāyasamācāran ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
KiñcetaṃV3.95 paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti , evarūpo kāyasamācāro na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , bhante , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti , evarūpo kāyasamācāro sevitabbo .
111.‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ?
Idha , bhante , ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatappahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu ;
adinnādāyī kho pana hoti , yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ gāmagataṃ vā araññagataṃ vā taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti ;
kāmesumicchācārī kho pana hoti , yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu cārittaṃ āpajjitā hoti – evarūpaṃ , bhante , kāyasamācāraṃP3.47 sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti .
‘‘ KathaṃrūpaṃT3.147 , bhante , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti ?
Idha , bhante , ekacco pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho , lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati ;
adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti , yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃM3.95 gāmagataṃ vā araññagataṃ vā taṃ nādinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti ;
kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti , yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu na cārittaṃ āpajjitā hoti – evarūpaṃ , bhante , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti .
‘ Kāyasamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ kāyasamācāran ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Vacīsamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ vacīsamācāran ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃV3.96 ?
Yathārūpaṃ , bhante , vacīsamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti , evarūpo vacīsamācāro na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , bhante , vacīsamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhantiT3.148 evarūpo vacīsamācāro sevitabbo .
112.‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , vacīsamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ?
Idha , bhante , ekacco musāvādī hoti , sabhāgato [ sabhaggato ( bahūsu )] vā parisāgato [ parisaggato ( bahūsu )] vā ñātimajjhagatoP3.48 vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho –
‘ ehambho purisa , yaṃ jānāsi taṃ vadehī ’ ti so ajānaṃ vā āha –
‘ jānāmī ’ ti , jānaṃ vā āha –
‘ na jānāmī ’ ti ;
apassaṃ vā āha –
‘ passāmī ’ ti , passaṃ vā āha –
‘ na passāmī ’ ti – iti [ passa ma . ni .1.440 sāleyyakasutte ] attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu [ kiñcakkhahetu ( sī .)] vā sampajānamusā bhāsitā hoti ;
pisuṇavāco kho pana hoti , ito sutvā amutra akkhātā imesaṃ bhedāya , amutra vā sutvā imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya – iti samaggānaṃ vā bhettā , bhinnānaṃ vā anuppadātā , vaggārāmo , vaggarato , vagganandī , vaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitāM3.96 hoti ;
pharusavāco kho pana hoti , yā sā vācā kaṇḍakā kakkasā pharusā parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā asamādhisaṃvattanikā , tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti ;
samphappalāpī kho pana hoti akālavādī abhūtavādī anatthavādī adhammavādī avinayavādī , anidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā hoti akālena anapadesaṃ apariyantavatiṃ anatthasaṃhitaṃ – evarūpaṃ , bhante , vacīsamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , vacīsamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyantiT3.149 , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti ?
Idha , bhante , ekacco musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti sabhāgato vā parisāgato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho –
‘ ehambho purisa , yaṃ jānāsi taṃ vadehī ’ ti so ajānaṃ vā āha –
‘ na jānāmī ’ ti , jānaṃ vā āha –
‘ jānāmī ’ ti , apassaṃ vā āha –
‘ na passāmī ’ ti , passaṃ vā āha –
‘ passāmī ’ tiP3.49 – iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti ;
pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti , ito sutvā na amutra akkhātā imesaṃ bhedāya , amutraV3.97 vā sutvā na imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya – iti bhinnānaṃ vā sandhātā sahitānaṃ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti ;
pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti , yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti ;
samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī , nidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṃ pariyantavatiṃ atthasaṃhitaṃ – evarūpaṃ , bhante , vacīsamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti .
‘ Vacīsamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ vacīsamācāran ’ tiT3.150 – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Manosamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ manosamācāran ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , manosamācāraṃ sevato akusalāM3.97 dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpo manosamācāro na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , bhante , manosamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo manosamācāro sevitabbo .
113.‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , manosamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ?
Idha , bhante , ekacco abhijjhālu hoti , yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ taṃ abhijjhātā hoti –
‘ aho vata yaṃ parassa taṃ mamassā ’ ti ;
byāpannacitto kho pana hoti paduṭṭhamanasaṅkappoP3.50 –
‘ ime sattā haññantu vā vajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā vā ahesun ’ ti – evarūpaṃ , bhante , manosamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , manosamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti ?
Idha , bhante , ekacco anabhijjhālu hoti , yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ taṃ nābhijjhātā hoti –
‘ aho vata yaṃ parassa taṃ mamassā ’ ti ;
abyāpannacitto khoT3.151 pana hoti appaduṭṭhamanasaṅkappoV3.98 –
‘ ime sattā averā abyābajjhā [ abyāpajjhā ( sī . syā . kaṃ . pī . ka .)] anīghā sukhī attānaṃ pariharantū ’ ti – evarūpaṃ , bhante , manosamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti .
‘ Manosamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ manosamācāran ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
114.‘‘‘ Cittuppādaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ cittuppādan ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , cittuppādaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpo cittuppādo na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , bhante , cittuppādaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo cittuppādo sevitabbo .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , cittuppādaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ?
Idha , bhante , ekacco abhijjhālu hoti , abhijjhāsahagatenaM3.98 cetasā viharati ;
byāpādavā hoti , byāpādasahagatena cetasā viharati ;
vihesavā hoti , vihesāsahagatena cetasā viharati – evarūpaṃ , bhante , cittuppādaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , cittuppādaṃ sevato akusalā dhammā parihāyantiT3.152 , kusalāP3.51 dhammā abhivaḍḍhanti ?
Idha , bhante , ekacco anabhijjhālu hoti , anabhijjhāsahagatena cetasā viharati ;
abyāpādavā hoti , abyāpādasahagatena cetasā viharati ;
avihesavā hoti , avihesāsahagatena cetasā viharati – evarūpaṃ , bhante , cittuppādaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti .
‘ Cittuppādaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ cittuppādan ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
115.‘‘‘ Saññāpaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ saññāpaṭilābhan ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
KiñcetaṃV3.99 paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , saññāpaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpo saññāpaṭilābho na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , bhante , saññāpaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo saññāpaṭilābho sevitabbo .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , saññāpaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ?
Idha , bhante , ekacco abhijjhālu hoti , abhijjhāsahagatāya saññāya viharati ;
byāpādavā hoti , byāpādasahagatāya saññāya viharati ;
vihesavā hoti , vihesāsahagatāya saññāya viharati – evarūpaṃ , bhante , saññāpaṭilābhaṃ sevatoT3.153 akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , saññāpaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti ?
Idha , bhante , ekacco anabhijjhālu hoti , anabhijjhāsahagatāya saññāya viharati ;
abyāpādavā hoti , abyāpādasahagatāya saññāya viharati ;
avihesavā hoti , avihesāsahagatāya saññāya viharati – evarūpaṃ , bhante , saññāpaṭilābhaṃ sevatoM3.99 akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti .
‘ Saññāpaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ saññāpaṭilābhan ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
116.‘‘‘ DiṭṭhipaṭilābhaṃpāhaṃP3.52 , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ diṭṭhipaṭilābhan ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , diṭṭhipaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpo diṭṭhipaṭilābho na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , bhante , diṭṭhipaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti – evarūpo diṭṭhipaṭilābho sevitabbo .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , diṭṭhipaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ?
Idha , bhante , ekacco evaṃdiṭṭhiko hoti –
‘ natthi dinnaṃ , natthi yiṭṭhaṃ , natthi hutaṃV3.100 , natthi sukatadukkaṭānaṃT3.154 kammānaṃ phalaṃ vipāko , natthi ayaṃ loko , natthi paro loko , natthi mātā , natthi pitā , natthi sattā opapātikā , natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī ’ ti – evarūpaṃ , bhante , diṭṭhipaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , diṭṭhipaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti ?
Idha , bhante , ekacco evaṃdiṭṭhiko hoti –
‘ atthi dinnaṃ , atthi yiṭṭhaṃ , atthi hutaṃ , atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko , atthi ayaṃ loko , atthi paro loko , atthi mātā , atthi pitā , atthi sattā opapātikā , atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī ’ ti – evarūpaṃ , bhante , diṭṭhipaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti .
‘ Diṭṭhipaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ diṭṭhipaṭilābhan ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
117.‘‘‘ AttabhāvapaṭilābhaṃpāhaṃM3.100 , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ attabhāvapaṭilābhan ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , attabhāvapaṭilābhaṃT3.155P3.53 sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti – evarūpo attabhāvapaṭilābho na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , bhante , attabhāvapaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti – evarūpo attabhāvapaṭilābho sevitabbo .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , bhante , attabhāvapaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ?
Sabyābajjhaṃ [ sabyāpajjhaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī . ka .)], bhante , attabhāvapaṭilābhaṃ abhinibbattayato apariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ;
abyābajjhaṃ , bhante , attabhāvapaṭilābhaṃ abhinibbattayato pariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti .
‘ Attabhāvapaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampiV3.101 , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ attabhāvapaṭilābhan ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘ Imassa kho ahaṃ , bhante , bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa , vitthārena atthaṃ avibhattassa , evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmī ’’ ti .
118.‘‘ Sādhu sādhu , sāriputta !
Sādhu kho tvaṃ , sāriputta , imassa mayā saṃkhittena bhāsitassa , vitthārena atthaṃ avibhattassa , evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāsi .
‘‘‘ Kāyasamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmiT3.156 – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ kāyasamācāran ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ mayā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , sāriputta , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpo kāyasamācāro na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , sāriputta , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti – evarūpo kāyasamācāro sevitabbo .
‘‘ KathaṃrūpaṃP3.54 , sāriputta , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ?
Idha , sāriputta , ekacco pāṇātipātī hotiM3.101 luddo lohitapāṇi hatappahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu ;
adinnādāyī kho pana hoti , yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ gāmagataṃ vā araññagataṃ vā taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti ;
kāmesumicchācārī kho pana hoti , yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu cārittaṃ āpajjitā hoti – evarūpaṃ , sāriputta , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , sāriputta , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti ?
Idha , sāriputta , ekacco pāṇātipātaṃT3.157 pahāya pāṇātipātā paṭivirato hotiV3.102 nihitadaṇḍo nihitasattho , lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati ;
adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti , yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ gāmagataṃ vā araññagataṃ vā taṃ nādinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti ;
kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti , yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sassāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi tathārūpāsu na cārittaṃ āpajjitā hoti – evarūpaṃ , sāriputta , kāyasamācāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti .
‘ Kāyasamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ kāyasamācāran ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ mayā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘ Vacīsamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmiP3.55 … pe … manosamācāraṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi … pe … cittuppādaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi … pe … saññāpaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi … pe … diṭṭhipaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi … pe ….
‘‘‘ Attabhāvapaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ attabhāvapaṭilābhan ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ mayā .
KiñcetaṃM3.102 paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , sāriputta , attabhāvapaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpo attabhāvapaṭilābho na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , sāriputta , attabhāvapaṭilābhaṃT3.158 sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti – evarūpo attabhāvapaṭilābho sevitabbo .
‘‘ Kathaṃrūpaṃ , sāriputta , attabhāvapaṭilābhaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ?
Sabyābajjhaṃ , sāriputta , attabhāvapaṭilābhaṃ abhinibbattayato apariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti ;
abyābajjhaṃ , sāriputta , attabhāvapaṭilābhaṃ abhinibbattayato pariniṭṭhitabhāvāya akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti .
‘ Attabhāvapaṭilābhaṃpāhaṃ , bhikkhave , duvidhena vadāmi – sevitabbampiV3.103 , asevitabbampi ;
tañca aññamaññaṃ attabhāvapaṭilābhan ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ mayā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
Imassa kho , sāriputta , mayā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo .
119.‘‘ Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
sotaviññeyyaṃ saddaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampi ;
ghānaviññeyyaṃ gandhaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
jivhāviññeyyaṃ rasaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
kāyaviññeyyaṃT3.159 phoṭṭhabbaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi ;
manoviññeyyaṃ dhammaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’’ ti .
Evaṃ vutte , āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ imassa kho ahaṃ , bhante , bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa , vitthārena atthaṃ avibhattassa , evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi .
‘ Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhenaP3.56 vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṃ cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ na sevitabbaṃ ;
yathārūpañca kho , bhante , cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṃ cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ sevitabbaṃ .
‘ CakkhuviññeyyaṃM3.103 rūpaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘ Sotaviññeyyaṃ saddaṃpāhaṃ , sāriputta … pe … evarūpo sotaviññeyyo saddo na sevitabbo … evarūpo sotaviññeyyo saddo sevitabbo … evarūpo ghānaviññeyyo gandho na sevitabbo … evarūpoP3.57 ghānaviññeyyo gandho sevitabbo … evarūpo jivhāviññeyyo raso na sevitabbo … evarūpoT3.160 jivhāviññeyyo raso sevitabbo … kāyaviññeyyaṃ phoṭṭhabbaṃpāhaṃ , sāriputtaV3.104 … evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo na sevitabbo … evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo sevitabbo .
‘‘‘ Manoviññeyyaṃ dhammaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , manoviññeyyaṃ dhammaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpoP3.58 manoviññeyyo dhammo na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , bhante , manoviññeyyaṃ dhammaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo .
‘ Manoviññeyyaṃ dhammaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
Imassa kho ahaṃ , bhante , bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa , vitthārena atthaṃ avibhattassa , evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmī ’’ ti .
120.‘‘ Sādhu sādhu , sāriputta !
Sādhu kho tvaṃ , sāriputta , imassa mayā saṃkhittena bhāsitassa , vitthārena atthaṃ avibhattassa , evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāsi .
‘ Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ mayā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , sāriputta , cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṃ cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ na sevitabbaṃ ;
yathārūpañca kho , sāriputta , cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammāT3.161 abhivaḍḍhanti evarūpaṃ cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ sevitabbaṃ .
‘ Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ mayā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘ SotaviññeyyaṃM3.104 saddaṃpāhaṃ , sāriputta … pe … evarūpo sotaviññeyyo saddo na sevitabbo … evarūpo sotaviññeyyo saddo sevitabbo … evarūpo ghānaviññeyyo gandho na sevitabbo … evarūpo ghānaviññeyyo gandho sevitabbo … evarūpo jivhāviññeyyo raso na sevitabbo … evarūpo jivhāviññeyyo raso sevitabbo … evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo na sevitabbo … evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo sevitabbo .
‘‘ ManoviññeyyaṃV3.105 dhammaṃpāhaṃ , sāriputta … pe … evarūpo manoviññeyyo dhammo na sevitabbo … evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo .
‘ Manoviññeyyaṃ dhammaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ mayā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
Imassa kho , sāriputta , mayā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo .
121.‘‘ CīvaraṃpāhaṃT3.162 , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi … pe … piṇḍapātaṃpāhaṃ , sāriputta … senāsanaṃpāhaṃ , sāriputta … gāmaṃpāhaṃ , sāriputta … nigamaṃpāhaṃ , sāriputta … nagaraṃpāhaṃ , sāriputta … janapadaṃpāhaṃ , sāriputta … puggalaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’’ ti .
EvaṃP3.59 vutte , āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ imassa kho ahaṃ , bhante , bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa , vitthārena atthaṃ avibhattassa , evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi .
‘ Cīvaraṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , cīvaraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṃ cīvaraṃ na sevitabbaṃ ;
yathārūpañca kho , bhante , cīvaraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṃ cīvaraṃ sevitabbaṃ .
‘ Cīvaraṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘ Piṇḍapātaṃpāhaṃ , sāriputta … pe … evarūpo piṇḍapāto na sevitabbo … evarūpo piṇḍapātoT3.163 sevitabbo … senāsanaṃpāhaṃ , sāriputta … pe … evarūpaṃ senāsanaṃ na sevitabbaṃ … evarūpaṃ senāsanaṃ sevitabbaṃ … gāmaṃpāhaṃ , sāriputtaM3.105 … pe … evarūpo gāmo na sevitabbo … evarūpo gāmo sevitabbo … evarūpo nigamo na sevitabbo … evarūpo nigamo sevitabbo … evarūpaṃ nagaraṃ na sevitabbaṃ … evarūpaṃ nagaraṃ sevitabbaṃ … evarūpo janapado na sevitabbo … evarūpo janapado sevitabbo .
‘‘‘ Puggalaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , bhante , puggalaṃ sevato akusalāV3.106 dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpo puggalo na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , bhante , puggalaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo puggalo sevitabbo .
‘ Puggalaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttanti .
Imassa kho ahaṃ , bhante , bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa , vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmī ’’ ti .
122.‘‘ Sādhu sādhu , sāriputta !
Sādhu kho tvaṃ , sāriputta , imassa mayā saṃkhittena bhāsitassa , vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāsi .
‘ Cīvaraṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampiP3.60 , asevitabbampī ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ mayā .
Kiñcetaṃ paṭiccaT3.164 vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , sāriputta , cīvaraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṃ cīvaraṃ na sevitabbaṃ ;
yathārūpañca kho , sāriputta , cīvaraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṃ cīvaraṃ sevitabbaṃ .
‘ Cīvaraṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ mayā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .( Yathā paṭhamaṃ tathā vitthāretabbaṃ ) evarūpo piṇḍapāto … evarūpaṃ senāsanaṃ … evarūpo gāmo … evarūpo nigamo … evarūpaṃ nagaraṃ … evarūpo janapado .
‘‘‘ Puggalaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ mayā .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Yathārūpaṃ , sāriputta , puggalaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti evarūpo puggalo na sevitabbo ;
yathārūpañca kho , sāriputta , puggalaṃ sevatoM3.106 akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo puggalo sevitabbo .
‘ Puggalaṃpāhaṃ , sāriputta , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’ ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ mayā idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
Imassa kho , sāriputta , mayāT3.165 saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo .
123.‘‘ Sabbepi ce , sāriputta , khattiyā imassa mayā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājāneyyuṃ , sabbesānampissa khattiyānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya .
Sabbepi ceV3.107 , sāriputta , brāhmaṇā … pe … sabbepi ce , sāriputta , vessā … sabbepi ce , sāriputta , suddā imassa mayā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājāneyyuṃ , sabbesānampissa suddānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya .
Sadevakopi ce , sāriputta , loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā imassa mayā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājāneyya , sadevakassapissa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
IdamavocaP3.61 bhagavā .
Attamano āyasmā sāriputto bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti .
Sevitabbāsevitabbasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ .