544. Candakumārajātakaṃ (7)
982.
‘‘ Rājāsi luddakammo , ekarājā pupphavatīyā ;
So pucchi brahmabandhuṃ , khaṇḍahālaṃ purohitaṃ mūḷhaṃ .
983.
‘ Saggāna maggamācikkha [ saggamaggamācikkha ( sī . pī .)], tvaṃsi brāhmaṇa dhammavinayakusalo ;
Yathā ito vajanti sugatiṃ , narā puññāni katvāna ’.
984.
‘ Atidānaṃ daditvāna , avajjhe
T2.273 deva ghātetvā ;Evaṃ vajanti sugatiṃ , narā puññāni katvāna ’.
985.
‘ Kiṃ pana taṃ atidānaṃ , ke ca avajjhā imasmi lokasmiṃ ;
Etañca kho no akkhāhi , yajissāmi dadāmi [ yajissāma dadāma ( sī . pī .)] dānāni ’.
986.
‘ Puttehi deva yajitabbaṃ , mahesīhi negamehi ca ;
Usabhehi ājāniyehi catūhi , sabbacatukkena deva yajitabbaṃ ’’’.
987.
‘‘ Taṃ sutvā antepure , kumārā mahesiyo ca haññantu ;
Eko ahosi nigghoso , bhismā accuggato saddo ’’.
988.
‘‘ Gacchatha vadetha kumāre , candaṃ sūriyañca bhaddasenañca ;
Sūrañca vāmagottañca , pacurā [ pasurā ( sī . pī . ka .)] kira hotha yaññatthāya .
989.
‘‘ Kumāriyopi vadetha , upasenaṃ
T2.274 [ upaseniṃ ( sī .), upaseṇiṃ ( pī .)] kokilañca muditañca ;Nandañcāpi kumāriṃ , pacurā [ pasurā ( sī . pī . ka .)] kira hotha yaññatthāya .
990.
‘‘ Vijayampi mayhaṃ mahesiṃ , erāvatiṃ [ ekapatiṃ ( pī .), erāpatiṃ ( ka .)] kesiniṃ sunandañca ;
Lakkhaṇavarūpapannā , pacurā kira hotha yaññatthāya .
991.
‘‘ Gahapatayo
V2.174M2.243 ca vadetha , puṇṇamukhaṃ bhaddiyaṃ siṅgālañca ;Vaḍḍhañcāpi gahapatiṃ , pacurā kira hotha yaññatthāya ’’.
992.
‘‘ Te tattha gahapatayo , avocisuṃ samāgatā puttadāraparikiṇṇā ;
Sabbeva sikhino deva karohi , atha vā no dāse sāvehi ’’.
993.
‘‘ Abhayaṃkarampi me hatthiṃ , nāḷāgiriṃ accuggataṃ varuṇadantaṃ [ nāḷāgiriṃ accutaṃ varuṇadantaṃ ( sī .), rājagiriṃ accutavaruṇadantaṃ ( pī .)];
Ānetha kho ne khippaṃ , yaññatthāya bhavissanti .
994.
‘‘ Assaratanampi [ assatarampi ( sī . pī .), assaratanampi me ( syā .)] kesiṃ , surāmukhaṃ puṇṇakaṃ vinatakañca ;
Ānetha kho ne khippaṃ , yaññatthāya bhavissanti .
995.
‘‘ Usabhampi
T2.275 [ usabhampi me ( syā .)] yūthapatiṃ anojaṃ , nisabhaṃ gavampatiṃ tepi mayhaṃ ānetha ;Samūha [ samupā ( sī . pī .), sammukhā ( syā .)] karontu sabbaṃ , yajissāmi dadāmi dānāni .
996.
‘‘ Sabbaṃ [ sabbampi ( syā .)] paṭiyādetha , yaññaṃ pana uggatamhi sūriyamhi ;
Āṇāpetha ca kumāre [ āṇāpetha candakumāre ( syā . ka .)], abhiramantu imaṃ rattiṃ .
997.
‘‘ Sabbaṃ [ sabbampi ( syā .)] upaṭṭhapetha , yaññaṃ pana uggatamhi sūriyamhi ;
Vadetha dāni kumāre , ajja kho [ vo ( pī .)] pacchimā ratti ’’.
998.
‘‘ Taṃtaṃ mātā avaca , rodantī āgantvā vimānato ;
Yañño kira te putta , bhavissati catūhi puttehi ’’.
999.
‘‘ Sabbepi mayhaṃ puttā cattā , candasmiṃ haññamānasmiṃ ;
Puttehi yaññaṃ yajitvāna , sugatiṃ saggaṃ gamissāmi ’’.
1000.
‘‘ Mā taṃ [ mā ( sī . pī .)] putta saddahesi , sugati kira hoti puttayaññena ;
Nirayāneso maggo , neso maggo hi saggānaṃ .
1001.
‘‘ Dānāni
M2.244 dehi koṇḍañña , ahiṃsā sabbabhūtabhabyānaṃ ’’;Esa maggo sugatiyā , na ca maggo puttayaññena ’’.
1002.
‘‘ Ācariyānaṃ
T2.276 vacanā , ghātessaṃ candañca sūriyañca ;Puttehi yaññaṃ [ puttehi ( sī . syā . pī .)] yajitvāna duccajehi , sugatiṃ saggaṃ gamissāmi ’’.
1003.
‘‘ Taṃtaṃ pitāpi avaca , vasavattī orasaṃ sakaṃ puttaṃ ;
Yañño kira te putta , bhavissati catūhi puttehi ’’.
1004.
‘‘ Sabbepi mayhaṃ puttā cattā , candasmiṃ haññamānasmiṃ ;
Puttehi yaññaṃ yajitvāna , sugatiṃ saggaṃ gamissāmi ’’.
1005.
‘‘ Mā taṃ putta saddahesi , sugati kira hoti puttayaññena ;
Nirayāneso maggo , neso maggo hi saggānaṃ .
1006.
‘‘ Dānāni
V2.175 dehi koṇḍañña , ahiṃsā sabbabhūtabhabyānaṃ ;Esa maggo sugatiyā , na ca maggo puttayaññena ’’.
1007.
‘‘ Ācariyānaṃ vacanā , ghātessaṃ candañca sūriyañca ;
Puttehi yaññaṃ yajitvāna duccajehi , sugatiṃ saggaṃ gamissāmi ’’.
1008.
‘‘ Dānāni dehi koṇḍañña , ahiṃsā sabbabhūtabhabyānaṃ ;
Puttaparivuto tuvaṃ , raṭṭhaṃ janapadañca pālehi ’’.
1009.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;
Api nigaḷabandhakāpi , hatthī asse ca pālema .
1010.
‘‘ Mā
T2.277 no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;Api nigaḷabandhakāpi , hatthichakaṇāni ujjhema .
1011.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;
Api nigaḷabandhakāpi , assachakaṇāni ujjhema .
1012.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa [ idaṃ padaṃ sī . pī . potthakesu natthi ];
Yassa honti tava kāmā , api raṭṭhā pabbājitā ;
Bhikkhācariyaṃ carissāma ’’.
1013.
‘‘ Dukkhaṃ
M2.245 kho me janayatha , vilapantā jīvitassa kāmā hi ;Muñcetha [ muñcatha ( sī . pī .)] dāni kumāre , alampi me hotu puttayaññena ’’.
1014.
‘‘ Pubbeva khosi me vutto , dukkaraṃ durabhisambhavañcetaṃ ;
Atha no upakkhaṭassa yaññassa , kasmā karosi vikkhepaṃ .
1015.
‘‘ Sabbe vajanti sugatiṃ , ye yajanti yepi yājenti ;
Ye cāpi anumodanti , yajantānaṃ edisaṃ mahāyaññaṃ ’’.
1016.
‘‘ Atha kissa jano [ ca no ( sī . syā . pī .)] pubbe , sotthānaṃ brāhmaṇe avācesi ;
Atha no akāraṇasmā , yaññatthāya deva ghātesi .
1017.
‘‘ Pubbeva no daharakāle [ daharake samāne ( sī . pī .)], na hanesi [ na māresi ( sī . pī .)] na ghātesi ;
Daharamhā yobbanaṃ pattā , adūsakā tāta haññāma .
1018.
‘‘ Hatthigate assagate , sannaddhe passa no mahārāja ;
Yuddhe vā yujjhamāne vā , na hi mādisā sūrā honti yaññatthāya .
1019.
‘‘ Paccante vāpi kupite , aṭavīsu vā mādise niyojenti ;
Atha no akāraṇasmā , abhūmiyaṃ tāta haññāma .
1020.
‘‘ Yāpi
V2.176 hi tā sakuṇiyo , vasanti tiṇagharāni katvāna ;Tāsampi piyā puttā , atha no tvaṃ deva ghātesi .
1021.
‘‘ Mā tassa saddahesi , na maṃ khaṇḍahālo ghāteyya ;
Mamañhi
T2.278 so ghātetvāna , anantarā tampi deva ghāteyya . 1022.
‘‘ Gāmavaraṃ nigamavaraṃ dadanti , bhogampissa mahārāja ;
Athaggapiṇḍikāpi , kule kule hete bhuñjanti .
1023.
‘‘ Tesampi tādisānaṃ , icchanti dubbhituṃ mahārāja ;
Yebhuyyena ete , akataññuno brāhmaṇā deva .
1024.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;
Api nigaḷabandhakāpi , hatthī asse ca pālema .
1025.
‘‘ Mā
M2.246 no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;Api nigaḷabandhakāpi , hatthichakaṇāni ujjhema .
1026.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;
Api nigaḷabandhakāpi , assachakaṇāni ujjhema .
1027.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;
Yassa honti tava kāmā , api raṭṭhā pabbājitā ;
Bhikkhācariyaṃ carissāma ’’.
1028.
‘‘ Dukkhaṃ kho me janayatha , vilapantā jīvitassa kāmā hi ;
Muñcetha dāni kumāre , alampi me hotu puttayaññena ’’.
1029.
‘‘ Pubbeva khosi me vutto , dukkaraṃ durabhisambhavañcetaṃ ;
Atha no upakkhaṭassa yaññassa , kasmā karosi vikkhepaṃ .
1030.
‘‘ Sabbe vajanti sugatiṃ , ye yajanti yepi yājenti ;
Ye cāpi anumodanti , yajantānaṃ edisaṃ mahāyaññaṃ ’’.
1031.
‘‘ Yadi
T2.279 kira yajitvā puttehi , devalokaṃ ito cutā yanti ;Brāhmaṇo tāva yajatu , pacchāpi yajasi tuvaṃ rājā .
1032.
‘‘ Yadi kira yajitvā puttehi , devalokaṃ ito cutā yanti ;
Esveva khaṇḍahālo , yajataṃ sakehi puttehi .
1033.
‘‘ Evaṃ jānanto khaṇḍahālo , kiṃ puttake na ghātesi ;
Sabbañca ñātijanaṃ , attānañca na ghātesi .
1034.
‘‘ Sabbe
V2.177 vajanti nirayaṃ , ye yajanti yepi yājenti ;Ye cāpi anumodanti , yajantānaṃ edisaṃ mahāyaññaṃ .
1035.
[ ayaṃ gāthā sī . syā . pī . potthakesu na dissati ]‘‘ Sace hi so sujjhati yo hanāti , hatopi so saggamupeti ṭhānaṃ ;
Bhovādi bhovādina mārayeyyuṃ , ye cāpi tesaṃ abhisaddaheyyuṃ ’’[ ayaṃ gāthā sī . syā . pī . potthakesu na dissati ].
1036.
‘‘ Kathañca kira puttakāmāyo , gahapatayo gharaṇiyo ca ;
Nagaramhi na uparavanti rājānaṃ , mā ghātayi orasaṃ puttaṃ .
1037.
‘‘ Kathañca
M2.247 kira puttakāmāyo , gahapatayo gharaṇiyo ca ;Nagaramhi na uparavanti rājānaṃ , mā ghātayi atrajaṃ puttaṃ .
1038.
‘‘ Rañño camhi atthakāmo , hito ca sabbajanapadassa [ sabbadā janapadassa ( sī . pī .)];
Na koci assa paṭighaṃ , mayā jānapado na pavedeti ’’.
1039.
‘‘ Gacchatha
T2.280 vo gharaṇiyo , tātañca vadetha khaṇḍahālañca ;Mā ghātetha kumāre , adūsake sīhasaṅkāse .
1040.
‘‘ Gacchatha vo gharaṇiyo , tātañca vadetha khaṇḍahālañca ;
Mā ghātetha kumāre , apekkhite sabbalokassa ’’.
1041.
‘‘ Yaṃ nūnāhaṃ jāyeyyaṃ , rathakārakulesu vā ;
Pukkusakulesu vā vessesu vā jāyeyyaṃ ;
Na hajja maṃ rāja yaññe [ yaññatthāya ( sī . pī .)] ghāteyya ’’.
1042.
‘‘ Sabbā sīmantiniyo gacchatha , ayyassa khaṇḍahālassa ;
Pādesu nipatatha , aparādhāhaṃ na passāmi .
1043.
‘‘ Sabbā sīmantiniyo gacchatha , ayyassa khaṇḍahālassa ;
Pādesu nipatatha , kinte bhante mayaṃ adūsema ’’.
1044.
‘‘ Kapaṇā [ kapaṇaṃ ( sī . pī .)] vilapati selā , disvāna bhātare [ bhātaro ( sī . syā . pī . ka .)] upanītatte ;
Yañño kira me ukkhipito , tātena saggakāmena ’’.
1045.
‘‘ Āvatti parivatti ca , vasulo sammukhā rañño ;
Mā no pitaraṃ avadhi , daharamhā yobbanaṃ pattā ’’.
1046.
‘‘ Eso te vasula pitā , samehi pitarā saha ;
Dukkhaṃ kho me janayasi , vilapanto antepurasmiṃ ;
Muñcetha dāni kumāre , alampi me hotu puttayaññena ’’.
1047.
‘‘ Pubbeva khosi me vutto , dukkaraṃ durabhisambhavañcetaṃ ;
Atha
T2.281 no upakkhaṭassa yaññassa , kasmā karosi vikkhepaṃ . 1048.
‘‘ Sabbe
V2.178 vajanti sugatiṃ , ye yajanti yepi yājenti ;Ye cāpi anumodanti , yajantānaṃ edisaṃ mahāyaññaṃ ’’.
1049.
‘‘ Sabbaratanassa
M2.248 yañño upakkhaṭo , ekarāja tava paṭiyatto ;Abhinikkhamassu deva , saggaṃ gato tvaṃ pamodissasi ’’.
1050.
‘‘ Daharā sattasatā etā , candakumārassa bhariyāyo ;
Kese pakiritvāna [ parikiritvāna ( sī . pī .), vikiritvāna ( syā . ka .)], rodantiyo maggamanuyāyiṃsu [ maggamanuyanti ( sī . pī .), maggamanuyāyanti ( syā .)].
1051.
‘‘ Aparā pana sokena , nikkhantā nandane viya devā ;
Kese pakiritvāna [ parikiritvāna ( sī . pī .), vikiritvāna ( syā . ka .)], rodantiyo maggamanuyāyiṃsu ’’[ maggamanuyanti ( sī . pī .), maggamanuyāyanti ( syā .)].
1052.
‘‘ Kāsikasucivatthadharā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyanti candasūriyā , yaññatthāya ekarājassa .
1053.
‘‘ Kāsikasucivatthadharā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyanti candasūriyā , mātu katvā hadayasokaṃ .
1054.
‘‘ Kāsikasucivatthadharā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyanti candasūriyā , janassa katvā hadayasokaṃ .
1055.
‘‘ Maṃsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā [ nahāpakasunahātā ( pī .)], kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyanti candasūriyā , yaññatthāya ekarājassa .
1056.
[ imā dve gāthā natthi pī potthake ]‘‘ Maṃsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyanti candasūriyā , mātu katvā hadayasokaṃ .
1057.
‘‘ Maṃsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyanti
T2.282 candasūriyā , janassa katvā hadayasokaṃ [ imā dve gāthā natthi pī potthake ]. 1058.
‘‘ Yassu pubbe hatthivaradhuragate , hatthīhi [ hatthikā ( syā .), pattikā ( pī .)] anuvajanti ;
Tyajja candasūriyā , ubhova pattikā yanti .
1059.
‘‘ Yassu
M2.249 pubbe assavaradhuragate , assehi [ assakā ( syā .), pattikā ( pī .)] anuvajanti ;Tyajja candasūriyā , ubhova pattikā yanti .
1060.
‘‘ Yassu pubbe rathavaradhuragate , rathehi [ rathikā ( syā .), pattikā ( pī .)] anuvajanti ;
Tyajja candasūriyā , ubhova pattikā yanti .
1061.
‘‘ Yehissu pubbe nīyiṃsu [ niyyaṃsu ( sī . pī .)], tapanīyakappanehi turaṅgehi ;
Tyajja candasūriyā , ubhova pattikā yanti ’’.
1062.
‘‘ Yadi sakuṇi maṃsamicchasi , ḍayassu [ uyyassu ( syā . ka .)] pubbena pupphavatiyā ;
Yajatettha ekarājā , sammūḷho catūhi puttehi .
1063.
‘‘ Yadi
V2.179 sakuṇi maṃsamicchasi , ḍayassu pubbena pupphavatiyā ;Yajatettha ekarājā , sammūḷho catūhi kaññāhi .
1064.
‘‘ Yadi sakuṇi maṃsamicchasi , ḍayassu pubbena pupphavatiyā ;
Yajatettha ekarājā , sammūḷho catūhi mahesīhi .
1065.
‘‘ Yadi sakuṇi maṃsamicchasi , ḍayassu pubbena pupphavatiyā ;
Yajatettha ekarājā , sammūḷho catūhi gahapatīhi .
1066.
‘‘ Yadi sakuṇi maṃsamicchasi , ḍayassu pubbe pupphavatiyā ;
Yajatettha ekarājā , sammūḷho catūhi hatthīhi .
1067.
‘‘ Yadi sakuṇi maṃsamicchasi , ḍayassu pubbena pupphavatiyā ;
Yajatettha ekarājā , sammūḷho catūhi assehi .
1068.
‘‘ Yadi sakuṇi maṃsamicchasi , ḍayassu pubbena pupphavatiyā ;
Yajatettha ekarājā , sammūḷho catūhi usabhehi .
1069.
‘‘ Yadi
T2.283 sakuṇi maṃsamicchasi , ḍayassu pubbena pupphavatiyā ;Yajatettha ekarājā , sammūḷho sabbacatukkena ’’.
1070.
‘‘ Ayamassa pāsādo , idaṃ antepuraṃ suramaṇīyaṃ [ sovaṇṇo pupphamalyavikiṇṇo ( ka .)];
Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1071.
‘‘ Idamassa kūṭāgāraṃ , sovaṇṇaṃ pupphamalyavikiṇṇaṃ ;
Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1072.
‘‘ Idamassa
M2.250 uyyānaṃ , supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ ;Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1073.
‘‘ Idamassa asokavanaṃ , supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ ;
Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1074.
‘‘ Idamassa kaṇikāravanaṃ , supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ ;
Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1075.
‘‘ Idamassa pāṭalivanaṃ , supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ ;
Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1076.
‘‘ Idamassa ambavanaṃ , supupphitaṃ sabbakālikaṃ rammaṃ ;
Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1077.
‘‘ Ayamassa
V2.180 pokkharaṇī , sañchannā padumapuṇḍarīkehi ;Nāvā ca sovaṇṇavikatā , pupphavalliyā [ pupphāvaliyā ( sī . pī .)] cittā suramaṇīyā ;
Tedāni
T2.284 ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā ’’. 1078.
‘‘ Idamassa hatthiratanaṃ , erāvaṇo gajo balī dantī ;
Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1079.
‘‘ Idamassa assaratanaṃ , ekakhūro [ ekakhūro vego ( syā .)] asso ;
Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1080.
‘‘ Ayamassa assaratho , sāḷiya [ sāḷiya viya ( syā .)] nigghoso subho ratanavicitto ;
Yatthassu ayyaputtā , sobhiṃsu nandane viya devā ;
Tedāni ayyaputtā , cattāro vadhāya ninnītā .
1081.
‘‘ Kathaṃ nāma sāmasamasundarehi , candanamudukagattehi [ candanamarakatagattehi ( sī . pī .)];
Rājā yajissate yaññaṃ , sammūḷho catūhi puttehi .
1082.
‘‘ Kathaṃ nāma sāmasamasundarāhi , candanamudukagattāhi ;
Rājā yajissate yaññaṃ , sammūḷho catūhi kaññāhi .
1083.
‘‘ Kathaṃ
M2.251 nāma sāmasamasundarāhi , candanamudukagattāhi ;Rājā yajissate yaññaṃ , sammūḷho catūhi mahesīhi .
1084.
‘‘ Kathaṃ nāma sāmasamasundarehi , candanamudukagattehi ;
Rājā yajissate yaññaṃ , sammūḷho catūhi gahapatīhi .
1085.
‘‘ Yathā honti gāmanigamā , suññā amanussakā brahāraññā ;
Tathā
T2.285 hessati pupphavatiyā , yiṭṭhesu candasūriyesu ’’. 1086.
‘‘ Ummattikā bhavissāmi , bhūnahatā paṃsunā ca [ paṃsunāva ( syā . ka .)] parikiṇṇā ;
Sace candavaraṃ [ candakumāraṃ ( syā .)] hanti , pāṇā me deva rujjhanti [ nirujjhanti ( sī .), bhijjanti ( syā .)].
1087.
‘‘ Ummattikā bhavissāmi , bhūnahatā paṃsunā ca parikiṇṇā ;
Sace sūriyavaraṃ hanti , pāṇā me deva rujjhanti ’’.
1088.
‘‘ Kiṃ nu mā na ramāpeyyuṃ , aññamaññaṃ piyaṃvadā ;
Ghaṭṭikā uparikkhī ca , pokkharaṇī ca bhārikā [ ghaṭṭiyā oparakkhī ca pokkharakkhī ca nāyikā ( sī .) ghaṭṭiyā oparakkhī ca pokkharakkhī ca gāyikā ( pī .)];
Candasūriyesu naccantiyo , samā tāsaṃ na vijjati ’’.
1089.
‘‘ Imaṃ mayhaṃ hadayasokaṃ , paṭimuñcatu [ paṭimuccatu ( ka .)] khaṇḍahāla tava mātā ;
Yo mayhaṃ hadayasoko , candamhi vadhāya ninnīte .
1090.
‘‘ Imaṃ
V2.181 mayhaṃ hadayasokaṃ , paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava mātā ;Yo mayhaṃ hadayasoko , sūriyamhi vadhāya ninnīte .
1091.
‘‘ Imaṃ mayhaṃ hadayasokaṃ , paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā ;
Yo mayhaṃ hadayasoko , candamhi vadhāya ninnīte .
1092.
‘‘ Imaṃ mayhaṃ hadayasokaṃ , paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā ;
Yo mayhaṃ hadayasoko , sūriyamhi vadhāya ninnīte .
1093.
‘‘ Mā
T2.286 ca putte mā ca patiṃ , addakkhi khaṇḍahāla tava mātā ;Yo ghātesi kumāre , adūsake sīhasaṅkāse .
1094.
‘‘ Mā ca putte mā ca patiṃ , addakkhi khaṇḍahāla tava mātā ;
Yo ghātesi kumāre , apekkhite sabbalokassa .
1095.
‘‘ Mā
M2.252 ca putte mā ca patiṃ , addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā ;Yo ghātesi kumāre , adūsake sīhasaṅkāse .
1096.
‘‘ Mā ca putte mā ca patiṃ , addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā ;
Yo ghātesi kumāre , apekkhite sabbalokassa ’’.
1097.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;
Api nigaḷabandhakāpi , hatthī asse ca pālema .
1098.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;
Api nigaḷabandhakāpi , hatthichakaṇāni ujjhema .
1099.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;
Api nigaḷabandhakāpi , assachakaṇāni ujjhema .
1100.
‘‘ Mā no deva avadhi , dāse no dehi khaṇḍahālassa ;
Yassa honti tava kāmā , api raṭṭhā pabbājitā ;
Bhikkhācariyaṃ carissāma .
1101.
‘‘ Dibbaṃ deva upayācanti , puttatthikāpi daliddā ;
Paṭibhānānipi hitvā , putte na labhanti ekaccā .
1102.
‘‘ Āsīsikāni [ assāsakāni ( sī . pī .), āsāsakāni ( syā .)] karonti , puttā no jāyantu tato paputtā [ puttā ( sī . pī .)];
Atha no akāraṇasmā , yaññatthāya deva ghātesi .
1103.
‘‘ Upayācitakena puttaṃ labhanti , mā tāta no aghātesi ;
Mā kicchāladdhakehi puttehi , yajittho imaṃ yaññaṃ .
1104.
‘‘ Upayācitakena
V2.182 puttaṃ labhanti , mā tāta no aghātesi ;Mā
T2.287 kapaṇaladdhakehi puttehi , ammāya no vippavāsesi ’’. 1105.
‘‘ Bahudukkhā [ bahudukkhaṃ ( syā . ka .)] posiya candaṃ , amma tuvaṃ jīyase puttaṃ ;
Vandāmi kho te pāde , labhataṃ tāto paralokaṃ .
1106.
‘‘ Handa ca maṃ upaguyha , pāde te amma vandituṃ dehi ;
Gacchāmi dāni pavāsaṃ [ vippavāsaṃ ( ka .)], yaññatthāya ekarājassa .
1107.
‘‘ Handa
M2.253 ca maṃ upaguyha [ upaguyha ( syā . ka .)], pāde te amma vandituṃ dehi ;Gacchāmi dāni pavāsaṃ , mātu katvā hadayasokaṃ .
1108.
Handa ca maṃ upaguyha [ upaguyha ( syā . ka .)], pāde te amma vandituṃ dehi ;
Gacchāmi dāni pavāsaṃ , janassa katvā hadayasokaṃ ’’.
1109.
‘‘ Handa ca padumapattānaṃ , moḷiṃ bandhassu gotamiputta ;
Campakadalamissāyo [ campakadalivītimissāyo ( sī . pī .), campakadalimissāyo ( ka .)], esā te porāṇikā pakati .
1110.
‘‘ Handa ca vilepanaṃ te , pacchimakaṃ candanaṃ vilimpassu ;
Yehi ca suvilitto , sobhasi rājaparisāyaṃ .
1111.
‘‘ Handa ca mudukāni vatthāni , pacchimakaṃ kāsikaṃ nivāsehi ;
Yehi ca sunivattho , sobhasi rājaparisāyaṃ .
1112.
‘‘ Muttāmaṇikanakavibhūsitāni , gaṇhassu hatthābharaṇāni ;
Yehi ca hatthābharaṇehi , sobhasi rājaparisāyaṃ ’’.
1113.
‘‘ Na hi nūnāyaṃ raṭṭhapālo , bhūmipati janapadassa dāyādo ;
Lokissaro mahanto , putte snehaṃ janayati ’’.
1114.
‘‘ Mayhampi
T2.288 piyā puttā , attā ca piyo tumhe ca bhariyāyo ;Saggañca patthayāno [ patthayamāno ( syā . ka .)], tenāhaṃ ghātayissāmi ’’.
1115.
‘‘ Maṃ paṭhamaṃ ghātehi , mā me hadayaṃ dukkhaṃ phālesi ;
Alaṅkato [ analaṅkato ( ka .)] sundarako , putto deva tava sukhumālo .
1116.
‘‘ Handayya maṃ hanassu , paraloke [ salokā ( sī . syā . ka .)] candakena [ candiyena ( sī . pī . ka .)] hessāmi ;
Puññaṃ karassu vipulaṃ , vicarāma ubhopi paraloke ’’.
1117.
‘‘ Mā tvaṃ cande rucci maraṇaṃ [ idaṃ padaṃ natthi sī . pī . potthakesu ], bahukā tava devarā visālakkhi ;
Te taṃ ramayissanti , yiṭṭhasmiṃ gotamiputte ’’.
1118.
‘‘ Evaṃ vutte candā attānaṃ , hanti hatthatalakehi ’’;
‘‘ Alamettha [ alamatthu ( sī . pī .)] jīvitena , pissāmi [ pāyāmi ( sī . pī .)] visaṃ marissāmi .
1119.
‘‘ Na
V2.183M2.254 hi nūnimassa rañño , mittāmaccā ca vijjare suhadā ;Ye na vadanti rājānaṃ , mā ghātayi orase putte .
1120.
‘‘ Na hi nūnimassa rañño , ñātī mittā ca vijjare suhadā ;
Ye na vadanti rājānaṃ , mā ghātayi atraje putte .
1121.
‘‘ Ime tepi mayhaṃ puttā , guṇino kāyūradhārino rāja ;
Tehipi yajassu yaññaṃ , atha muñcatu [ muccatu ( pī . ka .)] gotamiputte .
1122.
‘‘ Bilasataṃ maṃ katvāna , yajassu sattadhā mahārāja ;
Mā jeṭṭhaputtamavadhi , adūsakaṃ sīhasaṅkāsaṃ .
1123.
‘‘ Bilasataṃ maṃ katvāna , yajassu sattadhā mahārāja ;
Mā
T2.289 jeṭṭhaputtamavadhi , apekkhitaṃ sabbalokassa ’’. 1124.
‘‘ Bahukā tava dinnābharaṇā , uccāvacā subhaṇitamhi ;
Muttāmaṇiveḷuriyā , etaṃ te pacchimakaṃ dānaṃ ’’.
1125.
‘‘ Yesaṃ pubbe khandhesu , phullā mālāguṇā vivattiṃsu ;
Tesajjapi sunisito [ pitanisito ( sī . pī .)], nettiṃso vivattissati khandhesu .
1126.
‘‘ Yesaṃ pubbe khandhesu , cittā mālāguṇā vivattiṃsu ;
Tesajjapi sunisito , nettiṃso vivattissati khandhesu .
1127.
‘‘ Aciraṃ [ acirā ( sī . syā . pī .)] vata nettiṃso , vivattissati rājaputtānaṃ khandhesu ;
Atha mama hadayaṃ na phalati , tāva daḷhabandhañca me āsi .
1128.
‘‘ Kāsikasucivatthadharā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyātha candasūriyā , yaññatthāya ekarājassa .
1129.
‘‘ Kāsikasucivatthadharā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyātha candasūriyā , mātu katvā hadayasokaṃ .
1130.
‘‘ Kāsikasucivatthadharā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyātha candasūriyā , janassa katvā hadayasokaṃ .
1131.
‘‘ Maṃsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyātha candasūriyā , yaññatthāya ekarājassa .
1132.
‘‘ Maṃsarasabhojanā
M2.255 nhāpakasunhāpitā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;Niyyātha candasūriyā , mātu katvā hadayasokaṃ .
1133.
‘‘ Maṃsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā , kuṇḍalino agalucandanavilittā ;
Niyyātha
T2.290 candasūriyā , janassa katvā hadayasokaṃ ’’. 1134.
‘‘ Sabbasmiṃ
V2.184 upakkhaṭasmiṃ , nisīdite candasmiṃ [ candiyasmiṃ ( sī . pī .), candasūriyasmiṃ ( syā .)] yaññatthāya ;Pañcālarājadhītā pañjalikā , sabbaparisāya samanupariyāyi [ sabbaparisamanupariyāsi ( sī . pī .), sabbaparisantaramanupariyāsi ( syā .)].
1135.
‘‘ Yena saccena khaṇḍahālo , pāpakammaṃ karoti dummedho ;
Etena saccavajjena , samaṅginī sāmikena homi .
1136.
‘‘ Ye idhatthi amanussā , yāni ca yakkhabhūtabhabyāni ;
Karontu me veyyāvaṭikaṃ , samaṅginī sāmikena homi .
1137.
‘‘ Yā devatā idhāgatā , yāni ca yakkhabhūtabhabyāni ;
Saraṇesiniṃ anāthaṃ tāyatha maṃ , yācāmahaṃ patimāhaṃ ajeyaṃ ’’[ ajiyyaṃ ( sī .)].
1138.
‘‘ Taṃ sutvā amanusso , ayokūṭaṃ paribbhametvāna ;
Bhayamassa janayanto , rājānaṃ idamavoca .
1139.
‘‘ Bujjhassu kho rājakali , mā tāhaṃ [ mā tehaṃ ( syā .)] matthakaṃ nitāḷesiṃ [ nitālemi ( sī . pī .), nipphālesiṃ ( ka .)];
Mā jeṭṭhaputtamavadhi , adūsakaṃ sīhasaṅkāsaṃ .
1140.
‘‘ Ko te diṭṭho rājakali , puttabhariyāyo haññamānāyo [ haññamānā ( ka .)];
Seṭṭhi ca gahapatayo , adūsakā saggakāmā hi .
1141.
‘‘ Taṃ sutvā khaṇḍahālo , rājā ca abbhutamidaṃ disvāna ;
Sabbesaṃ bandhanāni mocesuṃ , yathā taṃ anupaghātaṃ [ apāpānaṃ ( sī . pī .)].
1142.
‘‘ Sabbesu
M2.256 vippamuttesu , ye tattha samāgatā tadā āsuṃ ;Sabbe ekekaleḍḍukamadaṃsu , esa vadho khaṇḍahālassa ’’.
1143.
‘‘ Sabbe
T2.291 paviṭṭhā [ patiṃsu ( sī .), patitvā ( pī .)] nirayaṃ , yathā taṃ pāpakaṃ karitvāna ;Na hi pāpakammaṃ katvā , labbhā sugatiṃ ito gantuṃ ’’.
1144.
‘‘ Sabbesu vippamuttesu , ye tattha samāgatā tadā āsuṃ ;
Candaṃ abhisiñciṃsu , samāgatā rājaparisā [ rājapurisā ( syā .)] ca .
1145.
‘‘ Sabbesu vippamuttesu , ye [ yā ( syā .)] tattha samāgatā tadā āsuṃ ;
Candaṃ abhisiñciṃsu , samāgatā rājakaññāyo ca .
1146.
‘‘ Sabbesu vippamuttesu , ye tattha samāgatā tadā āsuṃ ;
Candaṃ abhisiñciṃsu , samāgatā devaparisā [ devapurisā ( syā .)] ca .
1147.
‘‘ Sabbesu vippamuttesu , ye [ yā ( syā .)] tattha samāgatā tadā āsuṃ ;
Candaṃ abhisiñciṃsu , samāgatā devakaññāyo ca .
1148.
‘‘ Sabbesu vippamuttesu , ye tattha samāgatā tadā āsuṃ ;
Celukkhepamakaruṃ , samāgatā rājaparisā [ rājapurisā ( syā .)] ca .
1149.
‘‘ Sabbesu
V2.185 vippamuttesu , ye [ yā ( syā .)] tattha samāgatā tadā āsuṃ ;Celukkhepamakaruṃ , samāgatā rājakaññāyo ca .
1150.
‘‘ Sabbesu vippamuttesu , ye tattha samāgatā tadā āsuṃ ;
Celukkhepamakaruṃ , samāgatā devaparisā [ devapurisā ( syā .)] ca .
1151.
‘‘ Sabbesu vippamuttesu , ye [ yā ( syā .)] tattha samāgatā tadā āsuṃ ;
Celukkhepamakaruṃ , samāgatā devakaññāyo ca .
1152.
‘‘ Sabbesu vippamuttesu , bahū ānanditā ahuṃ [ bahu ānandano ahu vaṃso ( sī .), bahu ānandito ahu vaṃso ( pī .)];
Nandiṃ
T2.292 pavesi nagaraṃ [ vādiṃsu nandipavesanagaraṃ ( syā .), nandiṃ pavesi nagare ( ka .)], bandhanā mokkho aghositthā ’’ ti .Candakumārajātakaṃ [ khaṇḍahālajātakaṃ ( sī . pī .)] sattamaṃ .