Issues
Select Version
(DN) Sīlakkhandhavaggapāḷi
(DN) Sīlakkhandhavaggapāḷi

Acelakassapavatthuvaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Acelakassapavatthuvaṇṇanā

381. EvaṃP2.349V1.259M1.287 me sutaṃ … pe … uruññāyaṃ viharatīti mahāsīhanādasuttaṃ . Tatrāyaṃ apubbapadavaṇṇanā . Uruññāyan ti uruññāti tassa raṭṭhassapi nagarassapi etadeva nāmaṃ , bhagavā uruññānagaraṃ upanissāya viharati . Kaṇṇakatthale migadāyeti tassa nagarassa avidūre kaṇṇakatthalaṃ nāma eko ramaṇīyo bhūmibhāgo atthi .
So migānaṃ abhayatthāya dinnattā ‘‘ migadāyo ’’ ti vuccati , tasmiṃ kaṇṇakatthale migadāye . Aceloti naggaparibbājako . Kassapoti tassa nāmaṃ .
Tapassin ti tapanissitakaṃ . Lūkhājīvin ti acelakamuttācārādivasena lūkho ājīvo assāti lūkhājīvī , taṃ lūkhājīviṃ . Upakkosatīti upaṇḍeti . Upavadatīti hīḷeti vambheti .
Dhammassa ca anudhammaṃ byākarontīti bhotā gotamena vuttakāraṇassa anukāraṇaṃ kathenti . Sahadhammiko vādānuvādoti parehi vuttakāraṇena sakāraṇo hutvā tumhākaṃ vādo vā anuvādo vā viññūhi garahitabbaṃ , kāraṇaṃ koci appamattakopi kiṃ na āgacchati . Idaṃ vuttaṃ hoti ,‘‘ kiṃ sabbākārenapi tava vāde gārayhaṃ kāraṇaṃP2.350 natthī ’’ ti .
Anabbhakkhātukāmāti na abhūtena vattukāmā .
382. Ekaccaṃ tapassiṃ lūkhājīvin tiādīsu idhekacco acelakapabbajjāditapanissitattā tapassī ‘‘ lūkhena jīvitaṃ kappessāmī ’’ ti tiṇagomayādibhakkhanādīhi nānappakārehi attānaṃ kilameti , appapuññatāya ca sukhena jīvitavuttimeva na labhati , so tīṇi duccaritāni pūretvā niraye nibbattati . Aparo tādisaṃ tapanissitopi puññavā hoti , labhati lābhasakkāraṃ . So ‘‘ na dāni mayā sadiso atthī ’’ ti attānaṃ ucce ṭhāne sambhāvetvā ‘‘ bhiyyosomattāya lābhaṃ uppādessāmī ’’ tiV1.260 anesanavasena tīṇi duccaritāni pūretvā niraye nibbattati . Ime dve sandhāya paṭhamanayo vutto .
Aparo tapanissitako lūkhājīvī appapuñño hoti , na labhati sukhena jīvitavuttiṃ . So ‘‘ mayhaṃ pubbepi akatapuññatāya sukhajīvikā nuppajjatiM1.288 , handadāni puññāni karomī ’’ ti tīṇi sucaritāni pūretvā sagge nibbattati . Aparo lūkhājīvī puññavā hoti , labhati sukhena jīvitavuttiṃ . So – ‘‘ mayhaṃ pubbepi katapuññatāya sukhajīvikā uppajjatī ’’ ti cintetvā anesanaṃ pahāya tīṇi sucaritāni pūretvā sagge nibbattati . Ime dve sandhāya dutiyanayo vutto . Eko pana tapassī appadukkhavihārī hoti bāhirakācārayutto tāpaso vā channaparibbājako vā , appapuññatāya ca manāpe paccaye na labhati . So anesanavasena tīṇi duccaritāni pūretvā attānaṃ sukhe ṭhapetvā niraye nibbattati . AparoP2.351 puññavā hoti , so – ‘‘ na dāni mayā sadiso atthī ’’ ti mānaṃ uppādetvā anesanavasena lābhasakkāraṃ vā uppādento micchādiṭṭhivasena – ‘‘ sukho imissā paribbājikāya daharāya mudukāya lomasāya samphasso ’’ tiādīni cintetvā kāmesu pātabyataṃ vā āpajjanto tīṇi duccaritāni pūretvā niraye nibbattati . Ime dve sandhāya tatiyanayo vutto . Aparo pana appadukkhavihārī appapuñño hoti , so – ‘‘ ahaṃ pubbepi akatapuññatāya sukhena jīvikaṃ na labhāmī ’’ ti tīṇi sucaritāni pūretvā sagge nibbattati . Aparo puññavā hoti , so – ‘‘ pubbepāhaṃ katapuññatāya sukhaṃ labhāmi , idāni puññāni karissāmī ’’ ti tīṇi sucaritāni pūretvā sagge nibbattati . Ime dve sandhāya catutthanayo vutto . Idaṃ titthiyavasena āgataṃ , sāsanepi pana labbhati . Ekacco hi dhutaṅgasamādānavasena lūkhājīvī hoti , appapuññatāya vā sakalampi gāmaṃ vicaritvā udarapūraṃ na labhati . So – ‘‘ paccaye uppādessāmī ’’ ti vejjakammādivasena vā anesanaṃV1.261 katvā , arahattaṃ vā paṭijānitvā , tīṇi vā kuhanavatthūni paṭisevitvā niraye nibbattati . AparoM1.289 ca tādisova puññavā hoti . So tāya puññasampattiyā mānaṃ janayitvā uppannaṃ lābhaṃ thāvaraṃ kattukāmo anesanavasena tīṇi duccaritāni pūretvā niraye uppajjati . Aparo samādinnadhutaṅgo appapuññova hoti , na labhati sukhena jīvitavuttiṃ . So – ‘‘ pubbepāhaṃ akatapuññatāya kiñci na labhāmi , sace idāni anesanaṃ karissaṃ , āyatimpi dullabhasukho bhavissāmī ’’ ti tīṇi sucaritāni pūretvā arahattaṃ pattuṃ asakkonto sagge nibbattati . Aparo puññavā hoti , so – ‘‘ pubbepāhaṃ katapuññatāya etarahi sukhito , idānipi puññaṃ karissāmī ’’ ti anesanaṃ pahāya tīṇi sucaritāni pūretvā arahattaṃ pattuṃ asakkonto sagge nibbattati .
383. Āgatiñcāti – ‘‘ asukaṭṭhānato nāma ime āgatā ’’ ti evaṃ āgatiñca . Gatiñcāti idāni gantabbaṭṭhānañca . Cutiñcāti tato cavanañca . Upapattiñcāti tato cutānaṃ puna upapattiñca .
Kiṃ sabbaṃ tapaṃ garahissāmīti – ‘‘ kena kāraṇena garahissāmi , garahitabbameva hi mayaṃ garahāma , pasaṃsitabbaṃ pasaṃsāma , na bhaṇḍikaṃ karonto mahārajako viya dhotañca adhotañca ekato karomā ’’ ti dasseti . Idāni tamatthaṃ pakāsento – ‘‘ santi kassapa eke samaṇabrāhmaṇā ’’ tiādimāha .
384. Yaṃ te ekaccan ti pañcavidhaṃ sīlaṃ , tañhi loke na koci ‘‘ na sādhū ’’ ti vadati .
Puna yaṃ te ekaccan ti pañcavidhaṃ veraṃ , taṃ naP2.352 koci ‘‘ sādhū ’’ ti vadati .
Puna yaṃ te ekaccan ti pañcadvāre asaṃvaraṃ , te kira – ‘‘ cakkhu nāma na nirundhitabbaṃ , cakkhunā manāpaṃ rūpaṃ daṭṭhabban ’’ ti vadanti , esa nayo sotādīsu .
Puna yaṃ te ekaccan ti pañcadvāre saṃvaraṃ .
Evaṃ paresaṃ vādena saha attano vādassa samānāsamānataṃ dassetvā idāni attano vādenaV1.262 saha paresaṃ vādassa samānāsamānataṃ dassento ‘‘ yaṃ mayan ’’ tiādimāha . Tatrāpi pañcasīlādivaseneva attho veditabbo .