330-336. Paṭivasantīti yaññānubhavanatthāya paṭivasanti .

Bhūtapubban ti idaṃ bhagavā pathavīgataṃ nidhiṃ uddharitvā purato rāsiṃ karonto viya bhavapaṭicchannaṃ pubbacaritaṃ dassento āha .

Mahāvijitoti so kira sāgarapariyantaṃ mahantaṃ pathavīmaṇḍalaṃP1.295 vijini , iti mahantaṃ vijitamassāti mahāvijito tveva saṅkhyaṃ agamāsi . Aḍḍhotiādīsu yo koci attano santakena vibhavena aḍḍho hoti , ayaṃ pana na kevalaṃ aḍḍhoyeva , mahaddhano mahatā aparimāṇasaṅkhyena dhanena samannāgato . Pañcakāmaguṇavasena mahantā uḷārā bhogā assāti mahābhogo . Piṇḍapiṇḍavasena ceva suvaṇṇamāsakarajatamāsakādivasena ca jātarūparajatassa pahūtatāya pahūtajātarūparajato , anekakoṭisaṅkhyena jātarūparajatena samannāgatoti attho . Vittīti tuṭṭhi , vittiyā upakaraṇaṃ vittūpakaraṇaṃ tuṭṭhikāraṇanti attho . Pahūtaṃ nānāvidhālaṅkārasuvaṇṇarajatabhājanādibhedaṃ vittūpakaraṇamassāti pahūtavittūpakaraṇo . SattaratanasaṅkhātassaV1.238 nidahitvā ṭhapitadhanassa sabbapubbaṇṇāparaṇṇasaṅgahitassa dhaññassa ca pahūtatāya pahūtadhanadhaññoM1.264 . Athavā idamassa devasikaṃ paribbayadānaggahaṇādivasena parivattanadhanadhaññavasena vuttaṃ . Paripuṇṇakosakoṭṭhāgāroti koso vuccati bhaṇḍāgāraṃ , nidahitvā ṭhapitena dhanena paripuṇṇakoso , dhaññena paripuṇṇakoṭṭhāgāro cāti attho . Athavā catubbidho koso – hatthī , assā , rathā , pattīti . Koṭṭhāgāraṃ tividhaṃ – dhanakoṭṭhāgāraṃ , vatthakoṭṭhāgāraṃ , dhaññakoṭṭhāgāranti , taṃ sabbampi paripuṇṇamassāti paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro .

Udapādīti uppajji . Ayaṃ kira rājā ekadivasaṃ ratanāvalokanacārikaṃ nāma nikkhanto . So bhaṇḍāgārikaṃ pucchi – ‘‘ tāta , idaṃ evaṃ bahudhanaṃ kena saṅgharitan ’’ ti ? Tumhākaṃ pitupitāmahādīhi yāva sattamā kulaparivaṭṭāti . Idaṃ pana dhanaṃ saṅgharitvā te kuhiṃ gatāti ? Sabbeva te , deva , maraṇavasaṃ pattāti . Attano dhanaṃ agahetvāva gatā , tātāti ? Deva , kiṃ vadetha , dhanaṃ nāmetaṃ pahāya gamanīyameva , no ādāya gamanīyanti . Atha rājā nivattitvā sirīgabbhe nisinno – ‘ adhigatā kho me ’ tiādīni cintesi . Tena vuttaṃ – ‘‘ evaṃ cetaso parivitakko udapādī ’’ ti .

330-336.

Paṭivasantīti yaññānubhavanatthāya paṭivasanti .

Bhūtapubban ti idaṃ bhagavā pathavīgataṃ nidhiṃ uddharitvā purato rāsiṃ karonto viya bhavapaṭicchannaṃ pubbacaritaṃ dassento āha .

Mahāvijitoti so kira sāgarapariyantaṃ mahantaṃ pathavīmaṇḍalaṃP1.295 vijini , iti mahantaṃ vijitamassāti mahāvijito tveva saṅkhyaṃ agamāsi .

Aḍḍhotiādīsu yo koci attano santakena vibhavena aḍḍho hoti , ayaṃ pana na kevalaṃ aḍḍhoyeva , mahaddhano mahatā aparimāṇasaṅkhyena dhanena samannāgato .

Pañcakāmaguṇavasena mahantā uḷārā bhogā assāti mahābhogo .

Piṇḍapiṇḍavasena ceva suvaṇṇamāsakarajatamāsakādivasena ca jātarūparajatassa pahūtatāya pahūtajātarūparajato , anekakoṭisaṅkhyena jātarūparajatena samannāgatoti attho .

Vittīti tuṭṭhi , vittiyā upakaraṇaṃ vittūpakaraṇaṃ tuṭṭhikāraṇanti attho .

Pahūtaṃ nānāvidhālaṅkārasuvaṇṇarajatabhājanādibhedaṃ vittūpakaraṇamassāti pahūtavittūpakaraṇo .

SattaratanasaṅkhātassaV1.238 nidahitvā ṭhapitadhanassa sabbapubbaṇṇāparaṇṇasaṅgahitassa dhaññassa ca pahūtatāya pahūtadhanadhaññoM1.264 .

Athavā idamassa devasikaṃ paribbayadānaggahaṇādivasena parivattanadhanadhaññavasena vuttaṃ .

Paripuṇṇakosakoṭṭhāgāroti koso vuccati bhaṇḍāgāraṃ , nidahitvā ṭhapitena dhanena paripuṇṇakoso , dhaññena paripuṇṇakoṭṭhāgāro cāti attho .

Athavā catubbidho koso – hatthī , assā , rathā , pattīti . Koṭṭhāgāraṃ tividhaṃ – dhanakoṭṭhāgāraṃ , vatthakoṭṭhāgāraṃ , dhaññakoṭṭhāgāranti , taṃ sabbampi paripuṇṇamassāti paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro .

Udapādīti uppajji .

Ayaṃ kira rājā ekadivasaṃ ratanāvalokanacārikaṃ nāma nikkhanto .

So bhaṇḍāgārikaṃ pucchi –

‘‘ tāta , idaṃ evaṃ bahudhanaṃ kena saṅgharitan ’’ ti ?

Tumhākaṃ pitupitāmahādīhi yāva sattamā kulaparivaṭṭāti .

Idaṃ pana dhanaṃ saṅgharitvā te kuhiṃ gatāti ?

Sabbeva te , deva , maraṇavasaṃ pattāti .

Attano dhanaṃ agahetvāva gatā , tātāti ?

Deva , kiṃ vadetha , dhanaṃ nāmetaṃ pahāya gamanīyameva , no ādāya gamanīyanti .

Atha rājā nivattitvā sirīgabbhe nisinno –

‘ adhigatā kho me ’ tiādīni cintesi .

Tena vuttaṃ – ‘‘ evaṃ cetaso parivitakko udapādī ’’ ti .