Issues
Select Version
Udānapāḷi
Udānapāḷi

Sattamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 8. Piṇḍapātikasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Sattamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 8. Piṇḍapātikasuttavaṇṇanā

28. Aṭṭhame pacchābhattan ti ekāsanikakhalupacchābhattikānaṃ pātova bhuttānaṃ antomajjhanhikopi pacchābhattameva , idha pana pakatibhattasseva pacchato pacchābhattanti veditabbaṃ .
Piṇḍapātapaṭikkantānan ti piṇḍapātato paṭikkantānaṃ , piṇḍapātaṃ pariyesitvā bhattakiccassa niṭṭhāpanavasena tato nivattānaṃ . Karerimaṇḍalamāḷeti ettha karerīti varuṇarukkhassa nāmaṃ . So kira gandhakuṭiyā maṇḍapassa sālāya ca antare hoti , tena gandhakuṭīpiP0.203 ‘‘ karerikuṭikā ’’ ti vuccati , maṇḍapopi sālāpi ‘‘ karerimaṇḍalamāḷo ’’ ti . Tasmā karerirukkhassa avidūre kate nisīdanasālasaṅkhāte maṇḍalamāḷe . Tiṇapaṇṇacchadanaṃ anovassakaṃ ‘‘ maṇḍalamāḷo ’’ ti vadanti , atimuttakādilatāmaṇḍapo ‘‘ maṇḍalamāḷo ’’ ti apare .
Kālena kālan ti kāle kāle antarantarā , tasmiṃ tasmiṃ samayeti attho . Manāpiketi manavaḍḍhake , piyarūpe iṭṭheti attho . Iṭṭhāniṭṭhabhāvo ca puggalavasena ca dvāravasena ca gahetabbo . Ekaccassa hi iṭṭhābhimato ekaccassa aniṭṭho hoti , ekaccassa aniṭṭhābhimato ekaccassa iṭṭhoM0.183 . Tathā ekassa dvārassa iṭṭho aññassa aniṭṭho . Vipākavasena panettha vinicchayo veditabbo . Kusalavipāko hi ekantena iṭṭho , akusalavipāko aniṭṭho evāti . Cakkhunā rūpe passitun ti gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho upāsakehi gehaṃ pavesetvā pūjāsakkārakaraṇatthaṃ upanītesu āsanavitānādīsu nānāvirāgasamujjalavaṇṇasaṅkhāte rajanīye aññe ca saviññāṇakarūpe cakkhudvārikaviññāṇehi passituṃ . Saddeti tatheva issarajanānaṃ gehaṃ paviṭṭho tesaṃ payutte gītavāditasadde sotuṃ . Gandheti tathā tehi pūjāsakkāravasena upanīte pupphadhūmādigandhe ghāyituṃ . Raseti tehi dinnāhāraparibhoge nānaggarase sāyituṃ . Phoṭṭhabbeti mahagghapaccattharaṇesuV0.164 āsanesu nisinnakāle sukhasamphasse phoṭṭhabbe phusituṃ . Evañca pañcadvārikaiṭṭhārammaṇappaṭilābhaṃ kittetvā idāni manodvārikaiṭṭhārammaṇappaṭilābhaṃ dassetuṃ ‘‘ sakkato ’’ tiādi vuttaṃ . Taṃ heṭṭhā vuttatthameva . Kiṃ pana apiṇḍapātikānaṃ ayaṃ nayo na labbhatīti ? Labbhati . Tesampi hi nimantanasalākabhattādiatthaṃ gāmaṃ gatakāle uḷāravibhavā upāsakā tathā sakkārasammānaṃ karontiyeva , taṃ pana aniyataṃ . Piṇḍapātikānaṃ pana tadā niccameva tattha pūjāsakkāraṃ kariyamānaṃ disvā , sakkāragarutāya anissaraṇamagge ṭhatvā , ayonisomanasikāravasena te bhikkhū evamāhaṃsu . Tenevāha – ‘‘ handāvuso , mayampi piṇḍapātikā homā ’’ tiādi . Tattha handāti vossaggatthe nipāto . Lacchāmāti labhissāma .
Tenupasaṅkamīti tattha surabhigandhakuṭiyaṃ nisinno tesaṃ taṃ kathāsallāpaṃ sutvāP0.204 ‘‘ ime bhikkhū mādisassa nāma buddhassa sāsane pabbajitvā mayā saddhiṃ ekavihāre vasantāpi evaṃ ayonisomanasikāravasena kathaṃ pavattenti , sallekhe na vattanti , handa te tato nivāretvā sallekhavihāre niyojessāmī ’’ ti maṇḍalamāḷaṃ upasaṅkami .
Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva . Etamatthaṃ viditvāti ‘‘ appicchatāsantuṭṭhitāsallekhānaṃ vasena kilese dhunituṃ taṇhaṃ visosetuṃ paṭipannoti piṇḍapātikassa sato devā pihayanti , tassa paṭipattiyā ādarajātā piyāyanti , na ito aññathā ’’ ti imamatthaṃ viditvā tadatthadīpanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .
TatthaM0.184 no ce saddasilokanissitoti ‘‘ aho ayyo appiccho santuṭṭho paramasallekhavuttī ’’ tiādinā parehi kittitabbasaddasaṅkhātaṃ silokaṃ . Taṇhāya nissito na hoti ceti attho . Saddo vā sammukhā vaṇṇabhaṇanathutighoso , siloko parammukhabhūtā pasaṃsā patthaṭayasatā vā . Sesaṃ anantarasutte vuttanayameva .
Aṭṭhamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .