541. Nimijātakaṃ (4)
421.
‘‘ Accheraṃ
T2.198 vata lokasmiṃ , uppajjanti vicakkhaṇā ;Yadā ahu nimirājā , paṇḍito kusalatthiko .
422.
‘‘ Rājā sabbavidehānaṃ , adā dānaṃ arindamo ;
Tassa taṃ dadato dānaṃ , saṅkappo udapajjatha ;
Dānaṃ vā brahmacariyaṃ vā , katamaṃ su mahapphalaṃ .
423.
Tassa saṅkappamaññāya , maghavā devakuñjaro ;
Sahassanetto pāturahu , vaṇṇena vihanaṃ [ nihanaṃ ( sī . pī .), vihataṃ ( syā . ka .)] tamaṃ .
424.
Salomahaṭṭho
M2.185 manujindo , vāsavaṃ avacā nimi ;‘‘ Devatā nusi gandhabbo , adu sakko purindado .
425.
‘‘ Na ca me tādiso vaṇṇo , diṭṭho vā yadi vā suto ;
[ natthi sī . pī . potthakesu ] Ācikkha me tvaṃ bhaddante , kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ ’’[ natthi sī . pī . potthakesu ].
426.
Salomahaṭṭhaṃ ñatvāna , vāsavo avacā nimiṃ ;
‘‘ Sakkohamasmi devindo , āgatosmi tavantike ;
Alomahaṭṭho manujinda , puccha pañhaṃ yamicchasi ’’.
427.
So ca tena katokāso , vāsavaṃ avacā nimi ;
‘‘ Pucchāmi taṃ mahārāja [ mahābāhu ( sī . pī .), devarāja ( ka .)], sabbabhūtānamissara ;
Dānaṃ vā brahmacariyaṃ vā , katamaṃ su mahapphalaṃ ’’.
428.
So puṭṭho naradevena , vāsavo avacā nimiṃ ;
‘‘ Vipākaṃ brahmacariyassa , jānaṃ akkhāsijānato .
429.
‘‘ Hīnena
T2.199 brahmacariyena , khattiye upapajjati ;Majjhimena ca devattaṃ , uttamena visujjhati .
430.
‘‘ Na
V2.133 hete sulabhā kāyā , yācayogena kenaci ;Ye kāye upapajjanti , anāgārā tapassino .
431.
‘‘ Dudīpo [ dutipo ( ka .)] sāgaro selo , mujakindo [ mucalindo ( sī . syā . pī .), mujakinto ( ka .)] bhagīraso ;
Usindaro [ usīnaro ( sī . pī .)] kassapo ca [ aṭṭhako ca ( sī . pī .), atthako ca ( syā .)], asako ca puthujjano .
432.
‘‘ Ete caññe ca rājāno , khattiyā brāhmaṇā bahū ;
Puthuyaññaṃ yajitvāna , petattaṃ [ petaṃ te ( sī . pī .)] nātivattisuṃ .
433.
‘‘ Atha yīme [ addhā ime ( sī . pī .), addhāyime ( syā .)] avattiṃsu , anāgārā tapassino ;
Sattisayo yāmahanu , somayāmo [ somayāgo ( sī . syā . pī .)] manojavo .
434.
‘‘ Samuddo māgho bharato ca , isi kālapurakkhato [ kālikarikkhiyo ( sī . pī .)];
Aṅgīraso kassapo ca , kisavaccho akatti [ akitti ( sī . pī .), akanti ( syā .)] ca .
435.
‘‘ Uttarena
M2.186 nadī sīdā , gambhīrā duratikkamā ;Naḷaggivaṇṇā jotanti , sadā kañcanapabbatā .
436.
‘‘ Parūḷhakacchā tagarā , rūḷhakacchā vanā nagā ;
Tatrāsuṃ dasasahassā , porāṇā isayo pure .
437.
‘‘ Ahaṃ
T2.200 seṭṭhosmi dānena , saṃyamena damena ca ;Anuttaraṃ vataṃ katvā , pakiracārī samāhite .
438.
‘‘ Jātimantaṃ ajaccañca , ahaṃ ujugataṃ naraṃ ;
Ativelaṃ namassissaṃ , kammabandhū hi māṇavā [ mātiyā ( sī . pī .)].
439.
‘‘ Sabbe vaṇṇā adhammaṭṭhā , patanti nirayaṃ adho ;
Sabbe vaṇṇā visujjhanti , caritvā dhammamuttamaṃ ’’.
440.
Idaṃ vatvāna maghavā , devarājā sujampati ;
Vedehamanusāsitvā , saggakāyaṃ apakkami .
441.
‘‘ Imaṃ bhonto nisāmetha , yāvantettha samāgatā ;
Dhammikānaṃ manussānaṃ , vaṇṇaṃ uccāvacaṃ bahuṃ .
442.
‘‘ Yathā ayaṃ nimirājā , paṇḍito kusalatthiko ;
Rājā sabbavidehānaṃ , adā dānaṃ arindamo .
443.
‘‘ Tassa taṃ dadato dānaṃ , saṅkappo udapajjatha ;
Dānaṃ vā brahmacariyaṃ vā , katamaṃ su mahapphalaṃ ’’.
444.
Abbhuto vata lokasmiṃ , uppajji lomahaṃsano ;
Dibbo ratho pāturahu , vedehassa yasassino .
445.
Devaputto
V2.134 mahiddhiko , mātali devasārathi ;Nimantayittha rājānaṃ , vedehaṃ mithilaggahaṃ .
446.
‘‘ Ehimaṃ rathamāruyha , rājaseṭṭha disampati ;
Devā dassanakāmā te , tāvatiṃsā saindakā ;
Saramānā
T2.201 hi te devā , sudhammāyaṃ samacchare ’’. 447.
Tato
M2.187 rājā taramāno , vedeho mithilaggaho ;Āsanā vuṭṭhahitvāna , pamukho rathamāruhi .
448.
Abhirūḷhaṃ rathaṃ dibbaṃ , mātali etadabravi ;
‘‘ Kena taṃ nemi maggena , rājaseṭṭha disampati ;
Yena vā pāpakammantā , puññakammā ca ye narā ’’.
449.
‘‘ Ubhayeneva maṃ nehi , mātali devasārathi ;
Yena vā pāpakammantā , puññakammā ca ye narā ’’.
450.
‘‘ Kena taṃ paṭhamaṃ nemi , rājaseṭṭha disampati ;
Yena vā pāpakammantā , puññakammā ca ye narā ’’.
451.
‘‘ Niraye [ niriyaṃ ( syā . ka .)] tāva passāmi , āvāse [ āvāsaṃ ( syā . ka .)] pāpakamminaṃ ;
Ṭhānāni luddakammānaṃ , dussīlānañca yā gati ’’.
452.
Dassesi mātali rañño , duggaṃ vetaraṇiṃ nadiṃ ;
Kuthitaṃ khārasaṃyuttaṃ , tattaṃ aggisikhūpamaṃ [ aggisamodakaṃ ( ka .)].
453.
Nimī have mātalimajjhabhāsatha [ mātalimajjhabhāsi ( syā .)], disvā janaṃ patamānaṃ vidugge ;
‘‘ Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā vetaraṇiṃ patanti ’’.
454.
Tassa
T2.202 puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
455.
‘‘ Ye dubbale balavantā jīvaloke , hiṃsanti rosanti supāpadhammā ;
Te luddakammā pasavetva pāpaṃ , teme janā vetaraṇiṃ patanti ’’.
456.
‘‘ Sāmā
M2.188 ca soṇā sabalā ca gijjhā , kākolasaṅghā adanti [ adenti ( sī . syā . pī .) evamuparipi ] bheravā ;Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme jane kākolasaṅghā adanti ’’.
457.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
458.
‘‘ Ye
V2.135 kecime maccharino kadariyā , paribhāsakā samaṇabrāhmaṇānaṃ ;Hiṃsanti rosanti supāpadhammā , te luddakammā pasavetva pāpaṃ ;
Teme jane kākolasaṅghā adanti ’’.
459.
‘‘ Sajotibhūtā pathaviṃ kamanti , tattehi
T2.203 khandhehi ca pothayanti ;Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā khandhahatā sayanti ’’.
460.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
461.
‘‘ Ye jīvalokasmi supāpadhammino , narañca nāriñca apāpadhammaṃ ;
Hiṃsanti rosanti supāpadhammā [ supāpadhammino ( ka .)], te luddakammā pasavetva pāpaṃ ;
Teme janā khandhahatā sayanti ’’.
462.
‘‘ Aṅgārakāsuṃ
M2.189 apare phuṇanti [ thunanti ( sī . syā .), phunanti ( pī .)], narā rudantā paridaḍḍhagattā ;Bhayañhi maṃ vidanti sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā aṅgārakāsuṃ phuṇanti ’’.
463.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
464.
‘‘ Ye
T2.204 keci pūgāya dhanassa [ pūgāyatanassa ( sī . pī .)] hetu , sakkhiṃ karitvā iṇaṃ jāpayanti ;Te jāpayitvā janataṃ janinda , te luddakammā pasavetva pāpaṃ ;
Teme janā aṅgārakāsuṃ phuṇanti ’’.
465.
‘‘ Sajotibhūtā jalitā padittā , padissati mahatī lohakumbhī ;
Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā avaṃsirā lohakumbhiṃ patanti ’’.
466.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
467.
‘‘ Ye sīlavantaṃ [ sīlavaṃ ( pī .)] samaṇaṃ brāhmaṇaṃ vā , hiṃsanti rosanti supāpadhammā ;
Te luddakammā pasavetva pāpaṃ , teme janā avaṃsirā lohakumbhiṃ patanti ’’.
468.
‘‘ Luñcanti
M2.190 gīvaṃ atha veṭhayitvā [ aviveṭhayitvā ( ka .)], uṇhodakasmiṃ pakiledayitvā [ pakiledayitvā ( sī . pī .)];Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi
T2.205 taṃ mātali devasārathi ;Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā luttasirā sayanti ’’.
469.
Tassa
V2.136 puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
470.
‘‘ Ye jīvalokasmi supāpadhammino , pakkhī gahetvāna viheṭhayanti te ;
Viheṭhayitvā sakuṇaṃ janinda , te luddakāmā pasavetva pāpaṃ ;
Teme janā luttasirā sayanti .
471.
‘‘ Pahūtatoyā anigādhakūlā [ anikhātakūlā ( sī . syā . pī .)], nadī ayaṃ sandati suppatitthā ;
Ghammābhitattā manujā pivanti , pītañca [ pivataṃ ca ( sī . syā . pī . ka .)] tesaṃ bhusa hoti pāni .
472.
‘‘ Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , pītañca tesaṃ bhusa hoti pāni ’’.
473.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ
T2.206 pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato . 474.
‘‘ Ye suddhadhaññaṃ palāsena missaṃ , asuddhakammā kayino dadanti ;
Ghammābhitattāna pipāsitānaṃ , pītañca tesaṃ bhusa hoti pāni ’’.
475.
‘‘ Usūhi
M2.191 sattīhi ca tomarehi , dubhayāni passāni tudanti kandataṃ ;Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā sattihatā sayanti ’’.
476.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
477.
‘‘ Ye jīvalokasmi asādhukammino , adinnamādāya karonti jīvikaṃ ;
Dhaññaṃ dhanaṃ rajataṃ jātarūpaṃ , ajeḷakañcāpi pasuṃ mahiṃsaṃ [ mahīsaṃ ( sī . pī .)];
Te luddakammā pasavetva pāpaṃ , teme janā sattihatā sayanti ’’.
478.
‘‘ Gīvāya baddhā kissa ime puneke , aññe
T2.207 vikantā [ vikattā ( sī . pī .)] bilakatā sayanti [ puneke ( sī . pī .)];Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā bilakatā sayanti ’’.
479.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
480.
‘‘ Orabbhikā sūkarikā ca macchikā , pasuṃ mahiṃsañca ajeḷakañca ;
Hantvāna sūnesu pasārayiṃsu , te luddakammā pasavetva pāpaṃ ;
Teme janā bilakatā sayanti .
481.
‘‘ Rahado
V2.137M2.192 ayaṃ muttakarīsapūro , duggandharūpo asuci pūti vāti ;Khudāparetā manujā adanti , bhayañhi maṃ vindati sūta disvā ;
Pucchāmi taṃ mātali devasārathi , ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ ;
Yeme janā muttakarīsabhakkhā ’’.
482.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ
T2.208 pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato . 483.
‘‘ Ye kecime kāraṇikā virosakā , paresaṃ hiṃsāya sadā niviṭṭhā ;
Te luddakammā pasavetva pāpaṃ , mittadduno mīḷhamadanti bālā .
484.
‘‘ Rahado ayaṃ lohitapubbapūro , duggandharūpo asuci pūti vāti ;
Ghammābhitattā manujā pivanti , bhayañhi maṃ vindati sūta disvā ;
Pucchāmi taṃ mātali devasārathi , ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ ;
Yeme janā lohitapubbabhakkhā ’’.
485.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
486.
‘‘ Ye mātaraṃ vā pitaraṃ vā jīvaloke [ pitaraṃ va jīvaloke ( sī .), pitaraṃ va loke ( pī .)], pārājikā arahante hananti ;
Te luddakammā pasavetva pāpaṃ , teme janā lohitapubbabhakkhā ’’.
487.
‘‘ Jivhañca
M2.193 passa baḷisena viddhaṃ , vihataṃ yathā saṅkusatena cammaṃ ;Phandanti
T2.209 macchāva thalamhi khittā , muñcanti kheḷaṃ rudamānā kimete . 488.
‘‘ Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā vaṅkaghastā sayanti ’’.
489.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
490.
‘‘ Ye keci sandhānagatā [ santhānagatā ( sī . pī .), saṇṭhānagatā ( syā .)] manussā , agghena agghaṃ kayaṃ hāpayanti ;
Kuṭena kuṭaṃ dhanalobhahetu , channaṃ yathā vāricaraṃ vadhāya .
491.
‘‘ Na hi kūṭakārissa bhavanti tāṇā , sakehi kammehi purakkhatassa ;
Te luddakammā pasavetva pāpaṃ , teme janā vaṅkaghastā sayanti ’’.
492.
‘‘ Nārī imā samparibhinnagattā , paggayha kandanti bhuje dujaccā ;
Sammakkhitā [ samakkhitā ( syā .), samakkhikā ( ka .)] lohitapubbalittā , gāvo yathā āghātane vikantā ;
Tā
T2.210 bhūmibhāgasmiṃ sadā nikhātā , khandhātivattanti sajotibhūtā . 493.
‘‘ Bhayañhi
V2.138 maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;Imā nu nāriyo kimakaṃsu pāpaṃ , yā bhūmibhāgasmiṃ sadā nikhātā ;
Khandhātivattanti sajotibhūtā ’’.
494.
Tassa
M2.194 puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
495.
‘‘ Kolitthiyāyo [ koliniyāyo ( sī . pī .)] idha jīvaloke , asuddhakammā asataṃ acāruṃ ;
Tā dittarūpā [ dhuttarūpā ( ka .)] pati vippahāya , aññaṃ acāruṃ ratikhiḍḍahetu ;
Tā jīvalokasmiṃ ramāpayitvā , khandhātivattanti sajotibhūtā .
496.
‘‘ Pāde gahetvā kissa ime puneke , avaṃsirā narake pātayanti ;
Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime
T2.211 nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā avaṃsirā narake pātayanti ’’. 497.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
498.
‘‘ Ye jīvalokasmi asādhukammino , parassa dārāni atikkamanti ;
Te tādisā uttamabhaṇḍathenā , teme janā avaṃsirā narake pātayanti .
499.
‘‘ Te vassapūgāni bahūni tattha , nirayesu dukkhaṃ vedanaṃ vedayanti ;
Na hi pāpakārissa [ kūṭakārissa ( ka .)] bhavanti tāṇā , sakehi kammehi purakkhatassa ;
Te luddakammā pasavetva pāpaṃ , teme janā avaṃsirā narake pātayanti ’’.
500.
‘‘ Uccāvacāme
M2.195 vividhā upakkamā , nirayesu dissanti sughorarūpā ;Bhayañhi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu pāpaṃ , yeme janā adhimattā dukkhā tibbā ;
Kharā
T2.212 kaṭukā vedanā vedayanti ’’. 501.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ pāpakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
502.
‘‘ Ye jīvalokasmi supāpadiṭṭhino , vissāsakammāni karonti mohā ;
Parañca diṭṭhīsu samādapenti , te pāpadiṭṭhiṃ [ pāpadiṭṭhī ( sī . syā .), pāpadiṭṭhīsu ( pī .)] pasavetva pāpaṃ ;
Teme janā adhimattā dukkhā tibbā , kharā kaṭukā vedanā vedayanti .
503.
‘‘ Viditā te mahārāja , āvāsā pāpakamminaṃ ;
Ṭhānāni luddakammānaṃ , dussīlānañca yā gati ;
Uyyāhi dāni rājīsi , devarājassa santike ’’.
504.
‘‘ Pañcathūpaṃ
V2.139 dissatidaṃ vimānaṃ , mālāpiḷandhā sayanassa majjhe ;Tatthacchati nārī mahānubhāvā , uccāvacaṃ iddhi vikubbamānā .
505.
‘‘ Vittī hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ayaṃ nu nārī kimakāsi sādhuṃ , yā modati saggapattā vimāne ’’.
506.
Tassa
T2.213 puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
507.
‘‘ Yadi
M2.196 te sutā bīraṇī jīvaloke , āmāyadāsī ahu brāhmaṇassa ;Sā pattakāle [ pattakālaṃ ( sī . syā . pī .)] atithiṃ viditvā , mātāva puttaṃ sakimābhinandī ;
Saṃyamā saṃvibhāgā ca , sā vimānasmi modati .
508.
‘‘ Daddallamānā ābhenti [ ābhanti ( syā . ka .)], vimānā satta nimmitā ;
Tattha yakkho mahiddhiko , sabbābharaṇabhūsito ;
Samantā anupariyāti , nārīgaṇapurakkhato .
509.
‘‘ Vittī hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ayaṃ nu macco kimakāsi sādhuṃ , yo modati saggapatto vimāne ’’.
510.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
511.
‘‘ Soṇadinno gahapati , esa dānapatī ahu ;
Esa pabbajituddissa , vihāre satta kārayi .
512.
‘‘ Sakkaccaṃ te upaṭṭhāsi , bhikkhavo tattha vāsike ;
Acchādanañca bhattañca , senāsanaṃ padīpiyaṃ .
Adāsi
T2.214 ujubhūtesu , vippasannena cetasā . 513.
‘‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ , yā ca [ yā va ( sī . pī .)] pakkhassa aṭṭhamī [ aṭṭhamiṃ ( sī . pī .)];
Pāṭihāriyapakkhañca , aṭṭhaṅgasusamāhitaṃ .
514.
‘‘ Uposathaṃ upavasī , sadā sīlesu saṃvuto ;
Saṃyamā saṃvibhāgā ca , so vimānasmi modati .
515.
‘‘ Pabhāsati midaṃ byamhaṃ , phalikāsu sunimmitaṃ ;
Nārīvaragaṇākiṇṇaṃ , kūṭāgāravarocitaṃ ;
Upetaṃ annapānehi , naccagītehi cūbhayaṃ .
516.
‘‘ Vittī
M2.197 hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;Ime nu maccā kimakaṃsu sādhuṃ , ye modare saggapattā vimāne ’’.
517.
Tassa
V2.140 puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
518.
‘‘ Yā kāci nāriyo idha jīvaloke , sīlavantiyo upāsikā ;
Dāne ratā niccaṃ pasannacittā , sacce ṭhitā uposathe appamattā ;
Saṃyamā saṃvibhāgā ca , tā vimānasmi modare .
519.
‘‘ Pabhāsati midaṃ byamhaṃ , veḷuriyāsu nimmitaṃ ;
Upetaṃ
T2.215 bhūmibhāgehi , vibhattaṃ bhāgaso mitaṃ . 520.
‘‘ Āḷambarā mudiṅgā ca , naccagītā suvāditā ;
Dibbā saddā niccharanti , savanīyā manoramā .
521.
‘‘ Nāhaṃ evaṃgataṃ jātu [ jātaṃ ( ka .)], evaṃsuruciraṃ pure ;
Saddaṃ samabhijānāmi , diṭṭhaṃ vā yadi vā sutaṃ .
522.
‘‘ Vittī hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ime nu maccā kimakaṃsu sādhuṃ , ye modare saggapattā vimāne ’’.
523.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
524.
‘‘ Ye keci maccā idha jīvaloke , sīlavantā [ sīlavanto ( sī . pī .)] upāsakā ;
Ārāme udapāne ca , papā saṅkamanāni ca ;
Arahante sītibhūte [ arahantesu sītibhūtesu ( ka .)], sakkaccaṃ paṭipādayuṃ .
525.
‘‘ Cīvaraṃ
M2.198 piṇḍapātañca , paccayaṃ sayanāsanaṃ ;Adaṃsu ujubhūtesu , vippasannena cetasā .
526.
‘‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ , yā ca pakkhassa aṭṭhamī ;
Pāṭihāriyapakkhañca , aṭṭhaṅgasusamāhitaṃ .
527.
‘‘ Uposathaṃ upavasuṃ , sadā sīlesu saṃvutā ;
Saṃyamā saṃvibhāgā ca , te vimānasmi modare .
528.
‘‘ Pabhāsati
T2.216 midaṃ byamhaṃ , phalikāsu sunimmitaṃ ;Nārīvaragaṇākiṇṇaṃ , kūṭāgāravarocitaṃ .
529.
‘‘ Upetaṃ annapānehi , naccagītehi cūbhayaṃ ;
Najjo cānupariyāti , nānāpupphadumāyutā .
530.
‘‘ Vittī hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ayaṃ nu macco kimakāsi sādhuṃ , yo modatī saggapatto vimāne ’’.
531.
Tassa
V2.141 puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
532.
‘‘ Mithilāyaṃ gahapati , esa dānapatī ahu ;
Ārāme udapāne ca , papā saṅkamanāni ca ;
Arahante sītibhūte , sakkaccaṃ paṭipādayi .
533.
‘‘ Cīvaraṃ piṇḍapātañca , paccayaṃ sayanāsanaṃ ;
Adāsi ujubhūtesu , vippasannena cetasā .
534.
‘‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ , yā ca pakkhassa aṭṭhamī ;
Pāṭihāriyapakkhañca , aṭṭhaṅgasusamāhitaṃ .
535.
‘‘ Uposathaṃ upavasī , sadā sīlesu saṃvuto ;
Saṃyamā saṃvibhāgā ca , so vimānasmi modati ’’.
536.
‘‘ Pabhāsati midaṃ byamhaṃ , phalikāsu sunimmitaṃ [ veḷuriyāsu nimmitaṃ ( pī .)];
Nārīvaragaṇākiṇṇaṃ
T2.217 , kūṭāgāravarocitaṃ . 537.
‘‘ Upetaṃ
M2.199 annapānehi , naccagītehi cūbhayaṃ ;Najjo cānupariyāti , nānāpupphadumāyutā .
538.
‘‘ Rājāyatanā kapitthā ca , ambā sālā ca jambuyo ;
Tindukā ca piyālā ca , dumā niccaphalā bahū .
539.
‘‘ Vittī hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ayaṃ nu macco kimakāsi sādhuṃ , yo modatī saggapatto vimāne ’’.
540.
‘‘ Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
541.
‘‘ Mithilāyaṃ gahapati , esa dānapatī ahu ;
Ārāme udapāne ca , papā saṅkamanāni ca ;
Arahante sītibhūte , sakkaccaṃ paṭipādayi .
542.
‘‘ Cīvaraṃ piṇḍapātañca , paccayaṃ sayanāsanaṃ ;
Adāsi ujubhūtesu , vippasannena cetasā .
543.
‘‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ , yā ca pakkhassa aṭṭhamī ;
Pāṭihāriyapakkhañca , aṭṭhaṅgasusamāhitaṃ .
544.
‘‘ Uposathaṃ upavasī , sadā sīlesu saṃvuto ;
Saṃyamā saṃvibhāgā ca , so vimānasmi modati ’’.
545.
‘‘ Pabhāsati
T2.218V2.142 midaṃ byamhaṃ , veḷuriyāsu nimmitaṃ ;Upetaṃ bhūmibhāgehi , vibhattaṃ bhāgaso mitaṃ .
546.
‘‘ Āḷambarā mudiṅgā ca , naccagītā suvāditā ;
Dibyā saddā niccharanti , savanīyā manoramā .
547.
‘‘ Nāhaṃ evaṃgataṃ jātu [ jātaṃ ( ka .)], evaṃsuruciyaṃ pure ;
Saddaṃ samabhijānāmi , diṭṭhaṃ vā yadi vā sutaṃ .
548.
‘‘ Vittī
M2.200 hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;Ayaṃ nu macco kimakāsi sādhuṃ , yo modati saggapatto vimāne ’’.
549.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
550.
‘‘ Bārāṇasiyaṃ gahapati , esa dānapatī ahu ;
Ārāme udapāne ca , papā saṅkamanāni ca ;
Arahante sītibhūte , sakkaccaṃ paṭipādayi .
551.
‘‘ Cīvaraṃ piṇḍapātañca , paccayaṃ sayanāsanaṃ ;
Adāsi ujubhūtesu , vippasannena cetasā .
552.
‘‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ , yā ca pakkhassa aṭṭhamī ;
Pāṭihāriyapakkhañca , aṭṭhaṅgasusamāhitaṃ .
553.
‘‘ Uposathaṃ upavasī , sadāsīlesu saṃvuto ;
Saṃyamā
T2.219 saṃvibhāgā ca , so vimānasmi modati . 554.
‘‘ Yathā udayamādicco , hoti lohitako mahā ;
Tathūpamaṃ idaṃ byamhaṃ , jātarūpassa nimmitaṃ .
555.
‘‘ Vittī hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Ayaṃ nu macco kimakāsi sādhuṃ , yo modatī saggapatto vimāne ’’.
556.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
557.
‘‘ Sāvatthiyaṃ gahapati , esa dānapatī ahu ;
Ārāme udapāne ca , papā saṅkamanāni ca ;
Arahante sītibhūte , sakkaccaṃ paṭipādayi .
558.
‘‘ Cīvaraṃ piṇḍapātañca , paccayaṃ sayanāsanaṃ ;
Adāsi ujubhūtesu , vippasannena cetasā .
559.
‘‘ Cātuddasiṃ
V2.143M2.201 pañcadasiṃ , yā ca pakkhassa aṭṭhamī ;Pāṭihāriyapakkhañca , aṭṭhaṅgasusamāhitaṃ .
560.
‘‘ Uposathaṃ upavasī , sadā sīlesu saṃvuto ;
Saṃyamā saṃvibhāgā ca , so vimānasmi modati .
561.
‘‘ Vehāyasā me bahukā , jātarūpassa nimmitā ;
Daddallamānā ābhenti , vijjuvabbhaghanantare .
562.
‘‘ Vittī
T2.220 hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;Ime nu maccā kimakaṃsu sādhuṃ , ye modare saggapattā vimāne ’’.
563.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
564.
‘‘ Saddhāya suniviṭṭhāya , saddhamme suppavedite ;
Akaṃsu satthu vacanaṃ , sammāsambuddhasāsane [ sammāsambuddhasāvakā ( syā .), sammāsambuddhasāsanaṃ ( pī .)];
Tesaṃ etāni ṭhānāni , yāni tvaṃ rāja passasi .
565.
‘‘ Viditā te mahārāja , āvāsā pāpakamminaṃ ;
Atho kalyāṇakammānaṃ , ṭhānāni viditāni te ;
Uyyāhi dāni rājīsi , devarājassa santike ’’.
566.
‘‘ Sahassayuttaṃ hayavāhiṃ , dibbayānamadhiṭṭhito ;
Yāyamāno mahārājā , addā sīdantare nage ;
Disvānāmantayī sūtaṃ ,‘‘ ime ke nāma pabbatā ’’.
567.
[ ayaṃ gāthā sī . syā . pī . potthakesu aṭṭhakathāyañca na dissati ] Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato [ ayaṃ gāthā sī . syā . pī . potthakesu aṭṭhakathāyañca na dissati ].
568.
‘‘ Sudassano karavīko , īsadharo [ isindharo ( syā .), īsandharo ( ka .)] yugandharo ;
Nemindharo vinatako , assakaṇṇo girī brahā .
569.
‘‘ Ete
M2.202 sīdantare nagā , anupubbasamuggatā ;Mahārājānamāvāsā
T2.221 , yāni tvaṃ rāja passasi . 570.
‘‘ Anekarūpaṃ ruciraṃ , nānācitraṃ pakāsati ;
Ākiṇṇaṃ indasadisehi , byaggheheva surakkhitaṃ [ purakkhitaṃ ( syā . ka .)].
571.
‘‘ Vittī hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Imaṃ nu dvāraṃ kimabhaññamāhu [ kimabhiññamāhu ( sī . pī .)],( manorama dissati dūratova .)[() ayaṃ pāṭho syāmapotthakeyeva dissati ]
572.
Tassa
V2.144 puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
573.
‘‘ Citrakūṭoti yaṃ āhu , devarājapavesanaṃ ;
Sudassanassa girino , dvārañhetaṃ pakāsati .
574.
‘‘ Anekarūpaṃ ruciraṃ , nānācitraṃ pakāsati ;
Ākiṇṇaṃ indasadisehi , byaggheheva surakkhitaṃ ;
Pavisetena rājīsi , arajaṃ bhūmimakkama ’’.
575.
‘‘ Sahassayuttaṃ hayavāhiṃ , dibbayānamadhiṭṭhito ;
Yāyamāno mahārājā , addā devasabhaṃ idaṃ .
576.
‘‘ Yathā sarade ākāse [ ākāso ( sī . syā . pī .)], nīlobhāso padissati ;
Tathūpamaṃ idaṃ byamhaṃ , veḷuriyāsu nimmitaṃ .
577.
‘‘ Vittī hi maṃ vindati sūta disvā , pucchāmi taṃ mātali devasārathi ;
Imaṃ
T2.222 nu byamhaṃ kimabhaññamāhu [ kimabhiññamāhu ( sī . pī .)],( manorama dissati dūratova .)[() ayaṃ pāṭho syāmapotthakeyeva dissati ] 578.
Tassa puṭṭho viyākāsi , mātali devasārathi ;
Vipākaṃ puññakammānaṃ , jānaṃ akkhāsijānato .
579.
‘‘ Sudhammā
M2.203 iti yaṃ āhu , passesā [ esesā ( syā . ka .)] dissate sabhā ;Veḷuriyārucirā citrā , dhārayanti sunimmitā .
580.
‘‘ Aṭṭhaṃsā sukatā thambhā , sabbe veḷuriyāmayā ;
Yattha devā tāvatiṃsā , sabbe indapurohitā .
581.
‘‘ Atthaṃ devamanussānaṃ , cintayantā samacchare ;
Pavisetena rājīsi , devānaṃ anumodanaṃ ’’.
582.
‘‘ Taṃ devā paṭinandiṃsu , disvā rājānamāgataṃ ;
‘‘ Svāgataṃ te mahārāja , atho te adurāgataṃ ;
Nisīda dāni rājīsi , devarājassa santike ’’.
583.
‘‘ Sakkopi paṭinandittha [ paṭinanditvā ( ka .)], vedehaṃ mithilaggahaṃ ;
Nimantayittha [ nimantayī ca ( sī . pī .)] kāmehi , āsanena ca vāsavo .
584.
‘‘ Sādhu khosi anuppatto , āvāsaṃ vasavattinaṃ ;
Vasa devesu rājīsi , sabbakāmasamiddhisu ;
Tāvatiṃsesu devesu , bhuñja kāme amānuse ’’.
585.
‘‘ Yathā
V2.145 yācitakaṃ yānaṃ , yathā yācitakaṃ dhanaṃ ;Evaṃsampadamevetaṃ , yaṃ parato dānapaccayā .
586.
‘‘ Na cāhametamicchāmi , yaṃ parato dānapaccayā ;
Sayaṃkatāni
T2.223 puññāni , taṃ me āveṇikaṃ [ āveṇiyaṃ ( sī . syā . pī .), āvenikaṃ ( ka .)] dhanaṃ . 587.
‘‘ Sohaṃ gantvā manussesu , kāhāmi kusalaṃ bahuṃ ;
Dānena samacariyāya , saṃyamena damena ca ;
Yaṃ katvā sukhito hoti , na ca pacchānutappati ’’.
588.
‘‘ Bahūpakāro no bhavaṃ , mātali devasārathi ;
Yo me kalyāṇakammānaṃ , pāpānaṃ paṭidassayi ’’[ paṭidaṃsayi ( pī .)].
589.
‘‘ Idaṃ vatvā nimirājā , vedeho mithilaggaho ;
Puthuyaññaṃ yajitvāna , saṃyamaṃ ajjhupāgamī ’’ ti .
Nimijātakaṃ [ nemirājajātakaṃ ( syā .)] catutthaṃ .