Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
miuthi-မိုးထိ
မြန်မာဘာသာ
莊春江讀經站
繁体中文
元亨寺·CBETA
中文
翻译——小善慧
中文
Udānapāḷi
Udānapāḷi

Yakkhapahārasuttavaṇṇanā

Author： _System_commentary_ @ Administrator

4. Yakkhapahārasuttavaṇṇanā

34. CatuttheV0.198 kapotakandarāyan ti evaṃnāmake vihāre .
Tasmiṃ kira pabbatakandare pubbe bahū kapotā vasiṃsu , tena sā pabbatakandarā ‘‘ kapotakandarā ’’ ti vuccati . Aparabhāge tattha katavihāropi ‘‘ kapotakandarā ’’ tveva paññāyittha . Tena vuttaṃ – ‘‘ kapotakandarāyanti evaṃnāmake vihāre ’’ ti .
Juṇhāya rattiyāti sukkapakkharattiyaṃ . Navoropitehi kesehīti aciraohāritehi kesehi , itthambhūtalakkhaṇe cetaṃ karaṇavacanaṃ . Abbhokāseti yattha uparicchadanaṃ parikkhepo vā natthi , tādise ākāsaṅgaṇe . Tattha āyasmā sāriputto suvaṇṇavaṇṇo , āyasmā mahāmoggallāno nīluppalavaṇṇo . Ubhopi pana te mahātherā udiccabrāhmaṇajaccā kappānaṃ satasahassādhikaṃ ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ abhinīhārasampannā chaḷabhiññāpaṭisambhidāppattā mahākhīṇāsavā samāpattilābhino sattasaṭṭhiyāM0.222 sāvakapāramiñāṇānaṃ matthakappattā etaṃ kapotakandaravihāraṃ upasobhayantā ekaṃ kanakaguhaṃ paviṭṭhā dve sīhā viya , ekaṃ vijambhanabhūmiṃ otiṇṇā dve byagghā viya , ekaṃ supupphitasālavanaṃ paviṭṭhā dve chaddantanāgarājāno viya , ekaṃ simbalivanaṃ paviṭṭhā dve supaṇṇarājāno viya , ekaṃ naravāhanayānaṃ abhiruḷhā dve vessavaṇā viya , ekaṃ paṇḍukambalasilāsanaṃ abhinisinnā dve sakkāP0.245 viya , ekavimānabbhantaragatā dve mahābrahmāno viya , ekasmiṃ gaganaṭṭhāne ṭhitāni dve candamaṇḍalāni viya , dve sūriyamaṇḍalāni viya ca virociṃsu . Tesu āyasmā mahāmoggallāno tuṇhī nisīdi , āyasmā pana sāriputto samāpajji . Tena vuttaṃ – ‘‘ aññataraṃ samādhiṃ samāpajjitvā ’’ ti . Tattha aññataraṃ samādhin ti upekkhābrahmavihārasamāpattiṃ . Keci ‘‘ saññāvedayitanirodhasamāpattin ’’ ti vadanti , apare panāhu ‘‘ āruppapādakaṃ phalasamāpattin ’’ ti . Imā eva hi tisso kāyarakkhaṇasamatthā samāpattiyo . Tattha nirodhasamāpattiyā samādhipariyāyasambhavo heṭṭhā vuttova , pacchimaṃyeva pana ācariyā vaṇṇenti .
Uttarāya disāya dakkhiṇaṃ disaṃ gacchantīti uttarāya disāya yakkhasamāgamaṃ gantvā attano bhavanaṃ gantuṃ dakkhiṇaṃ disaṃ gacchanti .
Paṭibhāti man ti upaṭṭhāti mama . Man ti hi paṭisaddayogena sāmiatthe upayogavacanaṃ , imassa sīse pahāraṃ dātuṃ cittaṃ me uppajjatīti attho . So kira purimajātiyaṃ there baddhāghāto , tenassa theraṃ disvā paduṭṭhacittassa evaṃ ahosi . Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Paṭibhāti man ti upaṭṭhāti mama . Man ti hi paṭisaddayogena sāmiatthe upayogavacanaṃ , imassa sīse pahāraṃ dātuṃ cittaṃ me uppajjatīti attho .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Paṭibhāti man ti upaṭṭhāti mama . Man ti hi paṭisaddayogena sāmiatthe upayogavacanaṃ , imassa sīse pahāraṃ dātuṃ cittaṃ me uppajjatīti attho .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Paṭibhāti man ti upaṭṭhāti mama . Man ti hi paṭisaddayogena sāmiatthe upayogavacanaṃ , imassa sīse pahāraṃ dātuṃ cittaṃ me uppajjatīti attho .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Itaro pana sappaññajātiko , tasmā taṃ paṭisedhentoV0.199 ‘‘ alaṃ sammā ’’ tiādimāha . Tattha mā āsādesīti mā ghaṭṭesi , mā pahāraṃ dehīti vuttaṃ hoti . Uḷāroti uḷārehi uttamehi sīlādiguṇehi samannāgato .
Anādiyitvāti ādaraṃ akatvā , tassa vacanaṃ aggahetvā . Yasmā pana tassa vacanaṃ aggaṇhanto taṃ anādiyanto nāma hoti , tasmā vuttaṃ – ‘‘ taṃ yakkhaṃ anādiyitvā ’’ ti . Sīse pahāraṃ adāsīti sabbathāmena ussāhaṃ janetvā ākāse ṭhitova sīse khaṭakaṃ adāsi , muddhani muṭṭhighātaṃ akāsīti attho .
Tāva mahāti thāmamahattena tattakaṃ mahanto pahāro ahosi . Tena pahārenāti tena pahārena karaṇabhūtena . Sattaratanan ti pamāṇamajjhimassa purisassa ratanena sattaratanaṃ . Nāgan ti hatthināgaṃ . Osādeyyāti pathaviyaṃP0.246 osīdāpeyya nimujjāpeyya . ‘‘ Osāreyyā ’’ tipiM0.223 pāṭho , cuṇṇavicuṇṇaṃ kareyyāti attho . Aḍḍhaṭṭhamaratanan ti aḍḍhena aṭṭhannaṃ pūraṇāni aḍḍhaṭṭhamāni , aḍḍhaṭṭhamāni ratanāni pamāṇaṃ etassāti aḍḍhaṭṭhamaratano , taṃ aḍḍhaṭṭhamaratanaṃ . Mahantaṃ pabbatakūṭan ti kelāsakūṭappamāṇaṃ vipulaṃ girikūṭaṃ . Padāleyyāti sakalikākārena bhindeyya . Api osādeyya , api padāleyyāti sambandho .
Tāvadeva cassa sarīre mahāpariḷāho uppajji , so vedanāturo ākāse ṭhātuṃ asakkonto bhūmiyaṃ pati , taṅkhaṇaññeva aṭṭhasaṭṭhisahassādhikayojanasatasahassubbedhaṃ sinerumpi pabbatarājānaṃ sandhārentī catunahutādhikadviyojanasatasahassabahalā mahāpathavī taṃ pāpasattaṃ dhāretuṃ asakkontī viya vivaramadāsi . Avīcito jālā uṭṭhahitvā kandantaṃyeva taṃ gaṇhiṃsu , so kandanto vippalapanto pati . Tena vuttaṃ – ‘‘ atha ca pana so yakkho ‘ ḍayhāmi ḍayhāmī ’ ti vatvā tattheva mahānirayaṃ apatāsīti . Tattha apatāsīti apati . Kiṃ pana so yakkhattabhāveneva nirayaṃ upagacchīti ? Na upagacchi , yañhettha diṭṭhadhammavedanīyaṃ pāpakammaṃ ahosi , tassa balena yakkhattabhāve mahantaṃ dukkhaṃ anubhavi . Yaṃ pana upapajjavedanīyaṃ ānantariyakammaṃ , tena cutianantaraṃ niraye uppajjīti .
Therassa pana samāpattibalena upatthambhitasarīrassa na koci vikāro ahosi . Samāpattito avuṭṭhitakāle hi taṃ yakkho pahari , tathā paharantaṃ dibbacakkhunā disvā āyasmā mahāmoggallāno dhammasenāpatiṃ upasaṅkami , upasaṅkamanasamakālameva ca dhammasenāpati samāpattito uṭṭhāsi . Atha naṃ mahāmoggallāno sarīravuttiṃ pucchi , sopissa byākāsi , tena vuttaṃ – ‘‘ addasā kho āyasmā mahāmoggallāno … pe … api ca me sīsaṃ thokaṃ dukkhan ’’ ti .
Samāpattito avuṭṭhitakāle hi taṃ yakkho pahari , tathā paharantaṃ dibbacakkhunā disvā āyasmā mahāmoggallāno dhammasenāpatiṃ upasaṅkami , upasaṅkamanasamakālameva ca dhammasenāpati samāpattito uṭṭhāsi . Atha naṃ mahāmoggallāno sarīravuttiṃ pucchi , sopissa byākāsi , tena vuttaṃ – ‘‘ addasā kho āyasmā mahāmoggallāno … pe … api ca me sīsaṃ thokaṃ dukkhan ’’ ti .
Samāpattito avuṭṭhitakāle hi taṃ yakkho pahari , tathā paharantaṃ dibbacakkhunā disvā āyasmā mahāmoggallāno dhammasenāpatiṃ upasaṅkami , upasaṅkamanasamakālameva ca dhammasenāpati samāpattito uṭṭhāsi . Atha naṃ mahāmoggallāno sarīravuttiṃ pucchi , sopissa byākāsi , tena vuttaṃ – ‘‘ addasā kho āyasmā mahāmoggallāno … pe … api ca me sīsaṃ thokaṃ dukkhan ’’ ti .
Samāpattito avuṭṭhitakāle hi taṃ yakkho pahari , tathā paharantaṃ dibbacakkhunā disvā āyasmā mahāmoggallāno dhammasenāpatiṃ upasaṅkami , upasaṅkamanasamakālameva ca dhammasenāpati samāpattito uṭṭhāsi . Atha naṃ mahāmoggallāno sarīravuttiṃ pucchi , sopissa byākāsi , tena vuttaṃ – ‘‘ addasā kho āyasmā mahāmoggallāno … pe … api ca me sīsaṃ thokaṃ dukkhan ’’ ti .
Samāpattito avuṭṭhitakāle hi taṃ yakkho pahari , tathā paharantaṃ dibbacakkhunā disvā āyasmā mahāmoggallāno dhammasenāpatiṃ upasaṅkami , upasaṅkamanasamakālameva ca dhammasenāpati samāpattito uṭṭhāsi . Atha naṃ mahāmoggallāno sarīravuttiṃ pucchi , sopissa byākāsi , tena vuttaṃ – ‘‘ addasā kho āyasmā mahāmoggallāno … pe … api ca me sīsaṃ thokaṃ dukkhan ’’ ti .
TatthaV0.200 thokaṃ dukkhan ti thokaṃ appamattakaṃ madhurakajātaṃ viya me sīsaṃ dukkhitaṃ , dukkhappattantiP0.247 attho . Dukkhādhiṭṭhānañhi sīsaṃ dukkhanti vuttaṃ . ‘‘ Sīse thokaṃ dukkhan ’’ tipi pāṭho . Kathaṃ pana samāpattibalena sarīre upatthambhite therassa sīse thokampi dukkhaṃ ahosīti ? Acireneva vuṭṭhitattā . AntosamāpattiyaṃM0.224 apaññāyamānadukkhañhi kāyanissitattā niddaṃ upagatassa makasādijanitaṃ viya paṭibuddhassa thokaṃ paññāyittha .
‘‘ Mahābalena yakkhena tathā sabbussāhena pahaṭe sarīrepi vikāro nāma natthī ’’ ti acchariyabbhutacittajātena āyasmatā mahāmoggallānena ‘‘ acchariyaṃ , āvuso sāriputtā ’’ tiādinā dhammasenāpatino mahānubhāvatāya vibhāvitāya sopissa ‘ acchariyaṃ , āvuso moggallānā ’’ tiādinā iddhānubhāvamahantatāpakāsanāpadesena attano issāmacchariyāhaṅkārādimalānaṃ suppahīnataṃ dīpeti .
‘‘ Mahābalena yakkhena tathā sabbussāhena pahaṭe sarīrepi vikāro nāma natthī ’’ ti acchariyabbhutacittajātena āyasmatā mahāmoggallānena ‘‘ acchariyaṃ , āvuso sāriputtā ’’ tiādinā dhammasenāpatino mahānubhāvatāya vibhāvitāya sopissa ‘ acchariyaṃ , āvuso moggallānā ’’ tiādinā iddhānubhāvamahantatāpakāsanāpadesena attano issāmacchariyāhaṅkārādimalānaṃ suppahīnataṃ dīpeti .
‘‘ Mahābalena yakkhena tathā sabbussāhena pahaṭe sarīrepi vikāro nāma natthī ’’ ti acchariyabbhutacittajātena āyasmatā mahāmoggallānena ‘‘ acchariyaṃ , āvuso sāriputtā ’’ tiādinā dhammasenāpatino mahānubhāvatāya vibhāvitāya sopissa ‘ acchariyaṃ , āvuso moggallānā ’’ tiādinā iddhānubhāvamahantatāpakāsanāpadesena attano issāmacchariyāhaṅkārādimalānaṃ suppahīnataṃ dīpeti .
‘‘ Mahābalena yakkhena tathā sabbussāhena pahaṭe sarīrepi vikāro nāma natthī ’’ ti acchariyabbhutacittajātena āyasmatā mahāmoggallānena ‘‘ acchariyaṃ , āvuso sāriputtā ’’ tiādinā dhammasenāpatino mahānubhāvatāya vibhāvitāya sopissa ‘ acchariyaṃ , āvuso moggallānā ’’ tiādinā iddhānubhāvamahantatāpakāsanāpadesena attano issāmacchariyāhaṅkārādimalānaṃ suppahīnataṃ dīpeti .
‘‘ Mahābalena yakkhena tathā sabbussāhena pahaṭe sarīrepi vikāro nāma natthī ’’ ti acchariyabbhutacittajātena āyasmatā mahāmoggallānena ‘‘ acchariyaṃ , āvuso sāriputtā ’’ tiādinā dhammasenāpatino mahānubhāvatāya vibhāvitāya sopissa ‘ acchariyaṃ , āvuso moggallānā ’’ tiādinā iddhānubhāvamahantatāpakāsanāpadesena attano issāmacchariyāhaṅkārādimalānaṃ suppahīnataṃ dīpeti .
‘‘ Mahābalena yakkhena tathā sabbussāhena pahaṭe sarīrepi vikāro nāma natthī ’’ ti acchariyabbhutacittajātena āyasmatā mahāmoggallānena ‘‘ acchariyaṃ , āvuso sāriputtā ’’ tiādinā dhammasenāpatino mahānubhāvatāya vibhāvitāya sopissa ‘ acchariyaṃ , āvuso moggallānā ’’ tiādinā iddhānubhāvamahantatāpakāsanāpadesena attano issāmacchariyāhaṅkārādimalānaṃ suppahīnataṃ dīpeti .
‘‘ Mahābalena yakkhena tathā sabbussāhena pahaṭe sarīrepi vikāro nāma natthī ’’ ti acchariyabbhutacittajātena āyasmatā mahāmoggallānena ‘‘ acchariyaṃ , āvuso sāriputtā ’’ tiādinā dhammasenāpatino mahānubhāvatāya vibhāvitāya sopissa ‘ acchariyaṃ , āvuso moggallānā ’’ tiādinā iddhānubhāvamahantatāpakāsanāpadesena attano issāmacchariyāhaṅkārādimalānaṃ suppahīnataṃ dīpeti .
‘‘ Mahābalena yakkhena tathā sabbussāhena pahaṭe sarīrepi vikāro nāma natthī ’’ ti acchariyabbhutacittajātena āyasmatā mahāmoggallānena ‘‘ acchariyaṃ , āvuso sāriputtā ’’ tiādinā dhammasenāpatino mahānubhāvatāya vibhāvitāya sopissa ‘ acchariyaṃ , āvuso moggallānā ’’ tiādinā iddhānubhāvamahantatāpakāsanāpadesena attano issāmacchariyāhaṅkārādimalānaṃ suppahīnataṃ dīpeti .
Paṃsupisācakampi na passāmāti saṅkārakūṭādīsu vicaraṇakakhuddakapetampi na passāma . Iti adhigamappicchānaṃ aggabhūto mahāthero tasmiṃ kāle anāvajjanena tesaṃ adassanaṃ sandhāya vadati . Tenevāha ‘‘ etarahī ’’ ti .
Bhagavā pana veḷuvane ṭhito ubhinnaṃ aggasāvakānaṃ imaṃ kathāsallāpaṃ dibbasotena assosi . Tena vuttaṃ – ‘‘ assosi kho bhagavā ’’ tiādi , taṃ vuttatthameva .
Etamatthaṃ viditvāti etaṃ āyasmato sāriputtassa samāpattibalūpagataṃ iddhānubhāvamahantataṃ viditvā . Imaṃ udānan ti tasseva tādibhāvappattidīpakaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .
Tattha yassa selūpamaṃ cittaṃ , ṭhitaṃ nānupakampatīti yassa khīṇāsavassa cittaṃ ekagghanasilāmayapabbatūpamaṃ sabbesaṃ iñjanānaṃ abhāvato vasībhāvappattiyāva ṭhitaṃ sabbehipi lokadhammehi nānupakampati na pavedhati .
Idānissa akampanākāraṃ saddhiṃ kāraṇena dassetuṃ ‘‘ virattan ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha virattaṃ rajanīyesūti virāgasaṅkhātena ariyamaggena rajanīyesu rāguppattihetubhūtesu sabbesu tebhūmakadhammesu virattaṃ , tattha sabbaso samucchinnarāganti attho . Kopaneyyeti paṭighaṭṭhānīye sabbasmimpi āghātavatthusmiṃ na kuppati na dussati na vikāraṃ āpajjati .
Yassevaṃ bhāvitaṃ cittan ti yassa yathāvuttassa ariyapuggalassaP0.248 cittaṃ evaṃ vuttanayena tādibhāvāvahanabhāvena bhāvitaṃ . Kuto taṃ dukkhamessatīti taṃ uttamapuggalaṃ kuto sattato saṅkhārato vā dukkhaṃ upagamissati , na tādisassa dukkhaṃ atthīti attho .
Catutthasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .