Rājavasati
1471.
‘‘ So ca putte [ mitte ( sī . pī .)] amacce ca , ñātayo suhadajjane ;
Alīnamanasaṅkappo , vidhuro etadabravi .
1472.
‘‘ Ethayyo [ ethayyā ( syā .)] rājavasatiṃ , nisīditvā suṇātha me ;
Yathā rājakulaṃ patto , yasaṃ poso nigacchati .
1473.
‘‘ Na hi rājakulaṃ patto , aññāto labhate yasaṃ ;
Nāsūro nāpi dummedho , nappamatto kudācanaṃ .
1474.
‘‘ Yadāssa sīlaṃ paññañca , soceyyaṃ cādhigacchati ;
Atha vissasate tyamhi , guyhañcassa na rakkhati .
1475.
‘‘ Tulā yathā paggahitā , samadaṇḍā sudhāritā ;
Ajjhiṭṭho na vikampeyya , sa rājavasatiṃ vase .
1476.
‘‘ Tulā yathā paggahitā , samadaṇḍā sudhāritā ;
Sabbāni abhisambhonto , sa rājavasatiṃ vase .
1477.
‘‘ Divā
T2.336 vā yadi vā rattiṃ , rājakiccesu paṇḍito ;Ajjhiṭṭho na vikampeyya , sa rājavasatiṃ vase .
1478.
‘‘ Divā
M2.291 vā yadi vā rattiṃ , rājakiccesu paṇḍito ;Sabbāni abhisambhonto , sa rājavasatiṃ vase .
1479.
‘‘ Yo cassa sukato maggo , rañño suppaṭiyādito ;
Na tena vutto gaccheyya , sa rājavasatiṃ vase .
1480.
‘‘ Na rañño sadisaṃ [ samakaṃ ( sī . syā . pī .)] bhuñje , kāmabhoge kudācanaṃ ;
Sabbattha pacchato gacche , sa rājavasatiṃ vase .
1481.
‘‘ Na
V2.210 rañño sadisaṃ vatthaṃ , na mālaṃ na vilepanaṃ ;Ākappaṃ sarakuttiṃ vā , na rañño sadisamācare ;
Aññaṃ kareyya ākappaṃ , sa rājavasatiṃ vase .
1482.
‘‘ Kīḷe rājā amaccehi , bhariyāhi parivārito ;
Nāmacco rājabhariyāsu , bhāvaṃ kubbetha paṇḍito .
1483.
‘‘ Anuddhato acapalo , nipako saṃvutindriyo ;
Manopaṇidhisampanno , sa rājavasatiṃ vase .
1484.
‘‘ Nāssa bhariyāhi kīḷeyya , na manteyya rahogato ;
Nāssa kosā dhanaṃ gaṇhe , sa rājavasatiṃ vase .
1485.
‘‘ Na niddaṃ bahu maññeyya [ na niddannaṃ bahuṃ maññe ( sī . pī .)], na madāya suraṃ pive ;
Nāssa dāye mige haññe , sa rājavasatiṃ vase .
1486.
‘‘ Nāssa pīṭhaṃ na pallaṅkaṃ , na kocchaṃ na nāvaṃ [ nāgaṃ ( sī . pī .)] rathaṃ ;
Sammatomhīti
T2.337 ārūhe , sa rājavasatiṃ vase . 1487.
‘‘ Nātidūre bhaje [ bhave ( sī . pī .)] rañño , nāccāsanne vicakkhaṇo ;
Sammukhañcassa tiṭṭheyya , sandissanto sabhattuno .
1488.
‘‘ Na ve [ me ( syā . ka .)] rājā sakhā hoti , na rājā hoti methuno ;
Khippaṃ kujjhanti rājāno , sūkena ’ kkhīva ghaṭṭitaṃ .
1489.
‘‘ Na pūjito maññamāno , medhāvī paṇḍito naro ;
Pharusaṃ patimanteyya , rājānaṃ parisaṃgataṃ .
1490.
‘‘ Laddhadvāro
M2.292 labhe dvāraṃ [ laddhavārolabhe vāraṃ ( pī .)], neva rājūsu vissase ;Aggīva saṃyato tiṭṭhe [ aggīva yato tiṭṭheyya ( sī . pī .)], sa rājavasatiṃ vase .
1491.
‘‘ Puttaṃ vā bhātaraṃ vā saṃ , sampaggaṇhāti khattiyo ;
Gāmehi nigamehi vā , raṭṭhehi janapadehi vā ;
Tuṇhībhūto upekkheyya , na bhaṇe chekapāpakaṃ .
1492.
‘‘ Hatthārohe anīkaṭṭhe , rathike pattikārake ;
Tesaṃ kammāvadānena [ kammāpavādena ( syā .)], rājā vaḍḍheti vetanaṃ ;
Na tesaṃ antarā gacche , sa rājavasatiṃ vase .
1493.
‘‘ Cāpovūnudaro dhīro [ cāpova oname dhīro ( syā .)], vaṃsovāpi pakampaye ;
Paṭilomaṃ na vatteyya , sa rājavasatiṃ vase .
1494.
‘‘ Cāpovūnudaro
V2.211 assa , macchovassa ajivhavā [ ajivhatā ( syā . ka .)];Appāsī nipako sūro , sa rājavasatiṃ vase .
1495.
‘‘ Na
T2.338 bāḷhaṃ itthiṃ gaccheyya , sampassaṃ tejasaṅkhayaṃ ;Kāsaṃ sāsaṃ daraṃ balyaṃ , khīṇamedho nigacchati .
1496.
‘‘ Nātivelaṃ pabhāseyya , na tuṇhī sabbadā siyā ;
Avikiṇṇaṃ mitaṃ vācaṃ , patte kāle udīraye .
1497.
‘‘ Akkodhano asaṅghaṭṭo , sacco saṇho apesuṇo ;
Samphaṃ giraṃ na bhāseyya , sa rājavasatiṃ vase .
1498.
[ ayaṃ gāthā natthi pī . potthake ]‘‘ Mātāpettibharo assa , kule jeṭṭhāpacāyiko ;
Saṇho sakhilasambhāso [ hiriottappasampanno ( sī . ka .)], sa rājavasatiṃ vase [ ayaṃ gāthā natthi pī . potthake ].
1499.
‘‘ Vinīto sippavā danto , katatto niyato mudu ;
Appamatto suci dakkho , sa rājavasatiṃ vase .
1500.
‘‘ Nivātavutti vuddhesu , sappatisso sagāravo ;
Surato sukhasaṃvāso , sa rājavasatiṃ vase .
1501.
‘‘ Ārakā
M2.293 parivajjeyya , sahituṃ pahitaṃ janaṃ ;Bhattāraññevudikkheyya , na ca aññassa rājino .
1502.
‘‘ Samaṇe brāhmaṇe cāpi , sīlavante bahussute ;
Sakkaccaṃ payirupāseyya , sa rājavasatiṃ vase .
1503.
‘‘ Samaṇe brāhmaṇe cāpi , sīlavante bahussute ;
Sakkaccaṃ anuvāseyya , sa rājavasatiṃ vase .
1504.
‘‘ Samaṇe brāhmaṇe cāpi , sīlavante bahussute ;
Tappeyya
T2.339 annapānena , sa rājavasatiṃ vase . 1505.
‘‘ Samaṇe brāhmaṇe cāpi , sīlavante bahussute ;
Āsajja paññe sevetha , ākaṅkhaṃ vuddhimattano .
1506.
‘‘ Dinnapubbaṃ na hāpeyya , dānaṃ samaṇabrāhmaṇe ;
Na ca kiñci nivāreyya , dānakāle vaṇibbake .
1507.
‘‘ Paññavā buddhisampanno , vidhānavidhikovido ;
Kālaññū samayaññū ca , sa rājavasatiṃ vase .
1508.
‘‘ Uṭṭhātā kammadheyyesu , appamatto vicakkhaṇo ;
Susaṃvihītakammanto , sa rājavasatiṃ vase .
1509.
‘‘ Khalaṃ
V2.212 sālaṃ pasuṃ khettaṃ , gantā cassa abhikkhaṇaṃ ;Mitaṃ dhaññaṃ nidhāpeyya , mitaṃva pācaye ghare .
1510.
‘‘ Puttaṃ vā bhātaraṃ vā saṃ , sīlesu asamāhitaṃ ;
Anaṅgavā hi te bālā , yathā petā tatheva te ;
Coḷañca nesaṃ piṇḍañca , āsīnānaṃ padāpaye .
1511.
‘‘ Dāse kammakare pesse , sīlesu susamāhite ;
Dakkhe uṭṭhānasampanne , ādhipaccamhi ṭhāpaye .
1512.
‘‘ Sīlavā ca alolo [ alobho ( syā . ka .)] ca , anurakkho [ anuratto ( sī . pī .)] ca rājino ;
Āvī raho hito tassa , sa rājavasatiṃ vase .
1513.
‘‘ Chandaññū
M2.294 rājino cassa , cittaṭṭho assa rājino ;Asaṅkusakavutti ’ ssa , sa rājavasatiṃ vase .
1514.
‘‘ Ucchādaye
T2.340 ca nhāpaye [ acchādane ca nhāpe ca ( syā . ka .)], dhove pāde adhosiraṃ ;Āhatopi na kuppeyya , sa rājavasatiṃ vase .
1515.
‘‘ Kumbhampañjaliṃ kariyā [ kuriyā ( sī .)], cāṭañcāpi [ vāyasaṃ vā ( sī . pī .)] padakkhiṇaṃ ;
Kimeva sabbakāmānaṃ , dātāraṃ dhīramuttamaṃ .
1516.
‘‘ Yo deti sayanaṃ vatthaṃ , yānaṃ āvasathaṃ gharaṃ ;
Pajjunnoriva bhūtāni , bhogehi abhivassati .
1517.
‘‘ Esayyo rājavasati , vattamāno yathā naro ;
Ārādhayati rājānaṃ , pūjaṃ labhati bhattusu ’’.
Rājavasati nāma .