Dohaḷakaṇḍaṃ
1346.
‘‘ Paṇḍu kisiyāsi dubbalā , vaṇṇarūpaṃ [ vaṇṇarūpe ( ka .)] natavedisaṃ pure ;
Vimale akkhāhi pucchitā , kīdisī tuyhaṃ sarīravedanā ’’.
1347.
‘‘ Dhammo manujesu mātīnaṃ [ mātinaṃ ( sī . pī .)], dohaḷo nāma janinda vuccati ;
Dhammāhataṃ
T2.316 nāgakuñjara , vidhurassa hadayābhipatthaye ’’. 1348.
‘‘ Candaṃ kho tvaṃ dohaḷāyasi , sūriyaṃ vā atha vāpi mālutaṃ ;
Dullabhañhi [ dullabhe ( sī . pī .)] vidhurassa dassanaṃ [ dassane ( sī . pī .)], ko vidhuramidha mānayissati ’’.
1349.
‘‘ Kinnu tāta tuvaṃ pajjhāyasi , padumaṃ hatthagataṃva te mukhaṃ ;
Kinnu dummanarūposi issara , mā tvaṃ soci amittatāpana ’’.
1350.
‘‘ Mātā
V2.200M2.276 hi tava irandhati [ irandati ( sī . syā . pī .)], vidhurassa hadayaṃ dhaniyati ;Dullabhañhi vidhurassa dassanaṃ , ko vidhuramidha mānayissati ’’.
1351.
‘‘ Tassa bhattupariyesanaṃ [ bhattupariyesanaṃ ( sī . pī .)] cara , yo vidhuramidha mānayissati ’’;
‘‘ Pituno ca sā sutvāna vākyaṃ , rattiṃ nikkhamma avassutiṃ cari ’’.
1352.
‘‘ Ke gandhabbe rakkhase ca nāge , ke kimpurise cāpi mānuse ;
Ke
T2.317 paṇḍite sabbakāmadade [ sabbakāmade ( sī . pī .)], dīgharattaṃ bhattā me bhavissati ’’. 1353.
‘‘ Assāsa hessāmi te pati , bhattā te hessāmi anindalocane ;
Paññā hi mamaṃ tathāvidhā , assāsa hessasi bhariyā mama .
1354.
‘‘ Avacāsi puṇṇakaṃ irandhatī [ irandatī ( sī . pī .)], pubbapathānugatena cetasā ;
Ehi gacchāma pitu mamantike [ pitu mama santikaṃ ( ka .)], esova te etamatthaṃ pavakkhati .
1355.
‘‘ Alaṅkatā suvasanā , mālinī candanussadā ;
Yakkhaṃ hatthe gahetvāna , pitusantikupāgami ’’.
1356.
‘‘ Nāgavara vaco suṇohi me , patirūpaṃ paṭipajja suṅkiyaṃ ;
Patthemi ahaṃ irandhatiṃ , tāya samaṅgiṃ karohi maṃ tuvaṃ .
1357.
‘‘ Sataṃ hatthī sataṃ assā , sataṃ assatarīrathā ;
Sataṃ valabhiyo puṇṇā , nānāratnassa kevalā ;
Te nāga paṭipajjassu , dhītaraṃ dehirandhatiṃ ’’.
1358.
‘‘ Yāva
T2.318M2.277 āmantaye ñātī , mitte ca suhadajjane [ suhadaṃjanaṃ ( sī . pī .)];Anāmanta kataṃ kammaṃ , taṃ pacchā anutappati ’’.
1359.
Tato so varuṇo nāgo , pavisitvā nivesanaṃ ;
Bhariyaṃ āmantayitvāna , idaṃ vacanamabravi .
1360.
‘‘ Ayaṃ so puṇṇako yakkho , yācatī maṃ irandhatiṃ ;
Bahunā vittalābhena , tassa dema piyaṃ mamaṃ ’’.
1361.
‘‘ Na dhanena na vittena , labbhā amhaṃ irandhatī ;
Sace ca kho hadayaṃ paṇḍitassa , dhammena laddhā idha māhareyya ;
Etena vittena kumāri labbhā , nāññaṃ dhanaṃ uttari patthayāma ’’.
1362.
Tato so varuṇo nāgo , nikkhamitvā nivesanā ;
Puṇṇakāmantayitvāna , idaṃ vacanamabravi .
1363.
‘‘ Na
V2.201 dhanena na vittena , labbhā amhaṃ irandhatī ;Sace tuvaṃ hadayaṃ paṇḍitassa , dhammena laddhā idha māharesi ;
Etena vittena kumāri labbhā , nāññaṃ dhanaṃ uttari patthayāma ’’.
1364.
‘‘ Yaṃ paṇḍitotyeke vadanti loke , tameva bāloti punāhu aññe ;
Akkhāhi
T2.319 me vippavadanti ettha , kaṃ paṇḍitaṃ nāga tuvaṃ vadesi ’’. 1365.
‘‘ Korabyarājassa dhanañcayassa [ dhanañjayassa ( sī . syā . pī .)], yadi te suto vidhuro nāma kattā ;
Ānehi taṃ paṇḍitaṃ dhammaladdhā , irandhatī padacarā [ paddhacarā ( sī . pī .), paṭṭhacarā ( syā . ka .)] te hotu .
1366.
‘‘ Idañca sutvā varuṇassa vākyaṃ , uṭṭhāya yakkho paramappatīto ;
Tattheva santo purisaṃ asaṃsi , ānehi ājaññamidheva yuttaṃ .
1367.
‘‘ Jātarūpamayā
M2.278 kaṇṇā , kācamhicamayā [ kācamhamayā ( sī .), kācambhamayā ( pī .)] khurā ;Jambonadassa pākassa , suvaṇṇassa uracchado ’’.
1368.
‘‘ Devavāhavahaṃ yānaṃ , assamāruyha puṇṇako ;
Alaṅkato kappitakesamassu , pakkāmi vehāyasamantalikkhe [ antalikkhaṃ ( ka .)].
1369.
‘‘ So puṇṇako kāmarāgena [ kāmavegena ( sī . pī .)] giddho , irandhatiṃ nāgakaññaṃ jigīsaṃ [ jigiṃsaṃ ( sī . syā . pī .)];
Gantvāna taṃ bhūtapatiṃ yasassiṃ , iccabravī vessavaṇaṃ kuveraṃ .
1370.
‘‘ Bhogavatī nāma mandire , vāsā
T2.320 hiraññavatīti vuccati ;Nagare nimmite kañcanamaye , maṇḍalassa uragassa niṭṭhitaṃ .
1371.
‘‘ Aṭṭālakā oṭṭhagīviyo , lohitaṅkassa masāragallino ;
Pāsādettha silāmayā , sovaṇṇaratanehi chāditā .
1372.
‘‘ Ambā tilakā ca jambuyo , sattapaṇṇā mucalindaketakā ;
Piyaṅgu [ piyakā ( sī . pī .), piyaṅgukā ( syā .)] uddālakā sahā , uparibhaddakā sinduvārakā [ bhinduvāritā ( syā . pī .), bhindhavāritā ( ka .)].
1373.
‘‘ Campeyyakā nāgamallikā , bhaginīmālā atha mettha koliyā ;
Ete dumā pariṇāmitā , sobhayanti uragassa mandiraṃ [ mandire ( syā . ka .)].
1374.
‘‘ Khajjurettha
M2.279 silāmayā , sovaṇṇadhuvapupphitā bahū ;Yattha vasato papātiko , nāgarājā varuṇo mahiddhiko .
1375.
‘‘ Tassa komārikā bhariyā , vimalā kañcanavelliviggahā ;
Kālā
T2.321 taruṇāva uggatā , pucimandatthanī cārudassanā . 1376.
‘‘ Lākhārasarattasucchavī
V2.202 , kaṇikārāva nivātapupphitā [ kaṇikārova nivātapupphito ( sī . pī .)];Tidivokacarāva accharā , vijjuvabbhaghanā vinissaṭā .
1377.
‘‘ Sā dohaḷinī suvimhitā , vidhurassa hadayaṃ dhaniyati ;
Taṃ tesaṃ demi issara , tena te denti irandhatiṃ mamaṃ ’’.
1378.
‘‘ So puṇṇako bhūtapatiṃ yasassiṃ , āmantaya vessavaṇaṃ kuveraṃ ;
Tattheva santo [ santaṃ ( pī .)] purisaṃ asaṃsi , ānehi ājaññamidheva yuttaṃ .
1379.
‘‘ Jātarūpamayā kaṇṇā , kācamhicamayā khurā ;
Jambonadassa pākassa , suvaṇṇassa uracchado .
1380.
‘‘ Devavāhavahaṃ yānaṃ , assamāruyha puṇṇako ;
Alaṅkato kappitakesamassu , pakkāmi vehāyasamantalikkhe ’’.
1381.
‘‘ So
M2.280 aggamā rājagahaṃ surammaṃ , aṅgassaT2.322 rañño nagaraṃ durāyutaṃ [ durāsadaṃ ( syā .)];Pahūtabhakkhaṃ bahuannapānaṃ , masakkasāraṃ viya vāsavassa .
1382.
‘‘ Mayūrakoñcāgaṇasampaghuṭṭhaṃ , dijābhighuṭṭhaṃ dijasaṅghasevitaṃ ;
Nānāsakuntābhirudaṃ suvaṅgaṇaṃ [ subhaṅgaṇaṃ ( sī . pī .)], pupphābhikiṇṇaṃ himavaṃva pabbataṃ .
1383.
‘‘ So puṇṇako vepulamābhirūhi [ vepullamābhirucchi ( sī . pī .)], siluccayaṃ kimpurisānuciṇṇaṃ ;
Anvesamāno maṇiratanaṃ uḷāraṃ , tamaddasā pabbatakūṭamajjhe .
1384.
‘‘ Disvā maṇiṃ pabhassaraṃ jātimantaṃ [ jātivantaṃ ( sī . syā .)], manoharaṃ [ dhanāharaṃ ( sī . pī . ka .)] maṇiratanaṃ uḷāraṃ ;
Daddallamānaṃ yasasā yasassinaṃ , obhāsatī vijjurivantalikkhe .
1385.
‘‘ Tamaggahī veḷuriyaṃ mahagghaṃ , manoharaṃ nāma mahānubhāvaṃ ;
Ājaññamāruyha manomavaṇṇo , pakkāmi vehāyasamantalikkhe .
1386.
‘‘ So
T2.323 aggamā [ agamā ( syā . pī . ka .)] nagaramindapatthaṃ , oruyhupāgacchi sabhaṃ kurūnaṃ ;Samāgate ekasataṃ samagge , avhettha yakkho avikampamāno .
1387.
‘‘ Ko nīdha raññaṃ varamābhijeti , kamābhijeyyāma varaddhanena [ varaṃdhanena ( sī . pī .)];
Kamanuttaraṃ ratanavaraṃ jināma , ko vāpi no jeti varaddhanena ’’.
1388.
‘‘ Kuhiṃ
M2.281 nu raṭṭhe tava jātibhūmi , na korabyasseva vaco tavedaṃ ;Abhītosi [ abhibhosi ( sī . pī .)] no vaṇṇanibhāya sabbe , akkhāhi me nāmañca bandhave ca ’’.
1389.
‘‘ Kaccāyano māṇavakosmi rāja , anūnanāmo iti mavhayanti ;
Aṅgesu me ñātayo bandhavā ca , akkhena devasmi idhānupatto ’’.
1390.
‘‘ Kiṃ māṇavassa ratanāni atthi , ye taṃ jinanto hare akkhadhutto ;
Bahūni rañño ratanāni atthi , te tvaṃ daliddo kathamavhayesi ’’.
1391.
‘‘ Manoharo
T2.324V2.203 nāma maṇī mamāyaṃ , manoharaṃ maṇiratanaṃ uḷāraṃ ;Imañca ājaññamamittatāpanaṃ , etaṃ me jinitvā hare akkhadhutto ’’.
1392.
‘‘ Eko maṇī māṇava kiṃ karissati , ājāniyeko pana kiṃ karissati ;
Bahūni rañño maṇiratanāni atthi , ājāniyā vātajavā anappakā ’’.
Dohaḷakaṇḍaṃ nāma .