Mahāvanavaṇṇanā

2007.

GacchantoM2.342 so bhāradvājo , addassa accutaṃ isiṃ ;

Disvāna taṃ bhāradvājo , sammodi isinā saha .

2008.

‘‘ Kacci nu bhoto kusalaṃ , kacci bhoto anāmayaṃ ;

Kacci uñchena yāpesi , kacci mūlaphalā bahū .

2009.

‘‘ Kacci ḍaṃsā makasā ca , appameva sarīsapā ;

VaneT2.406 vāḷamigākiṇṇe , kacci hiṃsā na vijjati ’’.

2010.

‘‘ Kusalañceva me brahme , atho brahme anāmayaṃ ;

Atho uñchena yāpemi , atho mūlaphalā bahū .

2011.

‘‘ Atho ḍaṃsā makasā ca , appameva sarīsapā ;

Vane vāḷamigākiṇṇe , hiṃsā mayhaṃ na vijjati .

2012.

‘‘ Bahūni vassapūgāni , assame vasato mama ;

Nābhijānāmi uppannaṃ , ābādhaṃ amanoramaṃ .

2013.

‘‘ Svāgataṃ te mahābrahme , atho te adurāgataṃ ;

Anto pavisa bhaddante , pāde pakkhālayassu te .

2014.

‘‘ Tindukāni piyālāni , madhuke kāsumāriyo ;

Phalāni khuddakappāni , bhuñja brahme varaṃ varaṃ .

2015.

‘‘ Idampi pānīyaṃ sītaṃ , ābhataṃ girigabbharā ;

Tato piva mahābrahme , sace tvaṃ abhikaṅkhasi ’’.

2016.

‘‘ Paṭiggahitaṃ yaṃ dinnaṃ , sabbassa agghiyaṃ kataṃ ;

Sañjayassa sakaṃ puttaṃ , sivīhi vippavāsitaṃ ;

Tamahaṃ dassanamāgato , yadi jānāsi saṃsa me ’’.

2017.

‘‘ NaV2.251 bhavaṃ eti puññatthaṃ , sivirājassa dassanaṃ ;

Maññe bhavaṃ patthayati , rañño bhariyaṃ patibbataṃ ;

Maññe kaṇhājinaṃ dāsiṃ , jāliṃ dāsañca icchasi .

2018.

‘‘ Atha vā tayo mātāputte , araññā netumāgato ;

NaT2.407 tassa bhogā vijjanti , dhanaṃ dhaññañca brāhmaṇa ’’.

2019.

‘‘ AkuddharūpohaṃM2.343 bhoto [ bhoto ( sī . pī .)], nāhaṃ yācitumāgato ;

Sādhu dassanamariyānaṃ , sannivāso sadā sukho .

2020.

‘‘ Adiṭṭhapubbo sivirājā , sivīhi vippavāsito ;

Tamahaṃ dassanamāgato , yadi jānāsi saṃsa me ’’.

2021.

‘‘ Esa selo mahābrahme , pabbato gandhamādano ;

Yattha vessantaro rājā , saha puttehi sammati .

2022.

‘‘ Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ , āsadañca masaṃ jaṭaṃ ;

Cammavāsī chamā seti , jātavedaṃ namassati .

2023.

‘‘ Ete nīlā padissanti , nānāphaladharā dumā ;

Uggatā abbhakūṭāva nīlā añjanapabbatā .

2024.

‘‘ Dhavassakaṇṇā khadirā , sālā phandanamāluvā ;

Sampavedhanti vātena , sakiṃ pītāva māṇavā .

2025.

‘‘ Upari dumapariyāyesu , saṅgītiyova suyyare ;

Najjuhā kokilasaṅghā , sampatanti dumā dumaṃ .

2026.

‘‘ Avhayanteva gacchantaṃ , sākhāpattasamīritā ;

Ramayanteva āgantaṃ , modayanti nivāsinaṃ ;

Yattha vessantaro rājā , saha puttehi sammati .

2027.

‘‘ Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ , āsadañca masaṃ jaṭaṃ ;

Cammavāsī chamā seti , jātavedaṃ namassati .

2028.

‘‘ KarerimālāT2.408 vitatā , bhūmibhāge manorame ;

Saddalāharitā bhūmi , na tatthuddhaṃsate rajo .

2029.

‘‘ Mayūragīvasaṅkāsā , tūlaphassasamūpamā ;

Tiṇāni nātivattanti , samantā caturaṅgulā .

2030.

‘‘ Ambā jambū kapitthā ca , nīce pakkā cudumbarā ;

Paribhogehi rukkhehi , vanaṃ taṃ rativaḍḍhanaṃ .

2031.

‘‘ VeḷuriyavaṇṇasannibhaṃV2.252M2.344 , macchagumbanisevitaṃ ;

Suciṃ sugandhaṃ salilaṃ , āpo tatthapi sandati .

2032.

‘‘ Tassāvidūre pokkharaṇī , bhūmibhāge manorame ;

Padumuppalasañchannā , devānamiva nandane .

2033.

‘‘ Tīṇi uppalajātāni , tasmiṃ sarasi brāhmaṇa ;

Vicittaṃ nīlānekāni , setā lohitakāni ca .

2034.

‘‘ Khomāva tattha padumā , setasogandhikehi ca ;

Kalambakehi sañchanno , mucalindo nāma so saro .

2035.

‘‘ Athettha padumā phullā , apariyantāva dissare ;

Gimhā hemantikā phullā , jaṇṇutagghā upattharā .

2036.

‘‘ Surabhī sampavāyanti , vicittapupphasanthatā ;

Bhamarā pupphagandhena , samantā mabhināditā .

2037.

‘‘ Athettha udakantasmiṃ , rukkhā tiṭṭhanti brāhmaṇa ;

Kadambā pāṭalī phullā , koviḷārā ca pupphitā .

2038.

‘‘ Aṅkolā kacchikārā ca , pārijaññā ca pupphitā ;

VāraṇāT2.409 vayanā [ sāyanā ( sī . pī .), vuyhanā ( syā .)] rukkhā , mucalindamubhato [ mucalindamabhito ( sī . pī .)] saraṃ .

2039.

‘‘ Sirīsā setapārisā [ setavārisā ( sī . pī .)], sādhu vāyanti padmakā ;

Nigguṇḍī sirīnigguṇḍī [ saranigguṇḍī ( ka .)], asanā cettha pupphitā .

2040.

‘‘ Paṅgurā [ paṅkurā ( syā .), paṅgulā ( ka .)] bahulā selā , sobhañjanā ca pupphitā ;

Ketakā kaṇikārā ca , kanaverā ca pupphitā .

2041.

‘‘ Ajjunā ajjukaṇṇā ca , mahānāmā ca pupphitā ;

Supupphitaggā tiṭṭhanti , pajjalanteva kiṃsukā .

2042.

‘‘ Setapaṇṇī sattapaṇṇā , kadaliyo kusumbharā ;

Dhanutakkārī pupphehi , sīsapāvaraṇāni ca .

2043.

‘‘ Acchivā sallavā [ sabalā ( sī .), simalā ( pī .)] rukkhā , sallakiyo ca pupphitā ;

Setageru ca tagarā , maṃsikuṭṭhā kulāvarā .

2044.

‘‘ DaharāM2.345 rukkhā ca vuddhā ca , akuṭilā cettha pupphitā ;

Assamaṃ ubhato ṭhanti , agyāgāraṃ samantato .

2045.

‘‘ Athettha udakantasmiṃ , bahujāto phaṇijjako ;

Muggatiyo karatiyo , sevālasīsakā bahū .

2046.

‘‘ UddāpavattaṃV2.253 [ uddhāpavattaṃ ( syā . pī .)] ulluḷitaṃ , makkhikā hiṅgujālikā ;

Dāsimakañjako [ dāsimā koñjako ( ka .)] cettha , bahū nīcekaḷambakā .

2047.

‘‘ Elamphurakasañchannā [ elambarakasañchannā ( sī . pī .), eḷambakehi sañchannā ( syā .)], rukkhā tiṭṭhanti brāhmaṇa ;

Sattāhaṃ dhāriyamānānaṃ , gandho tesaṃ na chijjati .

2048.

‘‘ UbhatoT2.410 saraṃ mucalindaṃ , pupphā tiṭṭhanti sobhanā ;

Indīvarehi sañchannaṃ , vanaṃ taṃ upasobhati .

2049.

‘‘ Aḍḍhamāsaṃ dhāriyamānānaṃ , gandho tesaṃ na chijjati ;

Nīlapupphī setavārī , pupphitā girikaṇṇikā ;

Kalerukkhehi [ kaṭerukehi ( sī .), kaṭerukkhehi ( pī .)] sañchannaṃ , vanaṃ taṃ tulasīhi ca .

2050.

‘‘ Sammaddateva gandhena , pupphasākhāhi taṃ vanaṃ ;

Bhamarā pupphagandhena , samantā mabhināditā .

2051.

‘‘ Tīṇi kakkārujātāni , tasmiṃ sarasi brāhmaṇa ;

Kumbhamattāni cekāni , murajamattāni tā ubho .

2052.

‘‘ Athettha sāsapo bahuko , nādiyo [ nāriyo ( ka .)] haritāyuto ;

Asī tālāva tiṭṭhanti , chejjā indīvarā bahū .

2053.

‘‘ Apphoṭā suriyavallī ca , kāḷīyā [ koḷīyā ( ka .)] madhugandhiyā ;

Asokā mudayantī ca , vallibho khuddapupphiyo .

2054.

‘‘ Koraṇḍakā anojā ca , pupphitā nāgamallikā [ nāgavallikā ( sī . pī .)];

Rukkhamāruyha tiṭṭhanti , phullā kiṃsukavalliyo .

2055.

‘‘ KaṭeruhāM2.346 ca vāsantī , yūthikā madhugandhiyā ;

Niliyā sumanā bhaṇḍī , sobhati padumuttaro .

2056.

‘‘ Pāṭalī samuddakappāsī , kaṇikārā ca pupphitā ;

Hemajālāva dissanti , ruciraggi sikhūpamā .

2057.

‘‘ Yāni tāni ca pupphāni , thalajānudakāni ca ;

SabbāniT2.411 tattha dissanti , evaṃ rammo mahodadhi .

2058.

‘‘ Athassā pokkharaṇiyā , bahukā vārigocarā ;

Rohitā naḷapī [ naḷape ( ka .)] siṅgū , kumbhilā makarā susū .

2059.

‘‘ Madhu ca madhulaṭṭhi ca , tālisā ca piyaṅgukā ;

Kuṭandajā bhaddamuttā [ unnakā bhaddamuṭṭhā ca ( ka .)], setapupphā ca lolupā .

2060.

‘‘ SurabhīV2.254 ca rukkhā tagarā , bahukā tuṅgavaṇṭakā [ tuṅgavallikā ( ka .)];

Padmakā naradā kuṭṭhā , jhāmakā ca hareṇukā .

2061.

‘‘ Haliddakā gandhasilā , hiriverā ca guggulā ;

Vibhedikā corakā kuṭṭhā , kappurā ca kaliṅgukā .

2062.

‘‘ Athettha sīhabyagghā ca , purisālū ca hatthiyo ;

Eṇeyyā pasadā ceva , rohiccā sarabhā migā .

2063.

‘‘ Koṭṭhasuṇā suṇopi ca , tuliyā naḷasannibhā ;

Cāmarī calanī laṅghī , jhāpitā makkaṭā picu .

2064.

‘‘ Kakkaṭā kaṭamāyā ca , ikkā goṇasirā bahū ;

Khaggā varāhā nakulā , kāḷakettha bahūtaso .

2065.

‘‘ Mahiṃsā soṇasiṅgālā , pampakā ca samantato ;

Ākucchā pacalākā ca , citrakā cāpi dīpiyo .

2066.

‘‘ Pelakā ca vighāsādā , sīhā gogaṇisādakā ;

Aṭṭhapādā ca morā ca , bhassarā ca kukutthakā .

2067.

‘‘ CaṅkorāT2.412 kukkuṭā nāgā , aññamaññaṃ pakūjino ;

Bakā balākā najjuhā , dindibhā kuñjavājitā [ kuñjavādikā ( sī . pī .)].

2068.

‘‘ ByagghinasāM2.347 lohapiṭṭhā , pammakā [ pampakā ( sī . pī .), cappakā ( syā .), pabbakā ( ka .)] jīvajīvakā ;

Kapiñjarā tittirāyo , kulā ca paṭikutthakā .

2069.

‘‘ Mandālakā celakeṭu , bhaṇḍutittiranāmakā ;

Celāvakā piṅgalāyo [ piṅgulāyo ( sī . pī .)], goṭakā aṅgahetukā .

2070.

‘‘ Karaviyā ca saggā ca , uhuṅkārā ca kukkuhā ;

Nānādijagaṇākiṇṇaṃ , nānāsaranikūjitaṃ .

2071.

‘‘ Athettha sakuṇā santi , nīlakā [ sāḷikā ( ka .)] mañjubhāṇikā ;

Modanti saha bhariyāhi , aññamaññaṃ pakūjino .

2072.

‘‘ Athettha sakuṇā santi , dijā mañjussarā sitā ;

Setacchikuṭā bhadrakkhā , aṇḍajā citrapekhuṇā .

2073.

‘‘ Athettha sakuṇā santi , dijā mañjussarā sitā ;

Sikhaṇḍī nīlagīvāhi , aññamaññaṃ pakūjino .

2074.

‘‘ Kukutthakā kuḷīrakā , koṭṭhā pokkharasātakā ;

Kālāmeyyā baliyakkhā , kadambā suvasāḷikā .

2075.

‘‘ HaliddāV2.255 lohitā setā , athettha nalakā bahū ;

Vāraṇā bhiṅgarājā ca , kadambā suvakokilā .

2076.

‘‘ Ukkusā kurarā haṃsā , āṭā parivadentikā ;

PākahaṃsāT2.413 atibalā , najjuhā jīvajīvakā .

2077.

‘‘ Pārevatā ravihaṃsā , cakkavākā nadīcarā ;

Vāraṇābhirudā rammā , ubho kālūpakūjino .

2078.

‘‘ Athettha sakuṇā santi , nānāvaṇṇā bahū dijā ;

Modanti saha bhariyāhi , aññamaññaṃ pakūjino .

2079.

‘‘ Athettha sakuṇā santi , nānāvaṇṇā bahū dijā ;

Sabbe mañjū nikūjanti , mucalindamubhatosaraṃ .

2080.

‘‘ Athettha sakuṇā santi , karaviyā nāma te dijā [ karavī nāma te dijā ( sī . pī .)];

Modanti saha bhariyāhi , aññamaññaṃ pakūjino .

2081.

‘‘ AthetthaM2.348 sakuṇā santi , karaviyā nāma te dijā ;

Sabbe mañjū nikūjanti , mucalindamubhatosaraṃ .

2082.

‘‘ Eṇeyyapasadākiṇṇaṃ , nāgasaṃsevitaṃ vanaṃ ;

Nānālatāhi sañchannaṃ , kadalīmigasevitaṃ .

2083.

‘‘ Athettha sāsapo bahuko [ sāmā bahukā ( syā . ka .)], nīvāro varako bahu ;

Sāli akaṭṭhapāko ca , ucchu tattha anappako .

2084.

‘‘ Ayaṃ ekapadī eti , ujuṃ gacchati assamaṃ ;

Khudaṃ [ khuddaṃ ( syā . ka .)] pipāsaṃ aratiṃ , tattha patto na vindati ;

Yattha vessantaro rājā , saha puttehi sammati .

2085.

‘‘ Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ , āsadañca masaṃ jaṭaṃ ;

Cammavāsī chamā seti , jātavedaṃ namassati ’’.

2086.

IdaṃT2.414 sutvā brahmabandhu , isiṃ katvā padakkhiṇaṃ ;

Udaggacitto pakkāmi , yattha vessantaro ahu ’’.

Mahāvanavaṇṇanā .

Issues

Jātakapāḷi

Jātakapāḷi