Issues
選擇版本
Udānapāḷi
Udānapāḷi

Piṇḍolasuttavaṇṇanā

作者: _System_commentary_ @ Administrator

6. Piṇḍolasuttavaṇṇanā

36. ChaṭṭheP0.252 piṇḍolabhāradvājoti piṇḍaṃ ulamāno pariyesamāno pabbajitoti piṇḍolo . So kira parijiṇṇabhogo brāhmaṇo hutvā mahantaṃ bhikkhusaṅghassa lābhasakkāraṃ disvā piṇḍatthāya nikkhamitvā pabbajito . So mahantaṃ kapallaṃ ‘‘ pattan ’’ ti gahetvā carati , kapallapūraṃ yāguṃ pivati , bhattaṃ bhuñjati , pūvakhajjakañca khādati . Athassa mahagghasabhāvaṃ satthu ārocesuṃ . Satthā tassa pattatthavikaṃ nānujāni , heṭṭhāmañce pattaṃ nikkujjitvā ṭhapeti , so ṭhapentopi ghaṃsentova paṇāmetvā ṭhapeti , gaṇhantopi ghaṃsentova ākaḍḍhitvā gaṇhāti . Taṃ gacchante gacchante kāle ghaṃsanena parikkhīṇaṃ , nāḷikodanamattasseva gaṇhanakaṃ jātaṃ . Tato satthu ārocesuṃ , athassa satthā pattatthavikaṃ anujāni . Thero aparena samayena indriyabhāvanaṃ bhāvento aggaphale arahatte patiṭṭhāsi . Iti so pubbe savisesaṃ piṇḍatthāya ulatīti piṇḍolo , gottena pana bhāradvājoti ubhayaṃ ekato katvā ‘‘ piṇḍolabhāradvājo ’’ ti vuccati .
ĀraññakotiM0.229 gāmantasenāsanapaṭikkhipanena araññe nivāso assāti āraññako , āraññakadhutaṅgaṃ samādāya vattantassetaṃ nāmaṃ . Tathā bhikkhāsaṅkhātānaṃ āmisapiṇḍānaṃ pāto piṇḍapāto , parehi dinnānaṃ piṇḍānaṃ patte nipatananti attho . Piṇḍapātaṃ uñchati taṃ taṃ kulaṃ upasaṅkamanto gavesatīti piṇḍapātiko , piṇḍāya vā patituṃ carituṃ vatametassāti piṇḍapātī , piṇḍapātīyeva piṇḍapātiko . Saṅkārakūṭādīsu paṃsūnaṃ upari ṭhitattā abbhuggataṭṭhena paṃsukūlaṃ viyāti paṃsukūlaṃ , paṃsu viya vā kucchitabhāvaṃ ulati gacchatīti paṃsukūlaṃ , paṃsukūlassa dhāraṇaṃ paṃsukūlaṃ , taṃ sīlaṃ etassāti paṃsukūliko . Saṅghāṭiuttarāsaṅgaantaravāsakasaṅkhātāni tīṇi cīvarāni ticīvaraṃ , ticīvarassa dhāraṇaṃ ticīvaraṃ , taṃ sīlaṃ etassāti tecīvariko . Appicchotiādīnaṃ padānaṃ attho heṭṭhā vuttoyeva . DhutavādotiV0.205P0.253 dhuto vuccati dhutakileso puggalo , kilesadhunanakadhammo vā . Tattha atthi dhuto , na dhutavādo , atthi na dhuto , dhutavādo , atthi neva dhuto , na dhutavādo , atthi dhuto ceva , dhutavādo cāti idaṃ catukkaṃ veditabbaṃ . Tesu yo sayaṃ dhutadhamme samādāya vattati , na paraṃ tadatthāya samādapeti , ayaṃ paṭhamo . Yo pana sayaṃ na dhutadhamme samādāya vattati , paraṃ samādapeti , ayaṃ dutiyo . Yo ubhayarahito , ayaṃ tatiyo . Yo pana ubhayasampanno , ayaṃ catuttho . Evarūpo ca āyasmā piṇḍolabhāradvājoti . Tena vuttaṃ ‘‘ dhutavādo ’’ ti . Ekadesasarūpekasesavasena hi ayaṃ niddeso yathā taṃ ‘‘ nāmarūpan ’’ ti . Adhicittamanuyuttoti ettha aṭṭhasamāpattisampayogato arahattaphalasamāpattisampayogato vā cittassa adhicittabhāvo veditabbo , idha pana ‘‘ arahattaphalacittan ’’ ti vadanti . Taṃtaṃsamāpattīsu samādhi eva adhicittaṃ , idha pana arahattaphalasamādhi veditabbo . Keci pana ‘‘ adhicittamanuyuttena , bhikkhave , bhikkhunā kālena kālaṃ tīṇi nimittāni manasi kātabbānīti etasmiṃ adhicittasutte ( a . ni .3.103) viya samathavipassanācittaṃ adhicittanti idhādhippetan ’’ ti vadanti , taṃ na sundaraṃ . Purimoyevattho gahetabbo .
EtamatthaṃM0.230 viditvāti etaṃ āyasmato piṇḍolabhāradvājassa adhiṭṭhānaparikkhārasampadāsampannaṃ adhicittānuyogasaṅkhātaṃ atthaṃ sabbākārato viditvā .
Evaṃ ‘‘ adhicittānuyogo mama sāsanānuṭṭhānan ’’ ti dīpento imaṃ udānaṃ udānesi .
Tattha anūpavādoti vācāya kassacipi anupavadanaṃ . Anūpaghātoti kāyena kassaci upaghātākaraṇaṃ . Pātimokkheti ettha pātimokkhapadassa attho heṭṭhā nānappakārehi vutto , tasmiṃ pātimokkhe . Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ avītikkamalakkhaṇo saṃvaro . MattaññutātiP0.254 paṭiggahaṇaparibhogavasena pamāṇaññutā . Pantañca sayanāsanan ti vivittaṃ saṅghaṭṭanavirahitaṃ senāsanaṃ . Adhicitte ca āyogoti aṭṭhannaṃ samāpattīnaṃ adhigamāya bhāvanānuyogo . Aparo nayo – anūpavādoti kassacipi uparujjhanavacanassa avadanaṃ . Tena sabbampi vācasikaṃ sīlaṃ saṅgaṇhāti . Anūpaghātoti kāyena kassaci upaghātassa paraviheṭhanassa akaraṇaṃ . Tena sabbampi kāyikaṃ sīlaṃ saṅgaṇhāti . Yādisaṃ panidaṃ ubhayaṃ buddhānaṃ sāsanantogadhaṃ hoti , taṃ dassetuṃ – ‘‘ pātimokkhe ca saṃvaro ’’ ti vuttaṃ . Ca saddo nipātamattaṃ . Pātimokkhe ca saṃvaroti pātimokkhasaṃvarabhūto anūpavādo anūpaghāto cāti attho . AthaV0.206 vā pātimokkheti adhikaraṇe bhummaṃ . Pātimokkhe nissayabhūte saṃvaro . Ko pana soti ? Anūpavādo anūpaghāto . Upasampadavelāyañhi avisesena pātimokkhasīlaṃ samādinnaṃ nāma hoti , tasmiṃ pātimokkhe ṭhitassa tato paraṃ upavādūpaghātānaṃ akaraṇavasena saṃvaro , so anūpavādo anūpaghāto cāti vutto . Atha vā pātimokkheti nipphādetabbe bhummaṃ yathā ‘‘ cetaso avūpasamo ayonisomanasikārapadaṭṭhānan ’’ ti ( saṃ . ni .5.232). Tena pātimokkhena sādhetabbo anūpavādo anūpaghāto , pātimokkhasaṃvarasaṅgahito anūpavādo anūpaghātoicceva attho . Saṃvaroti iminā pana satisaṃvaroM0.231 , ñāṇasaṃvaro , khantisaṃvaro , vīriyasaṃvaroti imesaṃ catunnaṃ saṃvarānaṃ gahaṇaṃ , pātimokkhasādhanaṃ idaṃ saṃvaracatukkaṃ .
Mattaññutā ca bhattasmin ti pariyesanapaṭiggahaṇaparibhogavissajjanānaṃ vasena bhojane pamāṇaññutā . Pantañca sayanāsanan ti bhāvanānukūlaṃ araññarukkhamūlādivivittasenāsanaṃ .
Adhicitte ca āyogoti sabbacittānaṃ adhikattā uttamattā adhicittasaṅkhāte arahattaphalacitte sādhetabbe tassa nipphādanatthaṃ samathavipassanābhāvanāvasena āyogo . Etaṃ buddhāna sāsanan ti etaṃ parassa anūpavadanaṃ , anūpaghātanaṃ , pātimokkhasaṃvaroP0.255 , pariyesanapaṭiggahaṇādīsu mattaññutā , vivittavāso , yathāvuttaadhicittānuyogo ca buddhānaṃ sāsanaṃ ovādo anusiṭṭhīti attho . Evaṃ imāya gāthāya tisso sikkhā kathitāti veditabbā .
Chaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .