Issues
Select Version
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā
Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā

Ga .

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Ga .
nissaraṇaniddesavaṇṇanā
191. Nissaraṇaniddese adhimokkhaṭṭhenātiādīsu ekekasmiṃ indriye pañca pañca katvā pañcannaṃ indriyānaṃ pañcavīsati nissaraṇāni maggaphalavasena niddiṭṭhāni .
Tattha tato paṇītatarasaddhindriyassa paṭilābhāti tato vipassanākkhaṇe pavattasaddhindriyatoP3.540 maggakkhaṇe paṇītatarassa saddhindriyassa paṭilābhavasena .
Purimatarasaddhindriyā nissaṭaṃ hotīti tasmiṃ maggakkhaṇe saddhindriyaṃ purimatarato vipassanākkhaṇe pavattasaddhindriyato nikkhantaṃ hoti .
Imināva nayena phalakkhaṇe saddhindriyampi ubhayattha sesindriyānipi yojetabbāni .
192. PubbabhāgeM2.136 pañcahi indriyehīti paṭhamajjhānūpacāre pañcahi indriyehi paṭhamajjhānādiaṭṭhasamāpattivasena aṭṭha nissaraṇāni , aniccānupassanādiaṭṭhārasamahāvipassanāvasena aṭṭhārasa nissaraṇāni , sotāpattimaggādivasena aṭṭha lokuttaranissaraṇāni .
Evaṃ jhānasamāpattimahāvipassanāmaggaphalavasena catuttiṃsa nissaraṇāni purimapurimasamatikkamato niddiṭṭhāni .
Nekkhamme pañcindriyānītiādīni pana sattatiṃsa nissaraṇāni paṭipakkhapahānavasena paṭipakkhato niddiṭṭhāni .
Tattha nekkhammādīsu sattasu satta nissaraṇāni upacārabhūmivasena vuttāni , phalāni pana paṭipakkhapahānābhāvato na vuttāni .
193. Diṭṭhekaṭṭhehīti yāva sotāpattimaggā diṭṭhiyā saha ekasmiṃ puggale ṭhitāti diṭṭhekaṭṭhā .
Tehi diṭṭhekaṭṭhehi .
Oḷārikehīti thūlehi kāmarāgabyāpādehi .
Aṇusahagatehīti sukhumabhūtehi kāmarāgabyāpādehiyeva .
Sabbakilesehīti rūparāgādīhi .
Tesu hi pahīnesu sabbakilesā pahīnā honti , tasmā ‘‘ sabbakilesehī ’’ ti vuttaṃ .
Avuttatthāni panettha padāni heṭṭhā vuttatthānevāti .
Sabbesaññeva khīṇāsavānaṃ tattha tattha pañcindriyānīti ‘‘ adhimokkhaṭṭhenā ’’ tiādīsuV2.125 pubbe vuttesu ṭhānesu tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne pañcindriyāni buddhapaccekabuddhasāvakānaṃ khīṇāsavānaṃ yathāyogaṃ tato tato nissaṭāni honti .
Imasmiṃ vāre paṭhamaṃ vuttanayā eva yathāyogaṃ khīṇāsavavasena vuttā .
Kathaṃ panetāni nissaraṇāni asītisataṃ hontīti ?
Vuccate – maggaphalavasena vuttāni pañcavīsati , samatikkamavasena vuttāni catuttiṃsa , paṭipakkhavasena vuttāni sattatiṃsāti paṭhamavāre sabbāni channavuti nissaraṇāni honti , etāniyeva dutiyavāre khīṇāsavānaṃ vasena dvādasasu apanītesu caturāsīti honti .
Iti purimāni channavuti , imāni ca caturāsītīti asītisataṃ honti .
Katamāni pana dvādasa khīṇāsavānaṃ apanetabbāni ?
Samatikkamato vuttesu maggaphalavasena vuttāni aṭṭha nissaraṇāni , paṭipakkhato vuttesu maggavasena vuttāni cattārīti imāni dvādasa apanetabbāni .
ArahattaphalavasenaP3.541 vuttāni kasmā apanetabbānīti ce ?
Sabbapaṭhamaṃ vuttānaṃ pañcavīsatiyā nissaraṇānaṃ maggaphalavaseneva labbhanato .
Arahattaphalavasena nissaraṇāni vuttāneva hontiM2.137 .
Heṭṭhimaṃ heṭṭhimaṃ pana phalasamāpattiṃ uparimā uparimā na samāpajjantiyevāti heṭṭhā tīṇipi phalāni na labbhantiyeva .
Jhānasamāpattivipassanānekkhammādīni ca kiriyāvasena labbhanti .
Pañcapi cetāni indriyāni pubbameva paṭipakkhānaṃ paṭippassaddhattā paṭipakkhato nissaṭāneva hontīti .
Dutiyasuttantaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .