Issues
Select Version
Udānapāḷi
Udānapāḷi

Paṭhamasattasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

3. Paṭhamasattasuttavaṇṇanā

63. Tatiye kāmesūti vatthukāmesu .
Ativelan ti velaṃ atikkamitvā . Sattāti ayonisomanasikārabahulatāya vijjamānampi ādīnavaṃM0.331 anoloketvā assādameva saritvā sajjanavasena sattā , āsattā laggāti attho . Rattāti vatthaṃ viya raṅgajātena cittassa vipariṇāmakaraṇena chandarāgena rattā sārattā . Giddhāti abhikaṅkhanasabhāvena abhijjhanena giddhā gedhaṃ āpannā . Gadhitāti rāgamucchitā viya dummocanīyabhāvena tattha paṭibaddhā . Mucchitāti kilesavasenaP0.365 visaññībhūtā viya anaññakiccā mucchaṃ mohaṃ āpannā . Ajjhopannāti anaññasādhāraṇe viya katvā gilitvā pariniṭṭhapetvā ṭhitā . Sammattakajātāti kāmesu pātabyataṃ āpajjantā appasukhavedanāya sammattakā suṭṭhu mattakā jātā . ‘‘ Sammodakajātā ’’ tipi pāṭho , jātasammodanā uppannapahaṃsāti attho . Sabbehipi padehi tesaṃ taṇhādhipannataṃyeva vadati . Ettha ca paṭhamaṃ ‘‘ kāmesū ’’ ti vatvā punapi ‘‘ kāmesū ’’ ti vacanaṃ tesaṃ sattānaṃ tadadhimuttidīpanatthaṃ . Tena sabbiriyāpathesu kāmaguṇasamaṅgino hutvā tadā vihariṃsūti dasseti . TasmiñhiV0.297 samaye ṭhapetvā ariyasāvake sabbe sāvatthivāsino ussavaṃ ghosetvā yathāvibhavaṃ āpānabhūmiṃ sajjetvā bhuñjantā pivantā āvi ceva raho ca kāme paribhuñjantā indriyāni paricārentā kāmesu pātabyataṃ āpajjiṃsu . Bhikkhū sāvatthiyaṃ piṇḍāya carantā tattha tattha gehe ārāmuyyānādīsu ca manusse ussavaṃ ghosetvā kāmaninne tathā paṭipajjante disvā ‘‘ vihāraṃ gantvā saṇhasukhumaṃ dhammaṃ labhissāmā ’’ ti bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Tena vuttaṃ – ‘‘ atha kho sambahulā bhikkhū … pe … kāmesu viharantī ’’ ti .
Etamatthaṃ viditvāti etaṃ tesaṃ manussānaṃ āpānabhūmiramaṇīyesu mahāpariḷāhesu anekānatthānubandhesu ghorāsayhakaṭukaphalesu kāmesu anādīnavadassitaṃ sabbākārato viditvā kāmānañceva kilesānañca ādīnavavibhāvanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi .
Tattha kāmesu sattāti vatthukāmesu kilesakāmena rattā mattāP0.366 sattā visattā laggā laggitā saṃyuttā . Kāmasaṅgasattāti tāyeva kāmasattiyā vatthukāmesu rāgasaṅgena ceva diṭṭhimānadosaavijjāsaṅgehi ca sattā āsattā .
Saṃyojane vajjamapassamānāti kammavaṭṭaṃM0.332 vipākavaṭṭena , bhavādike vā bhavantarādīhi , satte vā dukkhehi saṃyojanato bandhanato saṃyojananāmake kāmarāgādikilesajāte saṃyojanīyesu dhammesu assādānupassitāya vaṭṭadukkhamūlabhāvādikaṃ vajjaṃ dosaṃ ādīnavaṃ apassantā .
Na hi jātu saṃyojanasaṅgasattā , oghaṃ tareyyuṃ vipulaṃ mahantan ti evaṃ ādīnavadassanābhāvena saṃyojanasabhāvesu saṅgesu , saṃyojanasaṅkhātehi vā saṅgehi tesaṃ visayesu tebhūmakadhammesu sattā vipulavisayatāya anādikālatāya ca vipulaṃ vitthiṇṇaṃ mahantañca kāmādioghaṃ , saṃsāroghameva vā na kadāci tareyyuṃ , ekaṃseneva tassa oghassa pāraṃ na gaccheyyunti attho .
Tatiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .