487. Bhūtapubban ti idaṃ kasmā bhagavatā āraddhaṃ .
Iddhipāṭihāriyaādesanāpāṭihāriyānaṃ aniyyānikabhāvadassanatthaṃ , anusāsanīpāṭihāriyasseva niyyānikabhāvadassanatthaṃ .
Api ca sabbabuddhānaṃ mahābhūtapariyesako nāmeko bhikkhu hotiyeva .
Yo mahābhūte pariyesanto yāva brahmalokā vicaritvā vissajjetāraṃ alabhitvā āgamma
P2.391 buddhameva pucchitvā nikkaṅkho hoti .
Tasmā buddhānaṃ mahantabhāvappakāsanatthaṃ , idañca kāraṇaṃ paṭicchannaṃ , atha naṃ vivaṭaṃ katvā desentopi bhagavā ‘‘ bhūtapubban ’’ tiādimāha .Tattha kattha nu khoti kismiṃ ṭhāne kiṃ āgamma kiṃ pattassa te anavasesā appavattivasena nirujjhanti .
Mahābhūtakathā panesā sabbākārena visuddhimagge vuttā , tasmā sā tatova gahetabbā .
488. Devayāniyo maggoti pāṭiyekko devalokagamanamaggo nāma natthi , iddhividhañāṇasseva panetaṃ adhivacanaṃ .
Tena hesa yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattento devalokaṃ yāti .
Tasmā ‘‘ taṃ devayāniyo maggo ’’ ti vuttaṃ .
Yena cātumahārājikāti samīpe ṭhitampi bhagavantaṃ apucchitvā dhammatāya codito devatā mahānubhāvāti maññamāno upasaṅkami .
Mayampi kho , bhikkhu , na jānāmāti buddhavisaye pañhaṃ
M1.324 pucchitā devatā na jānantiV1.293 , tenevamāhaṃsu .
Atha kho so bhikkhu ‘‘ mama imaṃ pañhaṃ na kathetuṃ na labbhā , sīghaṃ kathethā ’’ ti tā devatā ajjhottharati , punappunaṃ pucchati , tā ‘‘ ajjhottharati no ayaṃ bhikkhu , handa naṃ hatthato mocessāmā ’’ ti cintetvā ‘‘ atthi kho bhikkhu cattāro mahārājāno ’’ tiādimāhaṃsu .Tattha abhikkantatarāti atikkamma kantatarā .
Paṇītatarāti vaṇṇayasaissariyādīhi uttamatarā etena nayena sabbavāresu attho veditabbo .
491-493.
Ayaṃ pana viseso – sakko kira devarājā cintesi ‘‘ ayaṃ pañho buddhavisayo , na sakkā aññena vissajjituṃ , ayañca bhikkhu aggiṃ pahāya khajjopanakaṃ dhamanto viya , bheriṃ pahāya udaraṃ vādento viya ca , loke aggapuggalaṃ sammāsambuddhaṃ pahāya devatā pucchanto vicarati , pesemi naṃ satthusantikan ’’ ti .
Tato punadeva so cintesi ‘‘ sudūrampi gantvā satthu santikeva nikkaṅkho bhavissati
P2.392 .
Atthi ceva puggalo nāmesa , thokaṃ tāva āhiṇḍanto kilamatu pacchā jānissatī ’’ ti .Tato taṃ ‘‘ ahampi kho ’’ tiādimāha .
Brahmayāniyopi devayāniyasadisova .
Devayāniyamaggoti vā brahmayāniyamaggoti vā dhammasetūti vā ekacittakkhaṇikaappanāti vā sanniṭṭhānikacetanāti vā mahaggatacittanti vā abhiññāñāṇanti vā sabbametaṃ iddhividhañāṇasseva nāmaṃ .
491-493.
Ayaṃ pana viseso – sakko kira devarājā cintesi ‘‘ ayaṃ pañho buddhavisayo , na sakkā aññena vissajjituṃ , ayañca bhikkhu aggiṃ pahāya khajjopanakaṃ dhamanto viya , bheriṃ pahāya udaraṃ vādento viya ca , loke aggapuggalaṃ sammāsambuddhaṃ pahāya devatā pucchanto vicarati , pesemi naṃ satthusantikan ’’ ti .
Tato punadeva so cintesi ‘‘ sudūrampi gantvā satthu santikeva nikkaṅkho bhavissati
P2.392 .
Atthi ceva puggalo nāmesa , thokaṃ tāva āhiṇḍanto kilamatu pacchā jānissatī ’’ ti .Tato taṃ ‘‘ ahampi kho ’’ tiādimāha .
Brahmayāniyopi devayāniyasadisova .
Devayāniyamaggoti vā brahmayāniyamaggoti vā dhammasetūti vā ekacittakkhaṇikaappanāti vā sanniṭṭhānikacetanāti vā mahaggatacittanti vā abhiññāñāṇanti vā sabbametaṃ iddhividhañāṇasseva nāmaṃ .
491-493.
Ayaṃ pana viseso – sakko kira devarājā cintesi ‘‘ ayaṃ pañho buddhavisayo , na sakkā aññena vissajjituṃ , ayañca bhikkhu aggiṃ pahāya khajjopanakaṃ dhamanto viya , bheriṃ pahāya udaraṃ vādento viya ca , loke aggapuggalaṃ sammāsambuddhaṃ pahāya devatā pucchanto vicarati , pesemi naṃ satthusantikan ’’ ti .
Tato punadeva so cintesi ‘‘ sudūrampi gantvā satthu santikeva nikkaṅkho bhavissati
P2.392 .
Atthi ceva puggalo nāmesa , thokaṃ tāva āhiṇḍanto kilamatu pacchā jānissatī ’’ ti .
Tato taṃ ‘‘ ahampi kho ’’ tiādimāha .
Brahmayāniyopi devayāniyasadisova .
Devayāniyamaggoti vā brahmayāniyamaggoti vā dhammasetūti vā ekacittakkhaṇikaappanāti vā sanniṭṭhānikacetanāti vā mahaggatacittanti vā abhiññāñāṇanti vā sabbametaṃ iddhividhañāṇasseva nāmaṃ . 494. Pubbanimittan ti āgamanapubbabhāge nimittaṃ sūriyassa udayato aruṇuggaṃ viya .
Tasmā idāneva brahmā āgamissati , evaṃ mayaṃ jānāmāti dīpayiṃsu .
Pāturahosīti pākaṭo ahosi .
Atha kho so brahmā tena bhikkhunā puṭṭho attano avisayabhāvaṃ ñatvā sacāhaṃ ‘‘ na jānāmī ’’ ti vakkhāmi , ime maṃ paribhavissanti , atha jānanto viya yaṃ kiñci kathessāmi , ayaṃ me bhikkhu veyyākaraṇena anāraddhacitto vādaṃ āropessati .
‘‘ Ahamasmi bhikkhu brahmā ’’ tiādīni pana me bhaṇantassa na koci vacanaṃ saddahissati .
Yaṃnūnāhaṃ vikkhepaṃ katvā imaṃ bhikkhuṃ satthusantikaṃyeva peseyyanti cintetvā ‘‘ ahamasmi bhikkhu brahmā ’’ tiādimāha .
495-496.
Ekamantaṃ
M1.325 apanetvāti kasmā evamakāsi ?
Kuhakattā .Bahiddhā pariyeṭṭhin ti telatthiko vālikaṃ nippīḷiyamāno viya yāva brahmalokā bahiddhā pariyesanaṃ āpajjati .
495-496.
Ekamantaṃ
M1.325 apanetvāti kasmā evamakāsi ?
Kuhakattā .
Bahiddhā pariyeṭṭhin ti telatthiko vālikaṃ nippīḷiyamāno viya yāva brahmalokā bahiddhā pariyesanaṃ āpajjati .