Issues
Select Version
Udānapāḷi
Udānapāḷi

Dutiyanibbānapaṭisaṃyuttasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

2. Dutiyanibbānapaṭisaṃyuttasuttavaṇṇanā

72. DutiyeP0.393 imaṃ udānan ti imaṃ nibbānassa pakatiyā gambhīrabhāvato duddasabhāvadīpanaṃ udānaṃ udānesi .
Tattha duddasan ti sabhāvagambhīrattā atisukhumasaṇhasabhāvattā ca anupacitañāṇasambhārehi passituṃ na sakkāti duddasaṃ . Vuttañhetaṃ – ‘‘ tañhi te , māgaṇḍiya , ariyaṃ paññācakkhu natthi , yena tvaṃ ārogyaṃ jāneyyāsi , nibbānampi passeyyāsī ’’ ti ( ma . ni .2.218). Aparampi vuttaṃ – ‘‘ idampi kho ṭhānaṃ duddasaṃ , yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho ’’ tiādi ( mahāva .8; ma . ni .1.281;2.337). Anatan tiM0.356 rūpādiārammaṇesu , kāmādīsu ca bhavesu namanato tanninnabhāvena pavattito sattānañca tattha namanato taṇhā natā nāma , natthi ettha natāti anataṃ , nibbānanti attho . ‘‘ Anantan ’’ tipi paṭhanti , niccasabhāvattā antavirahitaṃ , acavanadhammaṃ nirodhaṃ amatanti attho . Keci pana ‘‘ anantan ’’ ti padassa ‘‘ appamāṇan ’’ ti atthaṃ vadanti . Ettha ca ‘‘ duddasan ’’ ti iminā paññāya dubbalīkaraṇehi rāgādikilesehi cirakālabhāvitattā sattānaṃ apaccayabhāvanā na sukarāti nibbānassa kicchena adhigamanīyataṃ dasseti . Na hi saccaṃ sudassanan ti imināpi tamevatthaṃ pākaṭaṃ karoti . Tattha saccan ti nibbānaṃ . Tañhi kenaci pariyāyena asantasabhāvābhāvato ekanteneva santattā aviparītaṭṭhena saccaṃ . Na hi taṃ sudassanaṃ na sukhena passitabbaṃ , sucirampi kālaṃ puññañāṇasambhāre samānentehipi kasireneva samadhigantabbato . Tathā hi vuttaṃ bhagavatā – ‘‘ kicchena me adhigatan ’’ ti ( mahāva .8; ma . ni .1.281;2.337).
Paṭividdhā taṇhā jānato passato natthi kiñcanan ti tañca nirodhasaccaṃ sacchikiriyābhisamayavasena abhisamentena visayato kiccato ca ārammaṇato ca ārammaṇappaṭivedhena asammohappaṭivedhena ca paṭividdhaṃ , yathāpariññābhisamayavasena dukkhasaccaṃ , bhāvanābhisamayavasenaV0.320 maggasaccañcaP0.394 asammohato paṭividdhaṃ hoti , evaṃ pahānābhisamayavasena asammohato ca paṭividdhā taṇhā hoti . Evañca cattāri saccāni yathābhūtaṃ ariyamaggapaññāya jānato passato bhavādīsu natabhūtā taṇhā natthi , tadabhāve sabbassapi kilesavaṭṭassa abhāvo , tatova kammavipākavaṭṭānaṃ asambhavoyevāti evaṃ bhagavā tesaṃ bhikkhūnaṃ anavasesavaṭṭadukkhavūpasamahetubhūtaṃ amatamahānibbānassa ānubhāvaṃ pakāsesi . Sesaṃ vuttanayameva . Dutiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .