Issues
Jātakapāḷi

524. Saṅkhapālajātakaṃ (4)

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

524. Saṅkhapālajātakaṃ (4)

143.
‘‘ Ariyāvakāsosi pasannanetto , maññeT1.550 bhavaṃ pabbajito kulamhā ;
Kathaṃ nu vittāni pahāya bhoge , pabbaji nikkhamma gharā sapañña ’’[ sapañño ( syā .), sapaññā ( pī .)].
144.
‘‘ SayaṃM2.17 vimānaṃ naradeva disvā , mahānubhāvassa mahoragassa ;
Disvāna puññāna mahāvipākaṃ , saddhāyahaṃ pabbajitomhi rāja ’’.
145.
‘‘ Na kāmakāmā na bhayā na dosā , vācaṃ musā pabbajitā bhaṇanti ;
Akkhāhi me pucchito etamatthaṃ , sutvāna me jāyihitippasādo ’’.
146.
‘‘ Vāṇijja [ vaṇijja ( pī .)] raṭṭhādhipa gacchamāno , pathe addasāsimhi bhojaputte [ milācaputte ( sī . pī .)];
Pavaddhakāyaṃ uragaṃ mahantaṃ , ādāya gacchante pamodamāne ’’.
147.
‘‘ Sohaṃ samāgamma janinda tehi , pahaṭṭhalomo avacamhi bhīto ;
Kuhiṃ ayaṃ nīyati [ niyyati ( ka .)] bhīmakāyo , nāgena kiṃ kāhatha bhojaputtā .
148.
‘‘ Nāgo ayaṃ nīyati bhojanatthā [ bhojanatthaṃ ( sī . syā . pī .)], pavaddhakāyoT1.551 urago mahanto ;
Sāduñca thūlañca muduñca maṃsaṃ , na tvaṃ rasaññāsi videhaputta .
149.
‘‘ Ito mayaṃ gantvā sakaṃ niketaṃ [ niketanaṃ ( pī .)], ādāya satthāni vikopayitvā ;
Maṃsāni bhokkhāma [ bhakkhāma ( syā .)] pamodamānā , mayañhi ve sattavo pannagānaṃ .
150.
‘‘ Sace ayaṃ nīyati bhojanatthā , pavaddhakāyo urago mahanto ;
Dadāmi vo balibaddāni [ balivaddāni ( pī .)] soḷasa , nāgaṃ imaṃ muñcatha bandhanasmā .
151.
‘‘ AddhāM2.18 hi no bhakkho ayaṃ manāpo , bahū ca no uragā bhuttapubbā [ bahuṃ ca no urago bhuttapubbo ( ka .)];
Karoma te taṃ vacanaṃ aḷāra [ āḷāra ( ka .) evamuparipi ], mittañca no hohi videhaputta .
152.
‘‘ Tadassu te bandhanā mocayiṃsu , yaṃ natthuto paṭimokkassa pāse ;
Mutto ca so bandhanā nāgarājā , pakkāmi pācīnamukho muhuttaṃ .
153.
‘‘ Gantvāna pācīnamukho muhuttaṃ , puṇṇehiT1.552 nettehi palokayī maṃ ;
Tadāssahaṃ piṭṭhito anvagacchiṃ , dasaṅguliṃ añjaliṃ paggahetvā .
154.
‘‘ GacchevaV2.13 kho tvaṃ taramānarūpo , mā taṃ amittā punaraggahesuṃ ;
Dukkho hi luddehi punā samāgamo , adassanaṃ bhojaputtāna gaccha .
155.
‘‘ Agamāsi so rahadaṃ vippasannaṃ , nīlobhāsaṃ ramaṇīyaṃ sutitthaṃ ;
Samotataṃ [ samonataṃ ( syā . ka .)] jambuhi vetasāhi , pāvekkhi nittiṇṇabhayo patīto .
156.
‘‘ So taṃ pavissa na cirassa nāgo , dibbena me pāturahuṃ janinda ;
Upaṭṭhahī maṃ pitaraṃva putto , hadayaṅgamaṃ kaṇṇasukhaṃ bhaṇanto .
157.
‘‘ TvaṃM2.19 mesi mātā ca pitā [ pitā ca ( pī .)] aḷāra , abbhantaro pāṇadado sahāyo ;
Sakañca iddhiṃ paṭilābhakosmi [ paṭilābhitosmi ( pī .)], aḷāra passa me nivesanāni ;
Pahūtabhakkhaṃ bahuannapānaṃ , masakkasāraṃT1.553 viya vāsavassa ’’.
158.
‘‘ Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ , asakkharā ceva mudū subhā ca ;
Nīcattiṇā [ nīcā tiṇā ( syā . pī .)] apparajā ca bhūmi , pāsādikā yattha jahanti sokaṃ .
159.
‘‘ Anāvakulā veḷuriyūpanīlā , catuddisaṃ ambavanaṃ surammaṃ ;
Pakkā ca pesī ca phalā suphullā , niccotukā dhārayantī phalāni .
160.
‘‘ Tesaṃ vanānaṃ naradeva majjhe , nivesanaṃ bhassarasannikāsaṃ ;
Rajataggaḷaṃ sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ , obhāsatī vijjurivantalikkhe .
161.
‘‘ Maṇīmayā soṇṇamayā [ sovaṇṇamayā ( sī . syā . pī .)] uḷārā , anekacittā satataṃ sunimmitā ;
Paripūrā kaññāhi alaṅkatābhi , suvaṇṇakāyūradharāhi rāja .
162.
‘‘ So saṅkhapālo taramānarūpo , pāsādamāruyha anomavaṇṇo ;
Sahassathambhaṃ atulānubhāvaṃ , yatthassaT1.554 bhariyā mahesī ahosi .
163.
‘‘ EkāM2.20 ca nārī taramānarūpā , ādāya veḷuriyamayaṃ mahagghaṃ ;
Subhaṃ maṇiṃ jātimantūpapannaṃ , acoditā āsanamabbhihāsi .
164.
‘‘ Tato maṃ urago hatthe gahetvā , nisīdayī pāmukhaāsanasmiṃ ;
Idamāsanaṃ atra bhavaṃ nisīdatu , bhavañhi me aññataro garūnaṃ .
165.
‘‘ Aññā ca nārī taramānarūpā , ādāya vāriṃ upasaṅkamitvā ;
Pādāni pakkhālayī me janinda , bhariyāva [ bhariyā ca ( pī .)] bhattū patino piyassa .
166.
‘‘ Aparā ca nārī taramānarūpā , paggayha sovaṇṇamayāya [ sovaṇṇamayā ( pī .)] pātiyā ;
Anekasūpaṃ vividhaṃ viyañjanaṃ , upanāmayī bhatta manuññarūpaṃ .
167.
‘‘ Turiyehi [ tūriyehi ( ka .)] maṃ bhārata bhuttavantaṃ , upaṭṭhahuṃ bhattu mano viditvā ;
Tatuttariṃ [ taduttariṃ ( ka .)] maṃ nipatī mahantaṃ , dibbehiT1.555 kāmehi anappakehi .
168.
‘‘ BhariyāV2.14 mametā tisatā aḷāra , sabbattamajjhā padumuttarābhā ;
Aḷāra etāssu te kāmakārā , dadāmi te tā paricārayassu .
169.
‘‘ Saṃvaccharaṃ dibbarasānubhutvā , tadāssuhaṃ [ tadassahaṃ ( pī .)] uttarimajjhabhāsiṃ [ uttari paccabhāsiṃ ( sī . syā .), uttariṃ paccabhāsiṃ ( pī .)];
Nāgassidaṃ kinti kathañca laddhaṃ , kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṃ ’’.
170.
‘‘ AdhiccaM2.21 laddhaṃ pariṇāmajaṃ te , sayaṃkataṃ udāhu devehi dinnaṃ ;
Pucchāmi taṃ [ te ( pī .)] nāgarājetamatthaṃ , kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṃ ’’.
171.
‘‘ Nādhicca laddhaṃ na pariṇāmajaṃ me , na sayaṃkataṃ nāpi devehi dinnaṃ ;
Sakehi kammehi apāpakehi , puññehi me laddhamidaṃ vimānaṃ ’’.
172.
‘‘ Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ , kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko ;
Akkhāhi me nāgarājetamatthaṃ , kathaṃT1.556 nu te laddhamidaṃ vimānaṃ ’’.
173.
‘‘ Rājā ahosiṃ magadhānamissaro , duyyodhano nāma mahānubhāvo ;
So ittaraṃ jīvitaṃ saṃviditvā , asassataṃ vipariṇāmadhammaṃ .
174.
‘‘ Annañca pānañca pasannacitto , sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ [ adāsi ( pī .)];
Opānabhūtaṃ me gharaṃ tadāsi , santappitā samaṇabrāhmaṇā ca .
175.
[ ayaṃ gāthā pī . potthake natthi ]‘‘ Mālañca gandhañca vilepanañca , padīpiyaṃ [ padīpayaṃ ( syā . ka .)] yānamupassayañca ;
Acchādanaṃ seyyamathannapānaṃ , sakkacca dānāni adamha tattha [ ayaṃ gāthā pī . potthake natthi ].
176.
‘‘ TaṃM2.22 me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ , tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko ;
Teneva me laddhamidaṃ vimānaṃ , pahūtabhakkhaṃ bahuannapānaṃ ’’;
‘‘ Naccehi gītehi cupetarūpaṃ , ciraṭṭhitikaṃ na ca sassatāyaṃ .
177.
‘‘ Appānubhāvā taṃ mahānubhāvaṃ , tejassinaṃT1.557 hanti atejavanto ;
Kimeva dāṭhāvudha kiṃ paṭicca , hatthatta [ hatthattha ( sī . syā . pī .)] māgacchi vanibbakānaṃ [ vaṇibbakānaṃ ( sī .)].
178.
‘‘ Bhayaṃ nu te anvagataṃ mahantaṃ , tejo nu te nānvagaṃ dantamūlaṃ ;
Kimeva dāṭhāvudha kiṃ paṭicca , kilesamāpajji vanibbakānaṃ ’’.
179.
‘‘ Na me bhayaṃ anvagataṃ mahantaṃ , tejo na sakkā mama tehi hantuṃ [ tebhihantuṃ ( syā . ka .)];
Satañca dhammāni sukittitāni , samuddavelāva duraccayāni .
180.
‘‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ aḷāra , uposathaṃ niccamupāvasāmi ;
Athāgamuṃ soḷasa bhojaputtā , rajjuṃ gahetvāna daḷhañca pāsaṃ .
181.
‘‘ Bhetvāna nāsaṃ atikassa [ antakassa ( ka .)] rajjuṃ , nayiṃsu maṃ samparigayha luddā ;
Etādisaṃ dukkhamahaṃ titikkhaṃ [ titikkhiṃ ( pī .)], uposathaṃ appaṭikopayanto ’’.
182.
‘‘ EkāyaneV2.15M2.23 taṃ pathe addasaṃsu , balenaT1.558 vaṇṇena cupetarūpaṃ ;
Siriyā paññāya ca bhāvitosi , kiṃ patthayaṃ [ kimatthiyaṃ ( sī . syā . pī .)] nāga tapo karosi .
183.
‘‘ Na puttahetū na dhanassa hetu , na āyuno cāpi aḷāra hetu ;
Manussayoniṃ abhipatthayāno , tasmā parakkamma tapo karomi ’’.
184.
‘‘ Tvaṃ lohitakkho vihatantaraṃso , alaṅkato kappitakesamassu ;
Surosito lohitacandanena , gandhabbarājāva disā pabhāsasi [ pabhāsi ( ka .)].
185.
‘‘ Deviddhipattosi mahānubhāvo , sabbehi kāmehi samaṅgibhūto ;
Pucchāmi taṃ nāgarājetamatthaṃ , seyyo ito kena manussaloko ’’.
186.
‘‘ Aḷāra nāññatra manussalokā , suddhī va saṃvijjati saṃyamo vā ;
Ahañca laddhāna manussayoniṃ , kāhāmi jātimaraṇassa antaṃ ’’.
187.
‘‘ SaṃvaccharoT1.559 me vasato [ vusito ( pī .)] tavantike , annena pānena upaṭṭhitosmi ;
Āmantayitvāna palemi nāga , cirappavuṭṭhosmi [ cirappavuttho asmi ( pī .)] ahaṃ janinda ’’.
188.
‘‘ Puttā ca dārā anujīvino ca [ ca ’ nujīvino ( syā . pī .)], niccānusiṭṭhā upatiṭṭhate taṃ ;
Kaccinnu taṃ nābhisapittha [ nābhisaṃsittha ( syā . pī .)] koci , piyañhi me dassanaṃ tuyhaṃ [ tuyha ( pī .)] aḷāra ’’.
189.
‘‘ YathāpiM2.24 mātū ca pitū agāre , putto piyo paṭivihito vaseyya [ seyyo ( pī .)];
Tatopi mayhaṃ idhameva seyyo , cittañhi te nāga mayī pasannaṃ ’’.
190.
‘‘ Maṇī mamaṃ vijjati lohitaṅko [ lohitaṅgo ( ka .)], dhanāharo maṇiratanaṃ uḷāraṃ ;
Ādāya tvaṃ [ taṃ ( pī .)] gaccha sakaṃ niketaṃ , laddhā dhanaṃ taṃ maṇimossajassu ’’.
191.
‘‘ Diṭṭhā mayā mānusakāpi kāmā , asassatā vipariṇāmadhammā ;
Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā , saddhāyahaṃ pabbajitomhi rāja .
192.
‘‘ DumapphalānīvaT1.560 patanti māṇavā , daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā ;
Etampi disvā pabbajitomhi rāja , apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo ’’.
193.
‘‘ Addhā have sevitabbā sapaññā , bahussutā ye bahuṭhānacintino ;
Nāgañca sutvāna tavañcaḷāra , kāhāmi puññāni anappakāni ’’.
194.
‘‘ Addhā have sevitabbā sapaññā , bahussutā ye bahuṭhānacintino ;
Nāgañca sutvāna mamañca rāja , karohi puññāni anappakānī ’’ ti .
Saṅkhapālajātakaṃ catutthaṃ .