540. Suvaṇṇasāmajātakaṃ (3)
296.
‘‘ Ko nu maṃ usunā vijjhi , pamattaṃ udahārakaṃ [ hārikaṃ ( syā .), hāriyaṃ ( ka .)];
Khattiyo brāhmaṇo vesso , ko maṃ viddhā nilīyasi .
297.
‘‘ Na me maṃsāni khajjāni , cammenattho na vijjati ;
Atha kena nu vaṇṇena , viddheyyaṃ maṃ amaññatha .
298.
‘‘ Ko vā tvaṃ kassa vā putto , kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ ;
Puṭṭho me samma akkhāhi , kiṃ maṃ viddhā nilīyasi ’’.
299.
‘‘ Rājāhamasmi kāsīnaṃ , pīḷiyakkhoti maṃ vidū ;
Lobhā raṭṭhaṃ pahitvāna , migamesaṃ carāmahaṃ .
300.
‘‘ Issatthe casmi kusalo , daḷhadhammoti vissuto ;
Nāgopi me na mucceyya , āgato usupātanaṃ .
301.
‘‘ Ko
V2.124M2.175 vā tvaṃ kassa vā putto [ tvaṃ ca kassa vā puttosi ( sī . pī .)], kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ ;Pituno attano cāpi , nāmagottaṃ pavedaya ’’.
302.
‘‘ Nesādaputto bhaddante , sāmo iti maṃ ñātayo ;
Āmantayiṃsu jīvantaṃ , svajjevāhaṃ gato [ svājjevaṅgato ( syā .), svajjevaṅgate ( ka .)] saye .
303.
‘‘ Viddhosmi puthusallena , savisena yathā migo ;
Sakamhi lohite rāja , passa semi paripluto .
304.
‘‘ Paṭivāmagataṃ
T2.186 [ paṭidhamma gataṃ ( sī . pī .)] sallaṃ , passa dhimhāmi [ vihāmhi ( sī . pī .)] lohitaṃ ;Āturo tyānupucchāmi , kiṃ maṃ viddhā nilīyasi .
305.
‘‘ Ajinamhi haññate dīpi , nāgo dantehi haññate ;
Atha kena nu vaṇṇena , viddheyyaṃ maṃ amaññatha ’’.
306.
‘‘ Migo upaṭṭhito āsi , āgato usupātanaṃ ;
Taṃ disvā ubbijī sāma , tena kodho mamāvisi ’’.
307.
‘‘ Yato sarāmi attānaṃ , yato pattosmi viññutaṃ ;
Na maṃ migā uttasanti , araññe sāpadānipi .
308.
‘‘ Yato nidhiṃ parihariṃ , yato pattosmi yobbanaṃ ;
Na maṃ migā uttasanti , araññe sāpadānipi .
309.
‘‘ Bhīrū kimpurisā rāja , pabbate gandhamādane ;
Sammodamānā gacchāma , pabbatāni vanāni ca .
310.
(‘‘ Na maṃ migā uttasanti , araññe sāpadānipi ;)[() natthi sī . syā . pī . potthakesu ]
Atha kena nu vaṇṇena , utrāsanti migā mamaṃ ’’[ utrāse so migo mamaṃ ( sī . pī .)].
311.
‘‘ Na taṃ tasa [ na taddasā ( sī . pī .)] migo sāma , kiṃ tāhaṃ alikaṃ bhaṇe ;
Kodhalobhābhibhūtāhaṃ , usuṃ te taṃ avassajiṃ [ avissajiṃ ( syā .)].
312.
‘‘ Kuto nu sāma āgamma , kassa vā pahito tuvaṃ ;
Udahāro nadiṃ gaccha , āgato migasammataṃ ’’.
313.
‘‘ Andhā
M2.176 mātāpitā mayhaṃ , te bharāmi brahāvane ;Tesāhaṃ udakāhāro , āgato migasammataṃ .
314.
‘‘ Atthi nesaṃ usāmattaṃ , atha sāhassa jīvitaṃ ;
Udakassa alābhena
T2.187 , maññe andhā marissare . 315.
‘‘ Na me idaṃ tathā dukkhaṃ , labbhā hi pumunā idaṃ ;
Yañca ammaṃ na passāmi , taṃ me dukkhataraṃ ito .
316.
‘‘ Na
V2.125 me idaṃ tathā dukkhaṃ , labbhā hi pumunā idaṃ ;Yañca tātaṃ na passāmi , taṃ me dukkhataraṃ ito .
317.
‘‘ Sā nūna kapaṇā ammā , cirarattāya rucchati [ ruccati ( ka .)];
Aḍḍharatteva ratte vā , nadīva avasucchati [ avasussati ( syā .)].
318.
‘‘ So nūna kapaṇo tāto , cirarattāya rucchati [ ruccati ( ka .)];
Aḍḍharatteva ratte vā , nadīva avasucchati [ avasussati ( syā .)].
319.
‘‘ Uṭṭhānapādacariyāya [ pāricariyāya ( sī . pī .)], pādasambāhanassa ca ;
Sāma tāta vilapantā , hiṇḍissanti brahāvane .
320.
‘‘ Idampi dutiyaṃ sallaṃ , kampeti hadayaṃ mamaṃ ;
Yañca andhe na passāmi , maññe hissāmi [ yañca hessāmi ( sī . pī .), taṃ meṃ hissāmi ( ka .)] jīvitaṃ ’’.
321.
‘‘ Mā bāḷhaṃ paridevesi , sāma kalyāṇadassana ;
Ahaṃ kammakaro hutvā , bharissaṃ te brahāvane .
322.
‘‘ Issatthe casmi kusalo , daḷhadhammoti vissuto ;
Ahaṃ kammakaro hutvā , bharissaṃ te brahāvane .
323.
‘‘ Migānaṃ [ magānaṃ ( ka .)] vighāsamanvesaṃ , vanamūlaphalāni ca ;
Ahaṃ kammakaro hutvā , bharissaṃ te brahāvane .
324.
‘‘ Katamaṃ taṃ vanaṃ sāma , yattha mātāpitā tava ;
Ahaṃ
T2.188 te tathā bharissaṃ , yathā te abharī tuvaṃ ’’. 325.
‘‘ Ayaṃ
M2.177 ekapadī rāja , yoyaṃ ussīsake mama ;Ito gantvā aḍḍhakosaṃ , tattha nesaṃ agārakaṃ ;
Yattha mātāpitā mayhaṃ , te bharassu ito gato .
326.
‘‘ Namo te kāsirājatthu , namo te kāsivaḍḍhana ;
Andhā mātāpitā mayhaṃ , te bharassu brahāvane .
327.
‘‘ Añjaliṃ te paggaṇhāmi , kāsirāja namatthu te ;
Mātaraṃ pitaraṃ mayhaṃ , vutto vajjāsi vandanaṃ ’’.
328.
‘‘ Idaṃ vatvāna so sāmo , yuvā kalyāṇadassano ;
Mucchito visavegena , visaññī samapajjatha .
329.
‘‘ Sa rājā paridevesi , bahuṃ kāruññasañhitaṃ ;
Ajarāmarohaṃ āsiṃ , ajjetaṃ ñāmi [ ajjahaññāmi ( ka .)] no pure ;
Sāmaṃ kālaṅkataṃ disvā , natthi maccussa nāgamo .
330.
‘‘ Yassu
V2.126 maṃ paṭimanteti , savisena samappito ;Svajjevaṃ gate kāle , na kiñci mabhibhāsati .
331.
‘‘ Nirayaṃ nūna gacchāmi , ettha me natthi saṃsayo ;
Tadā hi pakataṃ pāpaṃ , cirarattāya kibbisaṃ .
332.
‘‘ Bhavanti tassa vattāro , gāme kibbisakārako ;
Araññe nimmanussamhi , ko maṃ vattumarahati .
333.
‘‘ Sārayanti hi kammāni , gāme saṃgaccha māṇavā ;
Araññe
T2.189 nimmanussamhi , ko nu maṃ sārayissati ’’. 334.
‘‘ Sā devatā antarahitā , pabbate gandhamādane ;
Raññova anukampāya , imā gāthā abhāsatha .
335.
‘‘ Āguṃ kira mahārāja , akari [ akarā ( sī .)] kamma dukkaṭaṃ ;
Adūsakā pitāputtā , tayo ekūsunā hatā .
336.
‘‘ Ehi taṃ anusikkhāmi , yathā te sugatī siyā ;
Dhammenandhe vane posa , maññehaṃ sugatī tayā .
337.
‘‘ Sa
M2.178 rājā paridevitvā , bahuṃ kāruññasañhitaṃ ;Udakakumbhamādāya , pakkāmi dakkhiṇāmukho .
338.
‘‘ Kassa nu eso padasaddo , manussasseva āgato ;
Neso sāmassa nigghoso , ko nu tvamasi mārisa .
339.
‘‘ Santañhi sāmo vajati , santaṃ pādāni neyati [ uttahi ( sī .)];
Neso sāmassa nigghoso , ko nu tvamasi mārisa ’’.
340.
‘‘ Rājāhamasmi kāsīnaṃ , pīḷiyakkhoti maṃ vidū ;
Lobhā raṭṭhaṃ pahitvāna , migamesaṃ carāmahaṃ .
341.
‘‘ Issatthe casmi kusalo , daḷhadhammoti vissuto ;
Nāgopi me na mucceyya , āgato usupātanaṃ ’’.
342.
‘‘ Svāgataṃ te mahārāja , atho te adurāgataṃ ;
Issarosi anuppatto , yaṃ idhatthi pavedaya .
343.
‘‘ Tindukāni piyālāni , madhuke kāsumāriyo ;
Phalāni
T2.190 khuddakappāni , bhuñja rāja varaṃ varaṃ . 344.
‘‘ Idampi pānīyaṃ sītaṃ , ābhataṃ girigabbharā ;
Tato piva mahārāja , sace tvaṃ abhikaṅkhasi ’’.
345.
‘‘ Nālaṃ
V2.127 andhā vane daṭṭhuṃ , ko nu vo phalamāhari ;Anandhassevayaṃ sammā , nivāpo mayha khāyati ’’.
346.
‘‘ Daharo yuvā nātibrahā , sāmo kalyāṇadassano ;
Dīghassa kesā asitā , atho sūnagga [ sonagga ( ka .)] vellitā .
347.
‘‘ So have phalamāharitvā , ito ādāya [ ādā ( sī . pī .)] kamaṇḍaluṃ ;
Nadiṃ gato udahāro , maññe na dūramāgato ’’.
348.
‘‘ Ahaṃ taṃ avadhiṃ sāmaṃ , yo tuyhaṃ paricārako ;
Yaṃ kumāraṃ pavedetha , sāmaṃ kalyāṇadassanaṃ .
349.
‘‘ Dīghassa kesā asitā , atho sūnaggavellitā ;
Tesu lohitalittesu , seti sāmo mayā hato ’’.
350.
‘‘ Kena
M2.179 dukūlamantesi , hato sāmoti vādinā ;Hato sāmoti sutvāna , hadayaṃ me pavedhati .
351.
‘‘ Assatthasseva taruṇaṃ , pavāḷaṃ māluteritaṃ ;
Hato sāmoti sutvāna , hadayaṃ me pavedhati ’’.
352.
‘‘ Pārike kāsirājāyaṃ , so sāmaṃ migasammate ;
Kodhasā usunā vijjhi , tassa mā pāpamicchimhā ’’.
353.
‘‘ Kicchā laddho piyo putto , yo andhe abharī vane ;
Taṃ
T2.191 ekaputtaṃ ghātimhi , kathaṃ cittaṃ na kopaye ’’. 354.
‘‘ Kicchā laddho piyo putto , yo andhe abharī vane ;
Taṃ ekaputtaṃ ghātimhi , akkodhaṃ āhu paṇḍitā ’’.
355.
‘‘ Mā bāḷhaṃ paridevetha , hato sāmoti vādinā ;
Ahaṃ kammakaro hutvā , bharissāmi brahāvane .
356.
‘‘ Issatthe casmi kusalo , daḷhadhammoti vissuto ;
Ahaṃ kammakaro hutvā , bharissāmi brahāvane .
357.
‘‘ Migānaṃ vighāsamanvesaṃ , vanamūlaphalāni ca ;
Ahaṃ kammakaro hutvā , bharissāmi brahāvane ’’.
358.
‘‘ Nesa dhammo mahārāja , netaṃ amhesu kappati ;
Rājā tvamasi amhākaṃ , pāde vandāma te mayaṃ ’’.
359.
‘‘ Dhammaṃ nesāda bhaṇatha , katā apacitī tayā ;
Pitā tvamasi [ tvamahi (?)] amhākaṃ , mātā tvamasi pārike ’’.
360.
‘‘ Namo
V2.128 te kāsirājatthu , namo te kāsivaḍḍhana ;Añjaliṃ te paggaṇhāma , yāva sāmānupāpaya .
361.
‘‘ Tassa pāde samajjantā [ pavaṭṭantā ( pī .)], mukhañca bhujadassanaṃ ;
Saṃsumbhamānā attānaṃ , kālamāgamayāmase ’’.
362.
‘‘ Brahā vāḷamigākiṇṇaṃ , ākāsantaṃva dissati ;
Yattha sāmo hato seti , candova patito chamā .
363.
‘‘ Brahā
T2.192M2.180 vāḷamigākiṇṇaṃ , ākāsantaṃva dissati ;Yattha sāmo hato seti , sūriyova patito chamā .
364.
‘‘ Brahā vāḷamigākiṇṇaṃ , ākāsantaṃva dissati ;
Yattha sāmo hato seti , paṃsunā patikuntito [ kuṇṭhito ( sī . syā . pī .) evamuparipi ].
365.
‘‘ Brahā vāḷamigākiṇṇaṃ , ākāsantaṃva dissati ;
Yattha sāmo hato seti , idheva vasathassame ’’.
366.
‘‘ Yadi tattha sahassāni , satāni niyutāni [ nahutāni ( sī . syā . pī .)] ca ;
Nevamhākaṃ bhayaṃ koci , vane vāḷesu vijjati ’’.
367.
‘‘ Tato andhānamādāya , kāsirājā brahāvane ;
Hatthe gahetvā pakkāmi , yattha sāmo hato ahu .
368.
‘‘ Disvāna patitaṃ sāmaṃ , puttakaṃ paṃsukunthitaṃ ;
Apaviddhaṃ brahāraññe , candaṃva patitaṃ chamā .
369.
‘‘ Disvāna patitaṃ sāmaṃ , puttakaṃ paṃsukunthitaṃ ;
Apaviddhaṃ brahāraññe , sūriyaṃva patitaṃ chamā .
370.
‘‘ Disvāna patitaṃ sāmaṃ , puttakaṃ paṃsukunthitaṃ ;
Apaviddhaṃ brahāraññe , kalūnaṃ [ karuṇaṃ ( sī . pī .)] paridevayuṃ .
371.
‘‘ Disvāna patitaṃ sāmaṃ , puttakaṃ paṃsukunthitaṃ ;
Bāhā paggayha pakkanduṃ , adhammo kira bho iti .
372.
‘‘ Bāḷhaṃ kho tvaṃ pamattosi , sāma kalyāṇadassana ;
Yo ajjevaṃ [ svajjevaṃ ( ka .) evamuparipi ] gate kāle , na kiñci mabhibhāsasi .
373.
‘‘ Bāḷhaṃ
T2.193 kho tvaṃ padittosi , sāma kalyāṇadassana ;Yo ajjevaṃ gate kāle , na kiñci mabhibhāsasi .
374.
‘‘ Bāḷhaṃ kho tvaṃ pakuddhosi , sāma kalyāṇadassana ;
Yo ajjevaṃ gate kāle , na kiñci mabhibhāsasi .
375.
‘‘ Bāḷhaṃ
V2.129 kho tvaṃ pasuttosi , sāma kalyāṇadassana ;Yo ajjevaṃ gate kāle , na kiñci mabhibhāsasi .
376.
‘‘ Bāḷhaṃ
M2.181 kho tvaṃ vimanosi , sāma kalyāṇadassana ;Yo ajjevaṃ gate kāle , na kiñci mabhibhāsasi .
377.
‘‘ Jaṭaṃ valinaṃ paṃsugataṃ [ paṅkahataṃ ( sī . pī .)], ko dāni saṇṭhapessati [ saṇṭhapessati ( sī . syā . pī .)];
Sāmo ayaṃ kālaṅkato , andhānaṃ paricārako .
378.
‘‘ Ko me sammajjamādāya [ ce sammajjanādāya ( sī .), no sammajjanādāya ( syā .), me sammajjanādāya ( pī .)], sammajjissati assamaṃ ;
Sāmo ayaṃ kālaṅkato , andhānaṃ paricārako .
379.
‘‘ Ko dāni nhāpayissati , sītenuṇhodakena ca ;
Sāmo ayaṃ kālaṅkato , andhānaṃ paricārako .
380.
‘‘ Ko dāni bhojayissati , vanamūlaphalāni ca ;
Sāmo ayaṃ kālaṅkato , andhānaṃ paricārako ’’.
381.
‘‘ Disvāna patitaṃ sāmaṃ , puttakaṃ paṃsukunthitaṃ ;
Aṭṭitā puttasokena , mātā saccaṃ abhāsatha .
382.
‘‘ Yena saccenayaṃ sāmo , dhammacārī pure ahu ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
383.
‘‘ Yena
T2.194 saccenayaṃ sāmo , brahmacārī pure ahu ;Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
384.
‘‘ Yena saccenayaṃ sāmo , saccavādī pure ahu ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
385.
‘‘ Yena saccenayaṃ sāmo , mātāpettibharo [ mātāpetibharo ( syā .), mātāpittibharo ( ka .)] ahu ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
386.
‘‘ Yena saccenayaṃ sāmo , kule jeṭṭhāpacāyiko ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
387.
‘‘ Yena saccenayaṃ sāmo , pāṇā piyataro mama ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
388.
‘‘ Yaṃ
M2.182 kiñcitthi kataṃ puññaṃ , mayhañceva pitucca te ;Sabbena tena kusalena , visaṃ sāmassa haññatu ’’.
389.
‘‘ Disvāna patitaṃ sāmaṃ , puttakaṃ paṃsukunthitaṃ ;
Aṭṭito puttasokena , pitā saccaṃ abhāsatha .
390.
‘‘ Yena
V2.130 saccenayaṃ sāmo , dhammacārī pure ahu ;Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
391.
‘‘ Yena saccenayaṃ sāmo , brahmacārī pure ahu ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
392.
‘‘ Yena saccenayaṃ sāmo , saccavādī pure ahu ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
393.
‘‘ Yena
T2.195 saccenayaṃ sāmo , mātāpettibharo ahu ;Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
394.
‘‘ Yena saccenayaṃ sāmo , kule jeṭṭhāpacāyiko ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
395.
‘‘ Yena saccenayaṃ sāmo , pāṇā piyataro mama ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
396.
‘‘ Yaṃ kiñcitthi [ kiñcatthi ( sī . pī .)] kataṃ puññaṃ , mayhañceva mātucca te ;
Sabbena tena kusalena , visaṃ sāmassa haññatu .
397.
‘‘ Sā devatā antarahitā , pabbate gandhamādane ;
Sāmassa anukampāya , imaṃ saccaṃ abhāsatha .
398.
‘‘ Pabbatyāhaṃ gandhamādane , cirarattanivāsinī [ ciraṃ rattaṃ nivāsinī ( syā .)];
Na me piyataro koci , añño sāmena [ sāmā na ( sī . pī .)] vijjati ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu .
399.
‘‘ Sabbe vanā gandhamayā , pabbate gandhamādane ;
Etena saccavajjena , visaṃ sāmassa haññatu ’’.
400.
Tesaṃ
M2.183 lālappamānānaṃ , bahuṃ kāruññasañhitaṃ ;Khippaṃ sāmo samuṭṭhāsi , yuvā kalyāṇadassano .
401.
‘‘ Sāmohamasmi bhaddaṃ vo [ bhaddante ( ka .)], sotthināmhi samuṭṭhito ;
Mā bāḷhaṃ paridevetha , mañjunābhivadetha maṃ ’’.
402.
‘‘ Svāgataṃ te mahārāja , atho te adurāgataṃ ;
Issarosi
T2.196 anuppatto , yaṃ idhatthi pavedaya . 403.
‘‘ Tindukāni piyālāni , madhuke kāsumāriyo ;
Phalāni khuddakappāni , bhuñja rāja varaṃ varaṃ .
404.
‘‘ Atthi
V2.131 me pāniyaṃ sītaṃ , ābhataṃ girigabbharā ;Tato piva mahārāja , sace tvaṃ abhikaṅkhasi ’’.
405.
‘‘ Sammuyhāmi pamuyhāmi , sabbā muyhanti me disā ;
Petaṃ taṃ sāmamaddakkhiṃ , ko nu tvaṃ sāma jīvasi ’’.
406.
‘‘ Api jīvaṃ mahārāja , purisaṃ gāḷhavedanaṃ ;
Upanītamanasaṅkappaṃ , jīvantaṃ maññate mataṃ .
407.
‘‘ Api jīvaṃ mahārāja , purisaṃ gāḷhavedanaṃ ;
Taṃ nirodhagataṃ santaṃ , jīvantaṃ maññate mataṃ .
408.
‘‘ Yo mātaraṃ pitaraṃ vā , macco dhammena posati ;
Devāpi naṃ tikicchanti , mātāpettibharaṃ naraṃ .
409.
‘‘ Yo mātaraṃ pitaraṃ vā , macco dhammena posati ;
Idheva naṃ pasaṃsanti , pecca sagge pamodati ’’.
410.
‘‘ Esa bhiyyo pamuyhāmi , sabbā muyhanti me disā ;
Saraṇaṃ taṃ sāma gacchāmi [ saraṇaṃ sāma gacchāmi ( syā . ka .)], tvañca me saraṇaṃ bhava ’’.
411.
‘‘ Dhammaṃ cara mahārāja , mātāpitūsu khattiya ;
Idha dhammaṃ caritvāna , rāja saggaṃ gamissasi .
412.
‘‘ Dhammaṃ cara mahārāja , puttadāresu khattiya ;
Idha dhammaṃ caritvāna , rāja saggaṃ gamissasi .
413.
‘‘ Dhammaṃ
T2.197M2.184 cara mahārāja , mittāmaccesu khattiya ;Idha dhammaṃ caritvāna , rāja saggaṃ gamissasi .
414.
‘‘ Dhammaṃ cara mahārāja , vāhanesu balesu ca ;
Idha dhammaṃ caritvāna , rāja saggaṃ gamissasi .
415.
‘‘ Dhammaṃ cara mahārāja , gāmesu nigamesu ca ;
Idha dhammaṃ caritvāna , rāja saggaṃ gamissasi .
416.
‘‘ Dhammaṃ cara mahārāja , raṭṭhesu janapadesu ca ;
Idha dhammaṃ caritvāna , rāja saggaṃ gamissasi .
417.
‘‘ Dhammaṃ cara mahārāja , samaṇabrāhmaṇesu ca ;
Idha dhammaṃ caritvāna , rāja saggaṃ gamissasi .
418.
‘‘ Dhammaṃ cara mahārāja , migapakkhīsu khattiya ;
Idha dhammaṃ caritvāna , rāja saggaṃ gamissasi .
419.
‘‘ Dhammaṃ
V2.132 cara mahārāja , dhammo ciṇṇo sukhāvaho ;Idha dhammaṃ caritvāna , rāja saggaṃ gamissasi .
420.
‘‘ Dhammaṃ cara mahārāja , saindā devā sabrahmakā ;
Suciṇṇena divaṃ pattā , mā dhammaṃ rāja pāmado ’’ ti .
Suvaṇṇasāmajātakaṃ [ sāmajātakaṃ ( sī . pī .)] tatiyaṃ .