7. Subhūtisuttavaṇṇanā
57. Sattame
V0.284P0.348 subhūtīti tassa therassa nāmaṃ .
So hi āyasmā padumuttarassa bhagavato pādamūle katābhinīhāro kappasatasahassaṃ upacitapuññasambhāro imasmiṃ buddhuppāde uḷāravibhave gahapatikule uppanno bhagavato dhammadesanaṃ sutvā saṃvegajāto gharā nikkhamma pabbajitvā katādhikārattā ghaṭento vāyamanto na cirasseva chaḷabhiñño jāto , brahmavihārabhāvanāya pana ukkaṃsapāramippattiyā ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ araṇavihārīnaṃ yadidaṃ subhūtī ’’ ti ( a . ni .1.201) araṇavihāre bhagavatā etadagge ṭhapito .
So ekadivasaṃ sāyanhasamayaṃ divāṭṭhānato vihāraṅgaṇaṃ otiṇṇo catuparisamajjhe bhagavantaṃ dhammaṃM0.317 desentaṃ disvā ‘‘ desanāpariyosāne vuṭṭhahitvā vandissāmī ’’ ti kālaparicchedaṃ katvā bhagavato avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinno phalasamāpattiṃ samāpajji .
Tena vuttaṃ –
‘‘ tena kho pana samayena āyasmā subhūti … pe … samāpajjitvā ’’ ti .Tattha dutiyajjhānato paṭṭhāya rūpāvacarasamādhi sabbopi arūpāvacarasamādhi avitakkasamādhi eva .
Idha pana catutthajjhānapādako arahattaphalasamādhi ‘‘ avitakkasamādhī ’’ ti adhippeto .
Dutiyajjhānādīhi pahīnā micchāvitakkā na tāva suppahīnā accantapahānābhāvato , ariyamaggena pana pahīnā eva puna pahānakiccābhāvato .
Tasmā aggamaggapariyosānabhūto arahattaphalasamādhi sabbesaṃ micchāvitakkānaṃ pahānante uppannattā visesato ‘‘ avitakkasamādhī ’’ ti vattabbataṃ arahati , pageva catutthajjhānapādako .
Tena vuttaṃ –
‘‘ idha pana catutthajjhānapādako arahattaphalasamādhi ‘ avitakkasamādhī ’ ti adhippeto ’’ ti .
Etamatthaṃ viditvāti etaṃ āyasmato subhūtissa sabbamicchāvitakkasabbasaṃkilesapahānasaṅkhātaṃ atthaṃ sabbākārato jānitvā tadatthadīpakaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .
Tattha yassa vitakkā vidhūpitāti yena ariyapuggalena , yassa vā
P0.349 ariyapuggalassa kāmavitakkādayo sabbepi micchāvitakkā vidhūpitā ariyamaggañāṇena santāpitā samucchinnā .Ajjhattaṃ suvikappitā asesāti niyakajjhattasaṅkhāte attano santāne uppajjanārahā suvikappitā suṭṭhu vikappitā asesato , kiñcipi asesetvā susamucchinnāti attho .
Taṃ saṅgamaticca arūpasaññīti etthan ti nipātamattaṃ .
Atha vā hetuattho taṃ saddo .
Yasmā anavasesena micchāvitakkā samucchinnā , tasmā rāgasaṅgādikaṃ pañcavidhaṃ saṅgaṃ , sabbampi vā kilesasaṅgaṃ
V0.285 aticca atikkamitvā atikkamanahetu rūpasabhāvābhāvato ruppanasaṅkhātassa ca vikārassa tattha abhāvato nibbikārahetubhāvato vā ‘‘ arūpan ’’ ti laddhanāmaṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavattāhi maggaphalasaññāhi arūpasaññī .Catuyogātigatoti kāmayogo bhavayogo diṭṭhiyogo avijjāyogoti cattāro yoge yathārahaṃ catūhipi maggehi atikkamitvā gato .
Na jātu metīti ma kāro padasandhikaro , jātu ekaṃseneva punabbhavāya na eti , āyatiṃ punabbhavābhinibbatti tassa natthīti attho .
‘‘ Na
M0.318 jāti metī ’’ tipi paṭhanti , so evattho .
Iti bhagavā āyasmato subhūtissa arahattaphalasamāpattivihāraṃ anupādisesanibbānañca ārabbha pītivegavissaṭṭhaṃ udānaṃ udānesi .Sattamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .