Issues
Jātakapāḷi

545. Mahānāradakassapajātakaṃ (8)

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

545. Mahānāradakassapajātakaṃ (8)

1153.
‘‘ AhuV2.186M2.257 rājā videhānaṃ , aṅgati [ aṅgāti ( sī .) evamuparipi ] nāma khattiyo ;
Pahūtayoggo dhanimā , anantabalaporiso .
1154.
So ca pannarasiṃ [ pannarase ( syā . ka .)] rattiṃ , purimayāme anāgate ;
Cātumāsā [ cātumassa ( sī . pī .)] komudiyā , amacce sannipātayi .
1155.
‘‘ Paṇḍite sutasampanne , mitapubbe [ mihitapubbe ( sī . pī .)] vicakkhaṇe ;
Vijayañca sunāmañca , senāpatiṃ alātakaṃ .
1156.
‘‘ Tamanupucchi vedeho ,‘‘ paccekaṃ brūtha saṃ ruciṃ ;
Cātumāsā komudajja , juṇhaṃ byapahataṃ [ byapagataṃ ( sī . pī .)] tamaṃ ;
Kāyajja ratiyā rattiṃ , viharemu imaṃ utuṃ ’’.
1157.
‘‘ Tato senāpati rañño , alāto etadabravi ;
‘‘ Haṭṭhaṃ yoggaṃ balaṃ sabbaṃ , senaṃ sannāhayāmase .
1158.
‘‘ Niyyāma deva yuddhāya , anantabalaporisā ;
Ye te vasaṃ na āyanti , vasaṃ upanayāmase [ upaniyyāmase ( ka .)];
Esā mayhaṃ sakā diṭṭhi , ajitaṃ ojināmase .
1159.
AlātassaT2.293 vaco sutvā , sunāmo etadabravi ;
‘‘ Sabbe tuyhaṃ mahārāja , amittā vasamāgatā .
1160.
‘‘ Nikkhittasatthā paccatthā , nivātamanuvattare ;
Uttamo ussavo ajja , na yuddhaṃ mama ruccati .
1161.
‘‘ Annapānañca khajjañca , khippaṃ abhiharantu te ;
Ramassu deva kāmehi , naccagīte suvādite ’’.
1162.
Sunāmassa vaco sutvā , vijayo etadabravi ;
‘‘ Sabbe kāmā mahārāja , niccaṃ tava mupaṭṭhitā .
1163.
‘‘ Na hete dullabhā deva , tava kāmehi modituṃ ;
Sadāpi kāmā sulabhā , netaṃ cittamataṃ [ cittaṃ matī ( ka .)] mama .
1164.
‘‘ SamaṇaṃM2.258 brāhmaṇaṃ vāpi , upāsemu bahussutaṃ ;
Yo najja vinaye kaṅkhaṃ , atthadhammavidū ise ’’.
1165.
Vijayassa vaco sutvā , rājā aṅgati mabravi ;
‘‘ Yathā vijayo bhaṇati , mayhampetaṃva ruccati .
1166.
‘‘ SamaṇaṃV2.187 brāhmaṇaṃ vāpi , upāsemu bahussutaṃ ;
Yo najja vinaye kaṅkhaṃ , atthadhammavidū ise .
1167.
‘‘ Sabbeva santā karotha matiṃ , kaṃ upāsemu paṇḍitaṃ ;
Yo [ ko ( sī . pī .)] najja vinaye kaṅkhaṃ , atthadhammavidū ise ’’.
1168.
‘‘ Vedehassa vaco sutvā , alāto etadabravi ;
‘‘ AtthāyaṃT2.294 migadāyasmiṃ , acelo dhīrasammato .
1169.
‘‘ Guṇo kassapagottāyaṃ , suto citrakathī gaṇī ;
Taṃ deva [ tadeva ( ka .)] payirupāsemu [ payirupāsaya ( sī . pī .)], so no kaṅkhaṃ vinessati ’’.
1170.
‘‘ Alātassa vaco sutvā , rājā codesi sārathiṃ ;
‘‘ Migadāyaṃ gamissāma , yuttaṃ yānaṃ idhānaya ’’.
1171.
Tassa yānaṃ ayojesuṃ , dantaṃ rūpiyapakkharaṃ [ rūpiyupakkharaṃ ( ka .)];
Sukkamaṭṭhaparivāraṃ , paṇḍaraṃ dosināmukhaṃ .
1172.
‘‘ Tatrāsuṃ kumudāyuttā , cattāro sindhavā hayā ;
Anilūpamasamuppātā [ anilūpamasamuppādā ( ka .)], sudantā soṇṇamālino .
1173.
‘‘ Setacchattaṃ setaratho , setassā setabījanī ;
Vedeho sahamaccehi , niyyaṃ candova sobhati .
1174.
‘‘ Tamanuyāyiṃsu bahavo , indikhaggadharā [ indakhaggadharā ( sī .), iṭṭhikhaggadharā ( pī .)] balī ;
Assapiṭṭhigatā vīrā , narā naravarādhipaṃ .
1175.
So muhuttaṃva yāyitvā , yānā oruyha khattiyo ;
Vedeho sahamaccehi , pattī guṇamupāgami .
1176.
Yepi tattha tadā āsuṃ , brāhmaṇibbhā samāgatā ;
Na te apanayī rājā , akataṃ bhūmimāgate .
1177.
‘‘ TatoM2.259 so mudukā bhisiyā , muducittakasanthate [ muducittakaḷandake ( sī . pī .)];
Mudupaccatthate rājā , ekamantaṃ upāvisi .
1178.
‘‘ Nisajja rājā sammodi , kathaṃ sāraṇiyaṃ tato ;
‘‘ KacciT2.295 yāpaniyaṃ bhante , vātānamaviyaggatā [ vātānamavisaggatā ( sī . pī .), vātānamaviyattatā ( syā .)].
1179.
‘‘ Kacci akasirā vutti , labhasi [ labbhati ( sī . pī .)] piṇḍayāpanaṃ [ piṇḍiyāpanaṃ ( syā . ka .)];
Apābādho casi kacci , cakkhuṃ na parihāyati ’’.
1180.
Taṃ guṇo paṭisammodi , vedehaṃ vinaye rataṃ ;
‘‘ Yāpanīyaṃ mahārāja , sabbametaṃ tadūbhayaṃ .
1181.
‘‘ KacciV2.188 tuyhampi vedeha , paccantā na balīyare ;
Kacci arogaṃ yoggaṃ te , kacci vahati vāhanaṃ ;
Kacci te byādhayo natthi , sarīrassupatāpiyā ’’[ sarīrassupatāpikā ( sī . pī .), sarīrassupatāpanā (?)].
1182.
Paṭisammodito rājā , tato pucchi anantarā ;
Atthaṃ dhammañca ñāyañca , dhammakāmo rathesabho .
1183.
‘‘ Kathaṃ dhammaṃ care macco , mātāpitūsu kassapa ;
Kathaṃ care ācariye , puttadāre kathaṃ care .
1184.
‘‘ Kathaṃ careyya vuḍḍhesu , kathaṃ samaṇabrāhmaṇe ;
Kathañca balakāyasmiṃ , kathaṃ janapade care .
1185.
‘‘ Kathaṃ dhammaṃ caritvāna , maccā gacchanti [ pecca gacchati ( sī . syā . pī .)] suggatiṃ ;
Kathañceke adhammaṭṭhā , patanti nirayaṃ atho ’’.
1186.
‘‘ Vedehassa vaco sutvā , kassapo etadabravi ;
‘‘‘ Suṇohi me mahārāja , saccaṃ avitathaṃ padaṃ .
1187.
‘‘‘ Natthi dhammacaritassa [ dhammassa ciṇṇassa ( sī .)], phalaṃ kalyāṇapāpakaṃ ;
NatthiT2.296 deva paro loko , ko tato hi idhāgato .
1188.
‘‘‘ NatthiM2.260 deva pitaro vā , kuto mātā kuto pitā ;
Natthi ācariyo nāma , adantaṃ ko damessati .
1189.
‘‘‘ Samatulyāni bhūtāni , natthi jeṭṭhāpacāyikā ;
Natthi balaṃ vīriyaṃ vā , kuto uṭṭhānaporisaṃ ;
Niyatāni hi bhūtāni , yathā goṭaviso tathā .
1190.
‘‘‘ Laddheyyaṃ labhate macco , tattha dānaphalaṃ kuto ;
Natthi dānaphalaṃ deva , avaso devavīriyo .
1191.
‘‘‘ Bālehi dānaṃ paññattaṃ , paṇḍitehi paṭicchitaṃ ;
Avasā denti dhīrānaṃ , bālā paṇḍitamānino .
1192.
‘‘‘ Sattime sassatā kāyā , acchejjā avikopino ;
Tejo pathavī āpo ca , vāyo sukhaṃ dukhañcime ;
Jīve ca sattime kāyā , yesaṃ chettā na vijjati .
1193.
‘‘‘ Natthi hantā va chettā vā , haññe yevāpi [ haññare vāpi ( sī . syā . pī .)] koci naṃ ;
Antareneva kāyānaṃ , satthāni vītivattare .
1194.
‘‘‘ YoV2.189 cāpi [ yopāyaṃ ( sī . pī .), yo cāyaṃ ( syā . ka .)] siramādāya , paresaṃ nisitāsinā ;
Na so chindati te kāye , tattha pāpaphalaṃ kuto .
1195.
‘‘‘ Cullāsītimahākappe , sabbe sujjhanti saṃsaraṃ ;
Anāgate tamhi kāle , saññatopi na sujjhati .
1196.
‘‘‘ Caritvāpi bahuṃ bhadraṃ , neva sujjhantināgate ;
PāpañcepiT2.297 bahuṃ katvā , taṃ khaṇaṃ nātivattare .
1197.
‘‘‘ Anupubbena no suddhi , kappānaṃ cullasītiyā ;
Niyatiṃ nātivattāma , velantamiva sāgaro ’’’.
1198.
Kassapassa vaco sutvā , alāto etadabravi ;
‘‘ Yathā bhadanto bhaṇati , mayhampetaṃva ruccati .
1199.
‘‘ Ahampi purimaṃ jātiṃ , sare saṃsaritattano ;
Piṅgalo nāmahaṃ āsiṃ , luddo goghātako pure .
1200.
‘‘ BārāṇasiyaṃM2.261 phītāyaṃ , bahuṃ pāpaṃ kataṃ mayā ;
Bahū mayā hatā pāṇā , mahiṃsā sūkarā ajā .
1201.
‘‘ Tato cuto idha jāto , iddhe senāpatīkule ;
Natthi nūna phalaṃ pāpaṃ , yohaṃ [ pāpe sohaṃ ( sī . pī .)] na nirayaṃ gato .
1202.
Athettha bījako nāma , dāso āsi paṭaccarī [ paḷaccarī ( sī . pī .), paṭajjarī ( ka .)];
Uposathaṃ upavasanto , guṇasantikupāgami .
1203.
Kassapassa vaco sutvā , alātassa ca bhāsitaṃ ;
Passasanto muhuṃ uṇhaṃ , rudaṃ assūni vattayi .
1204.
Tamanupucchi vedeho ,‘‘ kimatthaṃ samma rodasi ;
Kiṃ te sutaṃ vā diṭṭhaṃ vā , kiṃ maṃ vedesi vedanaṃ ’’.
1205.
Vedehassa vaco sutvā , bījako etadabravi ;
‘‘ Natthi me vedanā dukkhā , mahārāja suṇohi me .
1206.
‘‘ Ahampi purimaṃ jātiṃ , sarāmi sukhamattano ;
SāketāhaṃT2.298 pure āsiṃ , bhāvaseṭṭhi guṇe rato .
1207.
‘‘ Sammato brāhmaṇibbhānaṃ , saṃvibhāgarato suci ;
Na cāpi pāpakaṃ kammaṃ , sarāmi katamattano .
1208.
‘‘ Tato cutāhaṃ vedeha , idha jāto duritthiyā ;
Gabbhamhi kumbhadāsiyā , yato jāto suduggato .
1209.
‘‘ EvampiV2.190 duggato santo , samacariyaṃ adhiṭṭhito ;
Upaḍḍhabhāgaṃ bhattassa , dadāmi yo me icchati .
1210.
‘‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ , sadā upavasāmahaṃ ;
Na cāpi [ na ahaṃ ( ka .)] bhūte hiṃsāmi , theyyañcāpi vivajjayiṃ .
1211.
‘‘ Sabbameva hi nūnetaṃ , suciṇṇaṃ bhavati nipphalaṃ ;
Niratthaṃ maññidaṃ sīlaṃ , alāto bhāsatī yathā .
1212.
‘‘ Kalimeva nūna gaṇhāmi , asippo dhuttako yathā ;
Kaṭaṃ alāto gaṇhāti , kitavosikkhito yathā .
1213.
‘‘ DvāraṃM2.262 nappaṭipassāmi , yena gacchāmi suggatiṃ ;
Tasmā rāja parodāmi , sutvā kassapabhāsitaṃ ’’.
1214.
Bījakassa vaco sutvā , rājā aṅgati mabravi ;
‘‘ Natthi dvāraṃ sugatiyā , niyatiṃ [ niyataṃ ( syā .)] kaṅkha bījaka .
1215.
‘‘ Sukhaṃ vā yadi vā dukkhaṃ , niyatiyā kira labbhati ;
Saṃsārasuddhi sabbesaṃ , mā turittho [ turito ( syā .)] anāgate .
1216.
‘‘ Ahampi pubbe kalyāṇo , brāhmaṇibbhesu byāvaṭo [ vāvaṭo ( ka .)];
VohāramanusāsantoT2.299 , ratihīno tadantarā ’’.
1217.
‘‘ Punapi bhante dakkhemu , saṅgati ce bhavissati ’’;
Idaṃ vatvāna vedeho , paccagā sanivesanaṃ .
1218.
Tato ratyā vivasāne , upaṭṭhānamhi aṅgati ;
Amacce sannipātetvā , idaṃ vacanamabravi .
1219.
‘‘ Candake me vimānasmiṃ , sadā kāme vidhentu me ;
Mā upagacchuṃ atthesu , guyhappakāsiyesu ca .
1220.
‘‘ Vijayo ca sunāmo ca , senāpati alātako ;
Ete atthe nisīdantu , vohārakusalā tayo ’’.
1221.
Idaṃ vatvāna vedeho , kāmeva bahumaññatha ;
Na cāpi brāhmaṇibbhesu , atthe kismiñci byāvaṭo .
1222.
Tato dvesattarattassa , vedehassatrajā piyā ;
Rājakaññā rucā [ rujā ( sī . pī .) evamuparipi ] nāma , dhātimātaramabravi .
1223.
‘ Alaṅkarotha maṃ khippaṃ , sakhiyo cālaṅkarontu [ ca karontu ( sī . pī .)] me ;
Suve pannaraso dibyo , gacchaṃ issarasantike ’[ pitussa santike ( syā .)].
1224.
TassāV2.191 mālyaṃ abhihariṃsu , candanañca mahārahaṃ ;
Maṇisaṅkhamuttāratanaṃ , nānāratte ca ambare .
1225.
TañcaM2.263 sovaṇṇaye [ soṇṇamaye ( ka .)] pīṭhe , nisinnaṃ bahukitthiyo ;
Parikiriya pasobhiṃsu [ asobhiṃsu ( sī . syā . pī .)], rucaṃ ruciravaṇṇiniṃ .
1226.
Sā ca sakhimajjhagatā , sabbābharaṇabhūsitā ;
SateratāT2.300 abbhamiva , candakaṃ pāvisī rucā .
1227.
Upasaṅkamitvā vedehaṃ , vanditvā vinaye rataṃ ;
Suvaṇṇakhacite [ suvaṇṇavikate ( sī . pī .)] pīṭhe , ekamantaṃ upāvisi ’’.
1228.
Tañca disvāna vedeho , accharānaṃva saṅgamaṃ ;
Rucaṃ sakhimajjhagataṃ , idaṃ vacanamabravi .
1229.
‘‘ Kacci ramasi pāsāde , antopokkharaṇiṃ pati ;
Kacci bahuvidhaṃ khajjaṃ , sadā abhiharanti te .
1230.
‘‘ Kacci bahuvidhaṃ mālyaṃ , ocinitvā kumāriyo ;
Gharake karotha paccekaṃ , khiḍḍāratiratā muhuṃ [ ahu ( syā . ka .)].
1231.
‘‘ Kena vā vikalaṃ tuyhaṃ , kiṃ khippaṃ āharantu te ;
Manokarassu kuḍḍamukhī [ kuṭṭamukhī ( sī . pī .)], api candasamamhipi ’’[ api candasamampi te ( ka .)].
1232.
Vedehassa vaco sutvā , rucā pitaramabravi ;
‘‘ Sabbametaṃ mahārāja , labbhatissarasantike .
1233.
‘‘ Suve pannaraso dibyo , sahassaṃ āharantu me ;
Yathādinnañca dassāmi , dānaṃ sabbavanīsvahaṃ ’’[ sabbavaṇīsvahaṃ ( syā . ka .)].
1234.
Rucāya vacanaṃ sutvā , rājā aṅgati mabravi ;
‘‘ Bahuṃ vināsitaṃ vittaṃ , niratthaṃ aphalaṃ tayā .
1235.
‘‘ Uposathe vasaṃ niccaṃ , annapānaṃ na bhuñjasi ;
Niyatetaṃ abhuttabbaṃ , natthi puññaṃ abhuñjato ’’.
1236.
‘‘ Bījakopi hi sutvāna , tadā kassapabhāsitaṃ ;
PassasantoT2.301 muhuṃ uṇhaṃ , rudaṃ assūni vattayi .
1237.
‘‘ YāvaM2.264 ruce jīvamānā [ jīvasino ( sī . pī .)], mā bhattamapanāmayi ;
Natthi bhadde paro loko , kiṃ niratthaṃ vihaññasi ’’.
1238.
Vedehassa vaco sutvā , rucā ruciravaṇṇinī ;
Jānaṃ pubbāparaṃ dhammaṃ , pitaraṃ etadabravi .
1239.
‘‘ SutamevaV2.192 pure āsi , sakkhi [ paccakkhaṃ ( ka .)] diṭṭhamidaṃ mayā ;
Bālūpasevī yo hoti , bālova samapajjatha .
1240.
‘‘ Mūḷho hi mūḷhamāgamma , bhiyyo mohaṃ nigacchati ;
Patirūpaṃ alātena , bījakena ca muyhituṃ .
1241.
‘‘ Tvañca devāsi sappañño , dhīro atthassa kovido ;
Kathaṃ bālehi sadisaṃ , hīnadiṭṭhiṃ upāgami .
1242.
‘‘ Sacepi saṃsārapathena sujjhati , niratthiyā pabbajjā guṇassa ;
Kīṭova aggiṃ jalitaṃ apāpataṃ , upapajjati mohamūḷho [ momuho ( sī . pī .)] naggabhāvaṃ .
1243.
‘‘ Saṃsārasuddhīti pure niviṭṭhā , kammaṃ vidūsenti bahū ajānaṃ [ bahū pajā ( ka .)];
Pubbe kalī duggahitovaatthā [ attho ( ka .), duggahitova ’ natthā (?)], dummo ca yā balisā ambujova .
1244.
‘‘ Upamaṃ te karissāmi , mahārāja tavatthiyā ;
UpamāyaT2.302 midhekacce , atthaṃ jānanti paṇḍitā .
1245.
‘‘ Vāṇijānaṃ yathā nāvā , appamāṇabharā [ appamāṇaharā ( pī .)] garu ;
Atibhāraṃ samādāya , aṇṇave avasīdati .
1246.
‘‘ Evameva naro pāpaṃ , thokaṃ thokampi ācinaṃ ;
Atibhāraṃ samādāya , niraye avasīdati .
1247.
‘‘ Na tāva bhāro paripūro , alātassa mahīpati ;
Ācināti ca taṃ pāpaṃ , yena gacchati duggatiṃ .
1248.
‘‘ PubbevassaM2.265 kataṃ puññaṃ , alātassa mahīpati ;
Tasseva deva nissando , yañceso labhate sukhaṃ .
1249.
‘‘ Khīyate cassa taṃ puññaṃ , tathā hi aguṇe rato ;
Ujumaggaṃ avahāya [ apāhāya ( sī .)], kummaggamanudhāvati .
1250.
‘‘ Tulā yathā paggahitā , ohite tulamaṇḍale ;
Unnameti tulāsīsaṃ , bhāre oropite sati .
1251.
‘‘ Evameva naro puññaṃ , thokaṃ thokampi ācinaṃ ;
Saggātimāno dāsova , bījako sātave [ sādhave ( ka .)] rato .
1252.
‘‘ Yamajja bījako dāso , dukkhaṃ passati attani ;
Pubbevassa [ pubbe tassa ( sī . pī .)] kataṃ pāpaṃ , tameso paṭisevati .
1253.
‘‘ Khīyate cassa taṃ pāpaṃ , tathā hi vinaye rato ;
Kassapañca samāpajja , mā hevuppathamāgamā .
1254.
‘‘ YaṃT2.303V2.193 yañhi rāja bhajati , santaṃ vā yadi vā asaṃ ;
Sīlavantaṃ visīlaṃ vā , vasaṃ tasseva gacchati .
1255.
‘‘ Yādisaṃ kurute mittaṃ , yādisaṃ cūpasevati ;
Sopi tādisako hoti , sahavāso hi [ sahavāsopi ( ka .)] tādiso .
1256.
‘‘ Sevamāno sevamānaṃ , samphuṭṭho samphusaṃ paraṃ ;
Saro diddho kalāpaṃva , alittamupalimpati ;
Upalepabhayā [ upalimpabhayā ( ka .)] dhīro , neva pāpasakhā siyā .
1257.
‘‘ Pūtimacchaṃ kusaggena , yo naro upanayhati ;
Kusāpi pūti vāyanti , evaṃ bālūpasevanā .
1258.
‘‘ Tagarañca palāsena , yo naro upanayhati ;
Pattāpi surabhi vāyanti , evaṃ dhīrūpasevanā .
1259.
‘‘ Tasmā pattapuṭasseva [ phalapuṭasseva ( sī . pī .)], ñatvā sampākamattano ;
Asante nopaseveyya , sante seveyya paṇḍito ;
Asanto nirayaṃ nenti , santo pāpenti suggatiṃ ’’.
1260.
AhampiM2.266 jātiyo satta , sare saṃsaritattano ;
Anāgatāpi satteva , yā gamissaṃ ito cutā .
1261.
‘‘ Yā me sā sattamī jāti , ahu pubbe janādhipa ;
Kammāraputto magadhesu , ahuṃ rājagahe pure .
1262.
‘‘ Pāpaṃ sahāyamāgamma , bahuṃ pāpaṃ kataṃ mayā ;
Paradārassa heṭhento , carimhā amarā viya .
1263.
‘‘ TaṃT2.304 kammaṃ nihitaṃ aṭṭhā , bhasmacchannova pāvako ;
Atha aññehi kammehi , ajāyiṃ vaṃsabhūmiyaṃ .
1264.
‘‘ Kosambiyaṃ seṭṭhikule , iddhe phīte mahaddhane ;
Ekaputto mahārāja , niccaṃ sakkatapūjito .
1265.
‘‘ Tattha mittaṃ asevissaṃ , sahāyaṃ sātave rataṃ ;
Paṇḍitaṃ sutasampannaṃ , so maṃ atthe nivesayi .
1266.
‘‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ , bahuṃ rattiṃ upāvasiṃ ;
Taṃ kammaṃ nihitaṃ aṭṭhā , nidhīva udakantike .
1267.
‘‘ Atha pāpāna kammānaṃ , yametaṃ magadhe kataṃ ;
Phalaṃ pariyāga maṃ [ pariyāga taṃ ( sī .), pariyāgataṃ ( syā . pī .)] pacchā , bhutvā duṭṭhavisaṃ yathā .
1268.
‘‘ TatoV2.194 cutāhaṃ vedeha , roruve niraye ciraṃ ;
Sakammunā apaccissaṃ , taṃ saraṃ na sukhaṃ labhe .
1269.
‘‘ Bahuvassagaṇe tattha , khepayitvā bahuṃ dukhaṃ ;
Bhinnāgate [ bheṇṇākaṭe ( sī . pī .)] ahuṃ rāja , chagalo uddhatapphalo [ chakalo uddhitapphalo ( sī . pī .)].
1270.
‘‘ Sātaputtā mayā vūḷhā , piṭṭhiyā ca rathena ca ;
Tassa kammassa nissando , paradāragamanassa me .
1271.
‘‘ Tato cutāhaṃ vedeha , kapi āsiṃ brahāvane ;
Niluñcitaphalo [ nilicchitaphalo ( sī . pī .)] yeva , yūthapena pagabbhinā ;
Tassa kammassa nissando , paradāragamanassa me .
1272.
‘‘ TatoM2.267 cutāhaṃ vedeha , dassanesu [ dasaṇṇesu ( sī . pī .), dasannesu ( syā .)] pasū ahuṃ ;
NiluñcitoT2.305 javo bhadro , yoggaṃ vūḷhaṃ ciraṃ mayā ;
Tassa kammassa nissando , paradāragamanassa me .
1273.
‘‘ Tato cutāhaṃ vedeha , vajjīsu kulamāgamā ;
Nevitthī na pumā āsiṃ , manussatte sudullabhe ;
Tassa kammassa nissando , paradāragamanassa me .
1274.
‘‘ Tato cutāhaṃ vedeha , ajāyiṃ nandane vane ;
Bhavane tāvatiṃsāhaṃ , accharā kāmavaṇṇinī [ varavaṇṇinī ( ka .)].
1275.
‘‘ Vicittavatthābharaṇā , āmuttamaṇikuṇḍalā ;
Kusalā naccagītassa , sakkassa paricārikā .
1276.
‘‘ Tattha ṭhitāhaṃ vedeha , sarāmi jātiyo imā ;
Anāgatāpi satteva , yā gamissaṃ ito cutā .
1277.
‘‘ Pariyāgataṃ taṃ kusalaṃ , yaṃ me kosambiyaṃ kataṃ ;
Deve ceva manusse ca , sandhāvissaṃ ito cutā .
1278.
‘‘ Satta jacco [ jaccā ( syā . pī .)] mahārāja , niccaṃ sakkatapūjitā ;
Thībhāvāpi na muccissaṃ , chaṭṭhā nigatiyo [ chaṭṭhā gatiyo ( syā .)] imā .
1279.
‘‘ Sattamī ca gati deva , devaputto mahiddhiko ;
Pumā devo bhavissāmi [ bhavissati ( ka .)], devakāyasmimuttamo .
1280.
‘‘ Ajjāpi santānamayaṃ , mālaṃ ganthenti nandane ;
Devaputto javo nāma , yo me mālaṃ paṭicchati .
1281.
‘‘ MuhuttoV2.195 viya so dibyo , idha vassāni soḷasa ;
RattindivoT2.306 ca so dibyo , mānusiṃ saradosataṃ .
1282.
‘‘ Iti kammāni anventi , asaṅkheyyāpi jātiyo ;
Kalyāṇaṃ yadi vā pāpaṃ , na hi kammaṃ vinassati [ panassati ( sī . pī .)].
1283.
‘‘ YoM2.268 icche puriso hotuṃ , jātiṃ jātiṃ [ jātijātiṃ ( sī . pī .)] punappunaṃ ;
Paradāraṃ vivajjeyya , dhotapādova kaddamaṃ .
1284.
‘‘ Yā icche puriso hotuṃ , jātiṃ jātiṃ punappunaṃ ;
Sāmikaṃ apacāyeyya , indaṃva paricārikā .
1285.
‘‘ Yo icche dibyabhogañca , dibbamāyuṃ yasaṃ sukhaṃ ;
Pāpāni parivajjetvā [ parivajjeyya ( ka .)], tividhaṃ dhammamācare .
1286.
‘‘ Kāyena vācā manasā , appamatto vicakkhaṇo ;
Attano hoti atthāya , itthī vā yadi vā pumā .
1287.
‘‘ Ye kecime mānujā jīvaloke , yasassino sabbasamantabhogā ;
Asaṃsayaṃ tehi pure suciṇṇaṃ , kammassakāse puthu sabbasattā .
1288.
‘‘ Iṅghānucintesi sayampi deva , kutonidānā te imā janinda ;
Yā te imā accharāsannikāsā , alaṅkatā kañcanajālachannā ’’.
1289.
Iccevaṃ pitaraṃ kaññā , rucā tosesi aṅgatiṃ ;
MūḷhassaT2.307 maggamācikkhi , dhammamakkhāsi subbatā .
1290.
Athāgamā brahmalokā , nārado mānusiṃ pajaṃ ;
Jambudīpaṃ avekkhanto , addā rājānamaṅgatiṃ .
1291.
‘‘ Tato patiṭṭhā pāsāde , vedehassa puratthato [ purakkhato ( syā . ka .)];
Tañca disvānānuppattaṃ , rucā isimavandatha .
1292.
‘‘ Athāsanamhā oruyha , rājā byathitamānaso [ byamhitamānaso ( sī . syā . pī .)];
Nāradaṃ paripucchanto , idaṃ vacanamabravi .
1293.
‘‘ KutoM2.269 nu āgacchasi devavaṇṇi , obhāsayaṃ sabbadisā [ saṃvariṃ ( sī . pī .)] candimāva ;
Akkhāhi me pucchito nāmagottaṃ , kathaṃ taṃ jānanti manussaloke ’’.
1294.
‘‘ Ahañhi devato idāni emi , obhāsayaṃ sabbadisā [ saṃvariṃ ( sī . pī .)] candimāva ;
Akkhāmi te pucchito nāmagottaṃ , jānanti maṃ nārado kassapo ca ’’.
1295.
‘‘ Accherarūpaṃ tava [ vata ( sī . pī .)] yādisañca , vehāyasaṃ gacchasi tiṭṭhasī ca ;
Pucchāmi taṃ nārada etamatthaṃ , atha kena vaṇṇena tavāyamiddhi ’’.
1296.
‘‘ SaccañcaT2.308V2.196 dhammo ca damo ca cāgo , guṇā mamete pakatā purāṇā ;
Teheva dhammehi susevitehi , manojavo yena kāmaṃ gatosmi ’’.
1297.
‘‘ Accheramācikkhasi puññasiddhiṃ , sace hi etehi [ ete tvaṃ ( sī . pī .)] yathā vadesi ;
Pucchāmi taṃ nārada etamatthaṃ , puṭṭho ca me sādhu viyākarohi ’’.
1298.
‘‘ Pucchassu maṃ rāja tavesa attho , yaṃ saṃsayaṃ kuruse bhūmipāla ;
Ahaṃ taṃ nissaṃsayataṃ gamemi , nayehi ñāyehi ca hetubhī ca ’’.
1299.
‘‘ Pucchāmi taṃ nārada etamatthaṃ , puṭṭho ca me nārada mā musā bhaṇi ;
Atthi nu devā pitaro nu atthi , loko paro atthi jano yamāhu ’’.
1300.
‘‘ AtthevaM2.270 devā pitaro ca atthi , loko paro atthi jano yamāhu ;
Kāmesu giddhā ca narā pamūḷhā , lokaṃ paraṃ na vidū mohayuttā ’’.
1301.
‘‘ AtthītiT2.309 ce nārada saddahāsi , nivesanaṃ paraloke matānaṃ ;
Idheva me pañca satāni dehi , dassāmi te paraloke sahassaṃ ’’.
1302.
‘‘ Dajjemu kho pañca satāni bhoto , jaññāmu ce sīlavantaṃ vadaññuṃ [ vataññuṃ ( ka .)];
Luddaṃ taṃ bhontaṃ niraye vasantaṃ , ko codaye paraloke sahassaṃ .
1303.
‘‘ Idheva yo hoti adhammasīlo [ akammasīlo ( pī .)], pāpācāro alaso luddakammo ;
Na paṇḍitā tasmiṃ iṇaṃ dadanti , na hi āgamo hoti tathāvidhamhā .
1304.
‘‘ Dakkhañca posaṃ manujā viditvā , uṭṭhānakaṃ [ uṭṭhāhakaṃ ( sī .)] sīlavantaṃ vadaññuṃ ;
Sayameva bhogehi nimantayanti , kammaṃ karitvā puna māharesi ’’.
1305.
‘‘ Ito cuto [ gato ( sī . pī .)] dakkhasi tattha rāja , kākolasaṅghehi vikassamānaṃ [ kākoḷasaṅghehipi kaḍḍhamānaṃ ( sī . pī .)];
Taṃ khajjamānaṃ niraye vasantaṃ , kākehi gijjhehi ca senakehi [ soṇakehi ( syā . ka .)];
SañchinnagattaṃT2.310 ruhiraṃ savantaṃ , ko codaye paraloke sahassaṃ .
1306.
‘‘ AndhaṃtamaṃM2.271 tattha na candasūriyā , nirayo sadā tumulo ghorarūpo ;
Sā neva rattī na divā paññāyati , tathāvidhe ko vicare dhanatthiko .
1307.
‘‘ Sabalo ca sāmo ca duve suvānā , pavaddhakāyā balino mahantā ;
Khādanti dantehi ayomayehi , ito paṇunnaṃ paralokapattaṃ [ paraloke patantaṃ ( ka .)].
1308.
‘‘ Taṃ khajjamānaṃ niraye vasantaṃ , luddehi vāḷehi aghammigehi ca ;
Sañchinnagattaṃ ruhiraṃ savantaṃ , ko codaye paraloke sahassaṃ .
1309.
‘‘ Usūhi sattīhi ca sunisitāhi , hananti vijjhanti ca paccamittā [ pothayanti ( ka .)];
Kāḷūpakāḷā nirayamhi ghore , pubbe naraṃ dukkaṭakammakāriṃ .
1310.
‘‘ TaṃV2.197 haññamānaṃ niraye vajantaṃ , kucchismiṃ passasmiṃ vipphālitūdaraṃ ;
SañchinnagattaṃT2.311 ruhiraṃ savantaṃ , ko codaye paraloke sahassaṃ .
1311.
‘‘ Sattī usū tomarabhiṇḍivālā , vividhāvudhā vassanti tattha devā ;
Patanti aṅgāramivaccimanto , silāsanī vassati luddakamme .
1312.
‘‘ Uṇho ca vāto nirayamhi dussaho , na tamhi sukhaṃ labbhati [ seti ( ka .)] ittarampi ;
Taṃ taṃ vidhāvantamalenamāturaṃ , ko codaye paraloke sahassaṃ .
1313.
‘‘ SandhāvamānampiM2.272 [ sandhāvamānaṃ taṃ ( sī . pī .)] rathesu yuttaṃ , sajotibhūtaṃ pathaviṃ kamantaṃ ;
Patodalaṭṭhīhi sucodayantaṃ [ sucodiyantaṃ ( sī . pī .)], ko codaye paraloke sahassaṃ .
1314.
‘‘ Tamāruhantaṃ khurasañcitaṃ giriṃ , vibhiṃsanaṃ pajjalitaṃ bhayānakaṃ ;
Sañchinnagattaṃ ruhiraṃ savantaṃ , ko codaye paraloke sahassaṃ .
1315.
‘‘ Tamāruhantaṃ pabbatasannikāsaṃ , aṅgārarāsiṃ jalitaṃ bhayānakaṃ ;
SudaḍḍhagattaṃT2.312 kapaṇaṃ rudantaṃ , ko codaye paraloke sahassaṃ .
1316.
‘‘ Abbhakūṭasamā uccā , kaṇṭakanicitā [ kaṇṭakāpacitā ( sī . pī .), kaṇṭakāhicitā ( syā .)] dumā ;
Ayomayehi tikkhehi , naralohitapāyibhi .
1317.
‘‘ Tamāruhanti nāriyo , narā ca paradāragū ;
Coditā sattihatthehi , yamaniddesakāribhi .
1318.
‘‘ Tamāruhantaṃ nirayaṃ , simbaliṃ ruharimakkhitaṃ ;
Vidaḍḍhakāyaṃ [ viduṭṭhakāyaṃ ( pī .)] vitacaṃ , āturaṃ gāḷhavedanaṃ .
1319.
‘‘ Passasantaṃ muhuṃ uṇhaṃ , pubbakammāparādhikaṃ ;
Dumagge vitacaṃ gattaṃ [ dumaggaviṭapaggataṃ ( sī .)], ko taṃ yāceyya taṃ dhanaṃ .
1320.
‘‘ Abbhakūṭasamā uccā , asipattācitā dumā ;
Ayomayehi tikkhehi , naralohitapāyibhi .
1321.
‘‘ Tamāruhantaṃ asipattapādapaṃ , asīhi tikkhehi ca chijjamānaṃ [ pabhijjamānaṃ ( ka .)];
Sañchinnagattaṃ ruhiraṃ savantaṃ , ko codaye paraloke sahassaṃ .
1322.
‘‘ TatoM2.273 nikkhantamattaṃ taṃ , asipattācitā dumā [ asipattanirayā dukhā ( sī . pī .)];
Sampatitaṃ vetaraṇiṃ , ko taṃ yāceyya taṃ dhanaṃ .
1323.
‘‘ Kharā kharodakā [ khārodikā ( sī .), kharodikā ( pī .)] tattā , duggā vetaraṇī nadī ;
Ayopokkharasañchannā , tikkhā pattehi sandati .
1324.
‘‘ TatthaT2.313 sañchinnagattaṃ taṃ , vuyhantaṃ ruhiramakkhitaṃ ;
Vetaraññe anālambe , ko taṃ yāceyya taṃ dhanaṃ ’’.
1325.
‘‘ VedhāmiV2.198 rukkho viya chijjamāno , disaṃ na jānāmi pamūḷhasañño ;
Bhayānutappāmi mahā ca me bhayā , sutvāna kathā [ gāthā ( sī . syā . pī .)] tava bhāsitā ise .
1326.
‘‘ Āditte vārimajjhaṃva , dīpaṃvoghe mahaṇṇave ;
Andhakāreva pajjoto , tvaṃ nosi saraṇaṃ ise .
1327.
‘‘ Atthañca dhammaṃ anusāsa maṃ ise , atītamaddhā aparādhitaṃ mayā ;
Ācikkha me nārada suddhimaggaṃ , yathā ahaṃ no nirayaṃ pateyyaṃ ’’.
1328.
‘‘ Yathā ahu dhataraṭṭho ()[ ettha kiñci ūnaṃ viya dissati ], vessāmitto aṭṭhako yāmataggi ;
Usindaro cāpi sivī ca rājā , paricārakā samaṇabrāhmaṇānaṃ .
1329.
‘‘ Ete caññe ca rājāno , ye saggavisayaṃ [ sakkavisayaṃ ( sī . pī .)] gatā ;
Adhammaṃ parivajjetvā , dhammaṃ cara mahīpati .
1330.
‘‘ Annahatthā ca te byamhe , ghosayantu pure tava ;
Ko chāto ko ca tasito , ko mālaṃ ko vilepanaṃ ;
Nānārattānaṃ vatthānaṃ , ko naggo paridahissati .
1331.
‘‘ KoT2.314M2.274 panthe chattamāneti [ chatta ’ mādeti ( sī . syā . pī .)], pādukā ca mudū subhā ;
Iti sāyañca pāto ca , ghosayantu pure tava .
1332.
‘‘ Jiṇṇaṃ posaṃ gavassañca , māssu yuñja yathā pure ;
Parihārañca dajjāsi , adhikārakato balī .
1333.
‘‘ Kāyo te rathasaññāto , manosārathiko lahu ;
Avihiṃsāsāritakkho , saṃvibhāgapaṭicchado .
1334.
‘‘ Pādasaññamanemiyo , hatthasaññamapakkharo ;
Kucchisaññamanabbhanto , vācāsaññamakūjano .
1335.
‘‘ Saccavākyasamattaṅgo , apesuññasusaññato ;
Girāsakhilanelaṅgo , mitabhāṇisilesito .
1336.
‘‘ Saddhālobhasusaṅkhāro , nivātañjalikubbaro ;
Athaddhatānatīsāko [ atthaddhatānatīsāko ( sī . pī .)], sīlasaṃvaranandhano .
1337.
‘‘ Akkodhanamanugghātī , dhammapaṇḍarachattako ;
Bāhusaccamapālambo , ṭhitacittamupādhiyo [ dhiticittamupādhiyo ( ka .)].
1338.
‘‘ Kālaññutācittasāro , vesārajjatidaṇḍako ;
Nivātavuttiyottako [ nivātavuttiyottaṅgo ( ka .)], anatimānayugo lahu .
1339.
‘‘ AlīnacittasanthāroV2.199 , vuddhisevī rajohato ;
Sati patodo dhīrassa , dhiti yogo ca rasmiyo .
1340.
‘‘ Mano dantaṃ pathaṃ neti [ patha ’ nveti ( sī . pī .)], samadantehi vāhibhi ;
IcchāT2.315 lobho ca kummaggo , ujumaggo ca saṃyamo .
1341.
‘‘ Rūpe sadde rase gandhe , vāhanassa padhāvato ;
Paññā ākoṭanī rāja , tattha attāva sārathi .
1342.
‘‘ Sace etena yānena , samacariyā daḷhā dhiti ;
Sabbakāmaduho rāja , na jātu nirayaṃ vaje ’’.
1343.
‘‘ AlātoM2.275 devadattosi , sunāmo āsi bhaddaji ;
Vijayo sāriputtosi , moggallānosi bījako .
1344.
‘‘ Sunakkhatto licchaviputto , guṇo āsi acelako ;
Ānando sā rucā āsi , yā rājānaṃ pasādayi .
1345.
‘‘ Ūruveḷakassapo rājā , pāpadiṭṭhi tadā ahu ;
Mahābrahmā bodhisatto , evaṃ dhāretha jātakan ’’ ti .
Mahānāradakassapajātakaṃ aṭṭhamaṃ .