Issues
選擇版本
Udānapāḷi
Udānapāḷi

Paṭhamalakuṇḍakabhaddiyasuttavaṇṇanā

作者: _System_commentary_ @ Administrator

1. Paṭhamalakuṇḍakabhaddiyasuttavaṇṇanā

61. CūḷavaggassaM0.327V0.293P0.360 paṭhame lakuṇḍakabhaddiyan ti ettha bhaddiyoti tassa āyasmato nāmaṃ , kāyassa pana rassattā ‘‘ lakuṇḍakabhaddiyo ’’ ti naṃ sañjānanti . So kira sāvatthivāsī kulaputto mahaddhano mahābhogo rūpena apāsādiko dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako . So ekadivasaṃ satthari jetavane viharante upāsakehi saddhiṃ vihāraṃ gantvā dhammadesanaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā laddhūpasampado satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā vipassanāya kammaṃ karonto sotāpattiphalaṃ pāpuṇi . Tadā sekkhā bhikkhū yebhuyyena āyasmantaṃ sāriputtaṃ upasaṅkamitvā uparimaggatthāya kammaṭṭhānaṃ yācanti , dhammadesanaṃ yācanti , pañhaṃ pucchanti . So tesaṃ adhippāyaṃ pūrento kammaṭṭhānaṃ ācikkhati , dhammaṃ deseti , pañhaṃ vissajjeti . Te ghaṭentā vāyamantā appekacce sakadāgāmiphalaṃ , appekacce anāgāmiphalaṃ , appekacce arahattaṃ , appekacce tisso vijjā , appekacce chaḷabhiññā , appekacce catasso paṭisambhidā adhigacchanti . Te disvā lakuṇḍakabhaddiyopi sekho samāno kālaṃ ñatvā attano cittakallatañca sallekhañca paccavekkhitvā dhammasenāpatiṃ upasaṅkamitvā katapaṭisanthāro sammodamāno dhammadesanaṃ yāci . Sopissa ajjhāsayassa anurūpaṃ kathaṃ kathesi . Tena vuttaṃ –
‘‘ tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaṃ lakuṇḍakabhaddiyaṃ anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassetī ’’ tiādi . TatthaP0.361 anekapariyāyenāti ‘‘ itipi pañcakkhandhā aniccā , itipi dukkhā , itipi anattā ’’ ti evaṃ anekehi kāraṇehi . Dhammiyā kathāyāti pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ udayabbayādipakāsaniyā dhammiyā kathāya . Sandassetīti tāniyeva aniccādilakkhaṇāni udayabbayādike ca sammā dasseti , hatthena gahetvā viya paccakkhato dasseti . Samādapetīti tatthaM0.328 lakkhaṇārammaṇikaṃ vipassanaṃ sammā ādapeti , yathā vīthipaṭipannā hutvā pavattati , evaṃ gaṇhāpeti . Samuttejetīti vipassanāya āraddhāya saṅkhārānaṃ udayabbayādīsu upaṭṭhahantesu yathākālaṃV0.294 paggahaniggahasamupekkhaṇehi bojjhaṅgānaṃ anupavattanena bhāvanaṃ majjhimaṃ vīthiṃ otāretvā yathā vipassanāñāṇaṃ sūraṃ pasannaṃ hutvā vahati , evaṃ indriyānaṃ visadabhāvakaraṇena vipassanācittaṃ sammā uttejeti , visadāpanavasena vodapeti . Sampahaṃsetīti tathā pavattiyamānāya vipassanāya samappavattabhāvanāvasena ceva upariladdhabbabhāvanābalena ca cittaṃ sammā pahaṃseti , laddhassādavasena vā suṭṭhu toseti .
Anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccīti yathā yathā dhammasenāpati dhammaṃ deseti , tathā tathā tathalakkhaṇaṃ vipassantassa therassa ca desanānubhāvena , attano ca upanissayasampattiyā ñāṇassa paripākaṃ gatattā desanānusārena ñāṇe anupavattante kāmāsavādīsu kañci āsavaṃ aggahetvā maggapaṭipāṭiyāva anavasesato cittaṃ vimucci , arahattaphalaṃ sacchākāsīti attho .
Etamatthaṃ viditvāti etaṃ āyasmato lakuṇḍakabhaddiyassa aññārādhanasaṅkhātaṃ atthaṃ sabbākārato viditvā tadatthadīpanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .
Tattha uddhan ti rūpadhātuyā arūpadhātuyā ca . Adhoti kāmadhātuyā . Sabbadhīti sabbasmimpi saṅkhāragate . Vippamuttoti pubbabhāge vikkhambhanavimuttiyā aparabhāge samucchedapaṭipassaddhivimuttīhi sabbappakārena vimutto . Ettha ca uddhaṃ vippamuttoti etena pañcuddhambhāgiyasaṃyojanapahānaṃ dasseti . Adho vippamuttoti etena pañcorambhāgiyasaṃyojanapahānaṃ . SabbadhiP0.362 vippamuttoti etena avasiṭṭhasabbākusalapahānaṃ dasseti . Atha vā uddhan ti anāgatakālaggahaṇaṃ . Adhoti atītakālaggahaṇaṃ . Ubhayaggahaṇeneva tadubhayapaṭisaṃyuttattā paccuppanno addhā gahito hoti , tattha anāgatakālaggahaṇena anāgatakkhandhāyatanadhātuyo gahitā . Sesapadesupi eseva nayo . Sabbadhīti kāmabhedādike sabbasmiṃ bhave . Idaṃ vuttaṃ hoti – anāgato atīto paccuppannoti evaṃ tiyaddhasaṅgahite sabbasmiṃ bhave vippamuttoti . AyaṃhamasmītiM0.329 anānupassīti yo evaṃ vippamutto , so rūpavedanādīsu ‘‘ ayaṃ nāma dhammo ahamasmī ’’ ti diṭṭhimānamaññanāvasena evaṃ nānupassati . Tassa tathā dassane kāraṇaṃ natthīti adhippāyo . Atha vā ayaṃhamasmīti anānupassīti idaṃ yathāvuttāya vimuttiyā adhigamupāyadīpanaṃ . Tiyaddhasaṅgahite tebhūmake saṅkhāre ‘‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’ ti pavattanasabhāvāya maññanāya anadhiṭṭhānaṃ katvā ‘‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na me so attā ’’ ti evaṃ uppajjamānā yā pubbabhāgavuṭṭhānagāminī vipassanā , sā vimuttiyā padaṭṭhānaṃ .
Evaṃ vimutto udatāri oghaṃ , atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāyāti evaṃ dasahi saṃyojanehi sabbākusalehiV0.295 ca sabbathā vimutto arahā ariyamaggādhigamanato pubbe supinantepi atiṇṇapubbaṃ kāmogho bhavogho diṭṭhogho avijjoghoti imaṃ catubbidhaṃ oghaṃ , saṃsāramahoghameva vā apunabbhavāya anupādisesāya nibbānāya udatāri uttiṇṇo , uttaritvā pāre ṭhitoti attho .
Paṭhamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .