Dārakapabbaṃ

2087.

‘‘ UṭṭhehiV2.256 jāli patiṭṭha , porāṇaṃ viya dissati ;

Brāhmaṇaṃ viya passāmi , nandiyo mābhikīrare ’’.

2088.

‘‘ Ahampi tāta passāmi , yo so brahmāva dissati ;

Addhiko viya [ atthiko viya ( sī . pī .)] āyāti , atithī no bhavissati ’’.

2089.

‘‘ Kacci nu bhoto kusalaṃ , kacci bhoto anāmayaṃ ;

Kacci uñchena yāpetha , kacci mūlaphalā bahū .

2090.

‘‘ Kacci ḍaṃsā makasā ca , appameva sarīsapā ;

Vane vāḷamigākiṇṇe , kacci hiṃsā na vijjati ’’.

2091.

‘‘ Kusalañceva no brahme , atho brahme anāmayaṃ ;

Atho uñchena yāpema , atho mūlaphalā bahū .

2092.

‘‘ AthoM2.349 ḍaṃsā makasā ca , appameva sarīsapā ;

Vane vāḷamigākiṇṇe , hiṃsā amhaṃ [ mayhaṃ ( syā . ka .)] na vijjati ’’.

2093.

‘‘ Satta no māse vasataṃ , araññe jīvasokinaṃ [ jīvisokinaṃ ( syā .)];

Idampi paṭhamaṃ passāma , brāhmaṇaṃ devavaṇṇinaṃ ;

Ādāya veḷuvaṃ daṇḍaṃ , aggihuttaṃ kamaṇḍaluṃ .

2094.

‘‘ Svāgataṃ te mahābrahme , atho te adurāgataṃ ;

Anto pavisa bhaddante , pāde pakkhālayassu te .

2095.

‘‘ TindukāniT2.415 piyālāni , madhuke kāsumāriyo ;

Phalāni khuddakappāni , bhuñja brahme varaṃ varaṃ .

2096.

‘‘ Idampi pānīyaṃ sītaṃ , ābhataṃ girigabbharā ;

Tato piva mahābrahme , sace tvaṃ abhikaṅkhasi .

2097.

‘‘ Atha tvaṃ kena vaṇṇena , kena vā pana hetunā ;

Anuppatto brahāraññaṃ , taṃ me akkhāhi pucchito ’’.

2098.

‘‘ Yathā vārivaho pūro , sabbakālaṃ na khīyati ;

Evaṃ taṃ yācitāgacchiṃ , putte me dehi yācito ’’.

2099.

‘‘ Dadāmi na vikampāmi , issaro naya brāhmaṇa ;

Pāto gatā rājaputtī , sāyaṃ uñchāto ehiti .

2100.

‘‘ EkarattiṃV2.257 vasitvāna , pāto gacchasi brāhmaṇa ;

Tassā nhāte upaghāte , atha ne māladhārine .

2101.

‘‘ Ekarattiṃ vasitvāna , pāto gacchasi brāhmaṇa ;

Nānāpupphehi sañchanne , nānāgandhehi bhūsite ;

Nānāmūlaphalākiṇṇe , gaccha svādāya brāhmaṇa ’’.

2102.

‘‘ Na vāsamabhirocāmi , gamanaṃ mayha ruccati ;

Antarāyopi me assa , gacchaññeva rathesabha .

2103.

‘‘ Na hetā yācayogī naṃ , antarāyassa kāriyā ;

Itthiyo mantaṃ [ itthikāmantaṃ ( ka .)] jānanti , sabbaṃ gaṇhanti vāmato .

2104.

‘‘ SaddhāyaM2.350 dānaṃ dadato , māsaṃ adakkhi mātaraṃ ;

AntarāyampiT2.416 sā kayirā , gacchaññeva rathesabha .

2105.

‘‘ Āmantayassu te putte , mā te mātaramaddasuṃ ;

Saddhāya dānaṃ dadato , evaṃ puññaṃ pavaḍḍhati .

2106.

‘‘ Āmantayassu te putte , mā te mātaramaddasuṃ ;

Mādisassa dhanaṃ datvā , rāja saggaṃ gamissasi ’’.

2107.

‘‘ Sace tvaṃ nicchase daṭṭhuṃ , mama bhariyaṃ patibbataṃ ;

Ayyakassapi dassehi , jāliṃ kaṇhājinaṃ cubho .

2108.

‘‘ Ime kumāre disvāna , mañjuke piyabhāṇine ;

Patīto sumano vitto , bahuṃ dassati te dhanaṃ ’’.

2109.

‘‘ Acchedanassa bhāyāmi , rājaputta suṇohi me ;

Rājadaṇḍāya maṃ dajjā , vikkiṇeyya haneyya vā ;

Jino dhanañca dāse ca , gārayhassa brahmabandhuyā ’’.

2110.

‘‘ Ime kumāre disvāna , mañjuke piyabhāṇine ;

Dhamme ṭhito mahārājā , sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhano ;

Laddhā pītisomanassaṃ , bahuṃ dassati te dhanaṃ ’’.

2111.

‘‘ Nāhaṃ tampi karissāmi , yaṃ maṃ tvaṃ anusāsasi ;

Dārakeva ahaṃ nessaṃ , brāhmaṇyā paricārake ’’.

2112.

‘‘ Tato kumārā byathitā [ byadhitā ( sī . pī . ka .)], sutvā luddassa bhāsitaṃ ;

Tena tena padhāviṃsu , jālī kaṇhājinā cubho ’’.

2113.

‘‘ EhiV2.258 tāta piyaputta , pūretha mama pāramiṃ ;

HadayaṃT2.417 mebhisiñcetha , karotha vacanaṃ mama .

2114.

‘‘ Yānā nāvā ca me hotha , acalā bhavasāgare ;

Jātipāraṃ tarissāmi , santāressaṃ sadevakaṃ ’’.

2115.

‘‘ Ehi amma piyadhīti , pūretha mama pāramiṃ [ piyā me dānapāramī ( syā . ka .)];

Hadayaṃ mebhisiñcetha , karotha vacanaṃ mama .

2116.

‘‘ YānāM2.351 nāvā ca me hotha , acalā bhavasāgare ;

Jātipāraṃ tarissāmi , uddharissaṃ sadevakaṃ ’’.

2117.

‘‘ Tato kumāre ādāya , jāliṃ kaṇhājinaṃ cubho ;

Brāhmaṇassa adā dānaṃ , sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhano .

2118.

‘‘ Tato kumāre ādāya , jāliṃ kaṇhājinaṃ cubho ;

Brāhmaṇassa adā vitto , puttake dānamuttamaṃ .

2119.

‘‘ Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ , tadāsi lomahaṃsanaṃ ;

Yaṃ kumāre padinnamhi , medanī sampakampatha .

2120.

‘‘ Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ , tadāsi lomahaṃsanaṃ ;

Yaṃ pañjalikato rājā , kumāre sukhavacchite ;

Brāhmaṇassa adā dānaṃ , sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhano ’’.

2121.

‘‘ Tato so brāhmaṇo luddo , lataṃ dantehi chindiya ;

Latāya hatthe bandhitvā , latāya anumajjatha [ anupajjatha ( ka .)].

2122.

‘‘ Tato so rajjumādāya , daṇḍañcādāya brāhmaṇo ;

ĀkoṭayantoT2.418 te neti , sivirājassa pekkhato ’’.

2123.

‘‘ Tato kumārā pakkāmuṃ , brāhmaṇassa pamuñciya ;

Assupuṇṇehi nettehi , pitaraṃ so udikkhati .

2124.

‘‘ Vedhamassatthapattaṃva , pitu pādāni vandati ;

Pitu pādāni vanditvā , idaṃ vacanamabravi .

2125.

‘‘ Ammā ca tāta nikkhantā , tvañca no tāta dassasi ;

Yāva ammampi passemu , atha no tāta dassasi .

2126.

‘‘ Ammā ca tāta nikkhantā , tvañca no tāta dassasi ;

Mā no tvaṃ tāta adadā , yāva ammāpi etu no ;

Tadāyaṃ brāhmaṇo kāmaṃ , vikkiṇātu hanātu vā .

2127.

‘‘ BalaṅkapādoV2.259 [ bilaṅkapādo ( ka .)] andhanakho [ addhanakho ( sī . syā . pī .)], atho ovaddhapiṇḍiko [ obandhapiṇḍiko ( ka .)];

Dīghuttaroṭṭho capalo , kaḷāro bhagganāsako .

2128.

‘‘ KumbhodaroM2.352 bhaggapiṭṭhi , atho visamacakkhuko ;

Lohamassu haritakeso , valīnaṃ tilakāhato .

2129.

‘‘ Piṅgalo ca vinato ca , vikaṭo ca brahā kharo ;

Ajināni ca sannaddho , amanusso bhayānako .

2130.

‘‘ Manusso udāhu yakkho , maṃsalohitabhojano ;

Gāmā araññamāgamma , dhanaṃ taṃ tāta yācati .

2131.

‘‘ Nīyamāne pisācena , kiṃ nu tāta udikkhasi ;

Asmā nūna te hadayaṃ , āyasaṃ daḷhabandhanaṃ .

2132.

‘‘ YoT2.419 no baddhe na jānāsi , brāhmaṇena dhanesinā ;

Accāyikena luddena , yo no gāvova sumbhati .

2133.

‘‘ Idheva acchataṃ kaṇhā , na sā jānāti kismiñci ;

Migīva khīrasammattā , yūthā hīnā pakandati .

2134.

‘‘ Na me idaṃ tathā dukkhaṃ , labbhā hi pumunā idaṃ ;

Yañca ammaṃ na passāmi , taṃ me dukkhataraṃ ito .

2135.

‘‘ Na me idaṃ tathā dukkhaṃ , labbhā hi pumunā idaṃ ;

Yañca tātaṃ na passāmi , taṃ me dukkhataraṃ ito .

2136.

‘‘ Sā nūna kapaṇā ammā , cirarattāya rucchati [ rujjati ( syā . ka .)];

Kaṇhājinaṃ apassantī , kumāriṃ cārudassaniṃ .

2137.

‘‘ So nūna kapaṇo tāto , cirarattāya rucchati ;

Kaṇhājinaṃ apassanto , kumāriṃ cārudassaniṃ .

2138.

‘‘ Sā nūna kapaṇā ammā , ciraṃ rucchati assame ;

Kaṇhājinaṃ apassantī , kumāriṃ cārudassaniṃ .

2139.

‘‘ So nūna kapaṇo tāto , ciraṃ rucchati assame ;

Kaṇhājinaṃ apassanto , kumāriṃ cārudassaniṃ .

2140.

‘‘ Sā nūna kapaṇā ammā , cirarattāya rucchati ;

Aḍḍharatte va ratte vā , nadīva avasucchati .

2141.

‘‘ SoM2.353 nūna kapaṇo tāto , cirarattāya rucchati ;

Aḍḍharatte va ratte vā , nadīva avasucchati .

2142.

‘‘ ImeT2.420V2.260 te jambukā rukkhā , vedisā sinduvārakā [ sindhuvāritā ( bahūsu )];

Vividhāni rukkhajātāni , tāni ajja jahāmase .

2143.

‘‘ Assatthā panasā ceme , nigrodhā ca kapitthanā ;

Vividhāni phalajātāni , tāni ajja jahāmase .

2144.

‘‘ Ime tiṭṭhanti ārāmā , ayaṃ sītūdakā [ sītodikā ( sī . pī .)] nadī ;

Yatthassu pubbe kīḷāma , tāni ajja jahāmase .

2145.

‘‘ Vividhāni pupphajātāni , asmiṃ uparipabbate ;

Yānassu pubbe dhārema , tāni ajja jahāmase .

2146.

‘‘ Vividhāni phalajātāni , asmiṃ uparipabbate ;

Yānassu pubbe bhuñjāma , tāni ajja jahāmase .

2147.

‘‘ Ime no hatthikā assā , balibaddā ca no ime ;

Yehissu pubbe kīḷāma , tāni ajja jahāmase ’’.

2148.

‘‘ Nīyamānā kumārā te , pitaraṃ etadabravuṃ ;

Ammaṃ ārogyaṃ vajjāsi , tvañca tāta sukhī bhava .

2149.

‘‘ Ime no hatthikā assā , balibaddā ca no ime ;

Tāni ammāya dajjesi , sokaṃ tehi vinessati .

2150.

‘‘ Ime no hatthikā assā , balibaddā ca no ime ;

Tāni ammā udikkhantī , sokaṃ paṭivinessati .

2151.

‘‘ Tato vessantaro rājā , dānaṃ datvāna khattiyo ;

Paṇṇasālaṃ pavisitvā , kalunaṃ paridevayi ’’.

2152.

‘‘ KaṃT2.421 nvajja chātā tasitā , uparucchanti dārakā ;

Sāyaṃ saṃvesanākāle , ko ne dassati bhojanaṃ .

2153.

‘‘ Kaṃ nvajja chātā tasitā , uparucchanti dārakā ;

Sāyaṃ saṃvesanākāle , ammā chātamha detha no .

2154.

‘‘ KathaṃM2.354 nu pathaṃ gacchanti , pattikā anupāhanā ;

Santā sūnehi pādehi , ko ne hatthe gahessati .

2155.

‘‘ Kathaṃ nu so na lajjeyya , sammukhā paharaṃ mama ;

Adūsakānaṃ puttānaṃ , alajjī vata brāhmaṇo .

2156.

‘‘ Yopi me dāsidāsassa , añño vā pana pesiyo ;

Tassāpi suvihīnassa , ko lajjī paharissati .

2157.

‘‘ VārijassevaV2.261 me sato , baddhassa kumināmukhe ;

Akkosati paharati , piye putte apassato .

2158.

‘‘ Adu cāpaṃ gahetvāna , khaggaṃ bandhiya vāmato ;

Ānessāmi sake putte , puttānañhi vadho dukho .

2159.

‘‘ Aṭṭhānametaṃ [ addhā hi metaṃ ( pī .)] dukkharūpaṃ , yaṃ kumārā vihaññare ;

Satañca dhammamaññāya , ko datvā anutappati ’’.

2160.

‘‘ Saccaṃ kirevamāhaṃsu , narā ekacciyā idha ;

Yassa natthi sakā mātā , yathā natthi [ pitā atthi ( ka .)] tatheva so .

2161.

‘‘ Ehi kaṇhe marissāma , natthattho jīvitena no ;

DinnamhātiT2.422 [ dinnamhāpi ( sī . syā .), dinnamāsi ( ka .)] janindena , brāhmaṇassa dhanesino ;

Accāyikassa luddassa , yo no gāvova sumbhati .

2162.

‘‘ Ime te jambukā rukkhā , vedisā sinduvārakā ;

Vividhāni rukkhajātāni , tāni kaṇhe jahāmase .

2163.

‘‘ Assatthā panasā ceme , nigrodhā ca kapitthanā ;

Vividhāni phalajātāni , tāni kaṇhe jahāmase .

2164.

‘‘ Ime tiṭṭhanti ārāmā , ayaṃ sītūdakā nadī ;

Yatthassu pubbe kīḷāma , tāni kaṇhe jahāmase .

2165.

‘‘ Vividhāni pupphajātāni , asmiṃ uparipabbate ;

Yānassu pubbe dhārema , tāni kaṇhe jahāmase .

2166.

‘‘ VividhāniM2.355 phalajātāni , asmiṃ uparipabbate ;

Yānassu pubbe bhuñjāma , tāni kaṇhe jahāmase .

2167.

‘‘ Ime no hatthikā assā , balibaddā ca no ime ;

Yehissu pubbe kīḷāma , tāni kaṇhe jahāmase ’’.

2168.

‘‘ Nīyamānā kumārā te , brāhmaṇassa pamuñciya ;

Tena tena padhāviṃsu , jālī kaṇhājinā cubho ’’.

2169.

‘‘ Tato so rajjumādāya , daṇḍañcādāya brāhmaṇo ;

Ākoṭayanto te neti , sivirājassa pekkhato ’’.

2170.

‘‘ Taṃ taṃ kaṇhājināvoca , ayaṃ maṃ tāta brāhmaṇo ;

Laṭṭhiyā paṭikoṭeti , ghare jātaṃva dāsiyaṃ .

2171.

‘‘ NaV2.262 cāyaṃ brāhmaṇo tāta , dhammikā honti brāhmaṇā ;

YakkhoT2.423 brāhmaṇavaṇṇena , khādituṃ tāta neti no ;

Nīyamāne pisācena , kiṃ nu tāta udikkhasi ’’.

2172.

‘‘ Ime no pādakā dukkhā , dīgho caddhā suduggamo ;

Nīce colambate sūriyo , brāhmaṇo ca dhāreti [ tareti ( sī . syā . pī .)] no .

2173.

‘‘ Okandāmase [ okkantāmasi ( ka .)] bhūtāni , pabbatāni vanāni ca ;

Sarassa sirasā vandāma , supatitthe ca āpake [ āvake ( ka .)].

2174.

‘‘ Tiṇalatāni osadhyo , pabbatāni vanāni ca ;

Ammaṃ ārogyaṃ vajjātha , ayaṃ no neti brāhmaṇo .

2175.

‘‘ Vajjantu bhonto ammañca , maddiṃ asmāka mātaraṃ ;

Sace anupatitukāmāsi , khippaṃ anupatiyāsi no .

2176.

‘‘ Ayaṃ ekapadī eti , ujuṃ gacchati assamaṃ ;

Tamevānupateyyāsi , api passesi ne lahuṃ .

2177.

‘‘ Aho vata re jaṭinī , vanamūlaphalahārike [ hāriyā ( syā . ka .)];

Suññaṃ disvāna assamaṃ , taṃ te dukkhaṃ bhavissati .

2178.

‘‘ AtivelaṃM2.356 nu ammāya , uñchā laddho anappako [ uñchāladdhaṃ anappakaṃ ( syā .)];

Yā no baddhe na jānāsi , brāhmaṇena dhanesinā .

2179.

‘‘ Accāyikena luddena , yo no gāvova sumbhati ;

Apajja ammaṃ passemu , sāyaṃ uñchāto āgataṃ .

2180.

‘‘ Dajjā ammā brāhmaṇassa , phalaṃ khuddena missitaṃ ;

TadāyaṃT2.424 asito dhāto , na bāḷhaṃ dhārayeyya [ tarayeyya ( sī . syā . pī .)] no .

2181.

‘‘ Sūnā ca vata no pādā , bāḷhaṃ dhāreti brāhmaṇo ;

Iti tattha vilapiṃsu , kumārā mātugiddhino ’’.

Dārakapabbaṃ nāma .

Issues

Jātakapāḷi

Jātakapāḷi