Issues
Jātakapāḷi

Chakhattiyakammaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Chakhattiyakammaṃ

2368.
‘‘ Tesaṃ sutvāna nigghosaṃ , bhīto vessantaro ahu ;
Pabbataṃ abhiruhitvā , bhīto senaṃ udikkhati .
2369.
‘‘ IṅghaT2.445 maddi nisāmehi , nigghoso yādiso vane ;
Ājānīyā hasiyanti , dhajaggāni ca dissare .
2370.
‘‘ ImeV2.277M2.372 nūna araññasmiṃ , migasaṅghāni luddakā ;
Vāgurāhi parikkhippa , sobbhaṃ pātetvā tāvade ;
Vikkosamānā tibbāhi , hanti nesaṃ varaṃ varaṃ .
2371.
‘‘ Yathā mayaṃ adūsakā , araññe avaruddhakā ;
Amittahatthattaṃ gatā , passa dubbalaghātakaṃ ’’.
2372.
‘‘ Amittā nappasāheyyuṃ , aggīva udakaṇṇave ;
Tadeva tvaṃ vicintehi , api sotthi ito siyā ’’.
2373.
‘‘ Tato vessantaro rājā , orohitvāna pabbatā ;
Nisīdi paṇṇasālāyaṃ , daḷhaṃ katvāna mānasaṃ ’’.
2374.
‘‘ Nivattayitvāna rathaṃ , vuṭṭhapetvāna seniyo ;
Ekaṃ araññe viharantaṃ , pitā puttaṃ upāgami .
2375.
‘‘ Hatthikkhandhato oruyha , ekaṃso pañjalīkato ;
Parikiṇṇo [ parikkhitto ( sī . pī .)] amaccehi , puttaṃ siñcitumāgami .
2376.
‘‘ Tatthaddasa kumāraṃ so , rammarūpaṃ samāhitaṃ ;
Nisinnaṃ paṇṇasālāyaṃ , jhāyantaṃ akutobhayaṃ .
2377.
‘‘ Tañca disvāna āyantaṃ , pitaraṃ puttagiddhinaṃ ;
Vessantaro ca maddī ca , paccuggantvā avandisuṃ .
2378.
‘‘ Maddī ca sirasā pāde , sasurassābhivādayi ;
‘ MaddīT2.446 ahañhi te deva , pāde vandāmi te suṇhā ’[ husā ( sī . syā . pī .)];
Tesu tattha palisajja , pāṇinā parimajjatha ’’.
2379.
‘‘ Kacci vo kusalaṃ putta , kacci putta anāmayaṃ ;
Kacci uñchena yāpetha , kacci mūlaphalā bahū .
2380.
‘‘ Kacci ḍaṃsā makasā ca , appameva sarīsapā ;
Vane vāḷamigākiṇṇe , kacci hiṃsā na vijjati ’’.
2381.
‘‘ Atthi no jīvikā deva , sā ca yādisakīdisā ;
Kasirā jīvikā homa [ ahosi (?)], uñchācariyāya jīvitaṃ .
2382.
‘‘ AniddhinaṃM2.373 mahārāja , dametassaṃva sārathi ;
Tyamhā aniddhikā dantā , asamiddhi dameti no .
2383.
‘‘ Api no kisāni maṃsāni , pitu mātu adassanā ;
Avaruddhānaṃ mahārāja , araññe jīvasokinaṃ ’’.
2384.
‘‘ YepiV2.278 te siviseṭṭhassa , dāyādāpattamānasā ;
Jālī kaṇhājinā cubho , brāhmaṇassa vasānugā ;
Accāyikassa luddassa , yo ne gāvova sumbhati .
2385.
‘‘ Te rājaputtiyā putte , yadi jānātha saṃsatha ;
Pariyāpuṇātha no khippaṃ , sappadaṭṭhaṃva māṇavaṃ ’’.
2386.
‘‘ Ubho kumārā nikkītā , jālī kaṇhājinā cubho ;
Brāhmaṇassa dhanaṃ datvā , putta mā bhāyi assasa ’’.
2387.
‘‘ KacciT2.447 nu tāta kusalaṃ , kacci tāta anāmayaṃ ;
Kacci nu tāta me mātu , cakkhu na parihāyati ’’.
2388.
‘‘ Kusalañceva me putta , atho putta anāmayaṃ ;
Atho ca putta te mātu , cakkhu na parihāyati ’’.
2389.
‘‘ Kacci arogaṃ yoggaṃ te , kacci vahati vāhanaṃ ;
Kacci phīto janapado , kacci vuṭṭhi na chijjati ’’.
2390.
‘‘ Atho arogaṃ yoggaṃ me , atho vahati vāhanaṃ ;
Atho phīto janapado , atho vuṭṭhi na chijjati ’’.
2391.
‘‘ Iccevaṃ mantayantānaṃ , mātā nesaṃ adissatha ;
Rājaputtī giridvāre , pattikā anupāhanā .
2392.
‘‘ Tañca disvāna āyantaṃ , mātaraṃ puttagiddhiniṃ ;
Vessantaro ca maddī ca , paccuggantvā avandisuṃ .
2393.
‘‘ Maddī ca sirasā pāde , sassuyā abhivādayi ;
Maddī ahañhi te ayye , pāde vandāmi te suṇhā ’’.
2394.
‘‘ Maddiñca puttakā disvā , dūrato sotthimāgatā ;
Kandantā mabhidhāviṃsu , vacchabālāva mātaraṃ .
2395.
‘‘ MaddīM2.374 ca puttake disvā , dūrato sotthimāgate ;
Vāruṇīva pavedhentī , thanadhārābhisiñcatha ’’.
2396.
‘‘ Samāgatānaṃ ñātīnaṃ , mahāghoso ajāyatha ;
Pabbatā samanādiṃsu , mahī pakampitā ahu .
2397.
‘‘ Vuṭṭhidhāraṃ pavattento , devo pāvassi tāvade ;
AthaT2.448 vessantaro rājā , ñātīhi samagacchatha .
2398.
‘‘ NattāroV2.279 suṇisā putto , rājā devī ca ekato ;
Yadā samāgatā āsuṃ , tadāsi lomahaṃsanaṃ .
2399.
‘‘ Pañjalikā tassa yācanti , rodantā bherave vane ;
Vessantarañca maddiñca , sabbe raṭṭhā samāgatā ;
Tvaṃ nosi issaro rājā , rajjaṃ kāretha no ubho ’’.
Chakhattiyakammaṃ nāma .
2400.
‘‘ Dhammena rajjaṃ kārentaṃ , raṭṭhā pabbājayittha maṃ ;
Tvañca jānapadā ceva , negamā ca samāgatā ’’.
2401.
‘‘ Dukkaṭañca hi no putta , bhūnahaccaṃ kataṃ mayā ;
Yohaṃ sivīnaṃ vacanā , pabbājesimadūsakaṃ ’’.
2402.
‘‘ Yena kenaci vaṇṇena , pitu dukkhaṃ udabbahe ;
Mātu bhaginiyā cāpi , api pāṇehi attano ’’.
2403.
‘‘ Tato vessantaro rājā , rajojallaṃ pavāhayi ;
Rajojallaṃ pavāhetvā , saṅkhavaṇṇaṃ [ saccavaṇṇaṃ ( sī . syā .)] adhārayi ’’.
2404.
‘‘ Sīsaṃ nhāto sucivattho , sabbābharaṇabhūsito ;
Paccayaṃ nāgamāruyha , khaggaṃ bandhi parantapaṃ .
2405.
‘‘ TatoT2.449 saṭṭhisahassāni , yodhino cārudassanā ;
Sahajātā pakiriṃsu , nandayantā rathesabhaṃ .
2406.
‘‘ TatoM2.375 maddimpi nhāpesuṃ , sivikaññā samāgatā ;
Vessantaro taṃ pāletu , jālī kaṇhājinā cubho ;
Athopi taṃ mahārājā , sañjayo abhirakkhatu ’’.
2407.
‘‘ Idañca paccayaṃ laddhā , pubbe saṃklesamattano ;
Ānandiyaṃ ācariṃsu , ramaṇīye giribbaje .
2408.
‘‘ Idañca paccayaṃ laddhā , pubbe saṃklesamattano ;
Ānandi vittā sumanā , putte saṅgamma lakkhaṇā .
2409.
‘‘ Idañca paccayaṃ laddhā , pubbe saṃklesamattano ;
Ānandi vittā patītā , saha puttehi lakkhaṇā ’’.
2410.
‘‘ EkabhattāV2.280 pure āsiṃ , niccaṃ thaṇḍilasāyinī ;
Iti metaṃ vataṃ āsi , tumhaṃ kāmā hi puttakā .
2411.
‘‘ Taṃ me vataṃ samiddhajja , tumhe saṅgamma puttakā ;
Mātujampi taṃ pāletu , pitujampi ca puttaka ;
Athopi taṃ mahārājā , sañjayo abhirakkhatu .
2412.
‘‘ Yaṃ kiñcitthi kataṃ puññaṃ , mayhañceva pitucca te ;
Sabbena tena kusalena , ajaro amaro bhava ’’.
2413.
‘‘ Kappāsikañca koseyyaṃ , khomakoṭumbarāni ca ;
SassuT2.450 suṇhāya pāhesi , yehi maddī asobhatha .
2414.
‘‘ Tato hemañca kāyūraṃ , gīveyyaṃ ratanāmayaṃ ;
Sassu suṇhāya pāhesi , yehi maddī asobhatha .
2415.
‘‘ Tato hemañca kāyūraṃ , aṅgadaṃ maṇimekhalaṃ ;
Sassu suṇhāya pāhesi , yehi maddī asobhatha .
2416.
‘‘ Uṇṇataṃ mukhaphullañca , nānāratte ca māṇike [ māṇiye ( sī . pī .)];
Sassu suṇhāya pāhesi , yehi maddī asobhatha .
2417.
‘‘ Uggatthanaṃ giṅgamakaṃ , mekhalaṃ pāṭipādakaṃ [ paṭipādukaṃ ( sī . syā .), pālipādakaṃ ( pī .)];
Sassu suṇhāya pāhesi , yehi maddī asobhatha .
2418.
‘‘ SuttañcaM2.376 suttavajjañca , upanijjhāya seyyasi ;
Asobhatha rājaputtī , devakaññāva nandane .
2419.
‘‘ Sīsaṃ nhātā sucivatthā , sabbālaṅkārabhūsitā ;
Asobhatha rājaputtī , tāvatiṃseva accharā .
2420.
‘‘ Kadalīva vātacchupitā , jātā cittalatāvane ;
Dantāvaraṇasampannā , rājaputtī asobhatha .
2421.
‘‘ Sakuṇī mānusinīva , jātā cittapattā patī ;
Nigrodhapakkabimboṭṭhī , rājaputtī asobhatha .
2422.
‘‘ Tassā ca nāgamānesuṃ , nātibaddhaṃva kuñjaraṃ ;
Sattikkhamaṃ sarakkhamaṃ , īsādantaṃ urūḷhavaṃ .
2423.
‘‘ Sā maddī nāgamāruhi , nātibaddhaṃva kuñjaraṃ ;
SattikkhamaṃT2.451 sarakkhamaṃ , īsādantaṃ urūḷhavaṃ ’’.
2424.
‘‘ SabbamhiV2.281 taṃaraññamhi , yāvantettha migā ahuṃ ;
Vessantarassa tejena , naññamaññaṃ viheṭhayuṃ .
2425.
‘‘ Sabbamhi taṃaraññamhi , yāvantettha dijā ahuṃ ;
Vessantarassa tejena , naññamaññaṃ viheṭhayuṃ .
2426.
‘‘ Sabbamhi taṃaraññamhi , yāvantettha migā ahuṃ ;
Ekajjhaṃ sannipātiṃsu , vessantare payātamhi ;
Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2427.
‘‘ Sabbamhi taṃaraññamhi , yāvantettha dijā ahuṃ ;
Ekajjhaṃ sannipātiṃsu , vessantare payātamhi ;
Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2428.
‘‘ Sabbamhi taṃaraññamhi , yāvantettha migā ahuṃ ;
Nāssu mañjū nikūjiṃsu , vessantare payātamhi ;
Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2429.
‘‘ Sabbamhi taṃaraññamhi , yāvantettha dijā ahuṃ ;
Nāssu mañjū nikūjiṃsu , vessantare payātamhi ;
Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2430.
‘‘ PaṭiyattoM2.377 rājamaggo , vicitto pupphasanthato ;
Vasi vessantaro yattha , yāvatāva jetuttarā .
2431.
‘‘ Tato saṭṭhisahassāni , yodhino cārudassanā ;
Samantā parikiriṃsu , vessantareT2.452 payātamhi ;
Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2432.
‘‘ Orodhā ca kumārā ca , vesiyānā ca brāhmaṇā ;
Samantā parikiriṃsu , vessantare payātamhi ;
Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2433.
‘‘ Hatthārohā anīkaṭṭhā , rathikā pattikārakā ;
Samantā parikiriṃsu , vessantare payātamhi ;
Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2434.
‘‘ Samāgatā jānapadā , negamā ca samāgatā ;
Samantā parikiriṃsu , vessantare payātamhi ;
Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2435.
‘‘ KaroṭiyāV2.282 cammadharā , illīhatthā [ indihatthā ( syā . ka .), khaggahatthā ( sī . pī .)] suvammino ;
Purato paṭipajjiṃsu , vessantare payātamhi ;
Sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2436.
‘‘ Te pāvisuṃ puraṃ rammaṃ , mahāpākāratoraṇaṃ ;
Upetaṃ annapānehi , naccagītehi cūbhayaṃ .
2437.
‘‘ Vittā jānapadā āsuṃ , negamā ca samāgatā ;
Anuppatte kumāramhi , sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2438.
‘‘ Celukkhepo avattittha , āgate dhanadāyake ;
Nandiṃ pavesi [ nandi-ppavesi ( sī . syā . pī .)] nagare , bandhanā mokkho aghosatha .
2439.
‘‘ JātarūpamayaṃT2.453M2.378 vassaṃ , devo pāvassi tāvade ;
Vessantare paviṭṭhamhi , sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhane .
2440.
‘‘ Tato vessantaro rājā , dānaṃ datvāna khattiyo ;
Kāyassa bhedā sappañño , saggaṃ so upapajjathā ’’ ti .
Vessantarajātakaṃ dasamaṃ .
Mahānipāta niṭṭhitā .
Jātakapāḷi niṭṭhitā .