15-16.Bhavavibhavadiṭṭhiniddesavaṇṇanā
148. Bhavavibhavadiṭṭhīnaṃ
V2.56 yathāvuttadiṭṭhito visuṃ abhinivesābhāvato visuṃ niddesaṃ akatvā yathāvuttadiṭṭhīnaṃyeva vasena ‘‘ olīyanaṃ atidhāvanan ’’ ti ekekaṃ ākāraṃ niddisituṃ pucchaṃ akatvā ca olīyanābhiniveso bhavadiṭṭhi , atidhāvanābhiniveso vibhavadiṭṭhīti āha .Tattha ‘‘ bhavanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṃ na pakkhandatī ’’ ti ( itivu .49) vuttaolīyanābhiniveso , sassatasaññāya nibbānato saṅkocanābhinivesoti attho .
‘‘ Bhaveneva kho paneke aṭṭīyamānā harāyamānā
P2.457 jigucchamānā vibhavaṃ abhinandantī ’’ ti vuttaatidhāvanābhiniveso , ucchedasaññāya nirodhagāminipaṭipadātikkamanābhinivesoti attho .Idāni tāva bhavavibhavadiṭṭhiyo sabbadiṭṭhīsu yojetvā dassetuṃ assādadiṭṭhiyātiādimāha .
Tattha yasmā assādadiṭṭhikā sassataṃ vā ucchedaṃ vā nissāya ‘‘ natthi kāmesu doso ’’ ti gaṇhanti , tasmā pañcatiṃsākārāpi assādadiṭṭhiyo siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyoti vuttā .
Tattha yasmā ekekāpi diṭṭhiyo sassataggāhavasena bhavadiṭṭhiyo bhaveyyuṃ , ucchedaggāhavasena vibhavadiṭṭhiyo bhaveyyunti attho .
Attānudiṭṭhiyā rūpaṃ attato samanupassati , vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ attato samanupassatīti pañcasu rūpādito attano anaññattā tesu ucchinnesu attā ucchinnoti gahaṇato pañca vibhavadiṭṭhiyoti vuttaṃ .
Sesesu pañcadasasu ṭhānesu rūpādito attano aññattā tesu ucchinnesupi ‘‘ attā sassatoti gahaṇato pannarasa bhavadiṭṭhiyoti vuttaṃ .
Micchādiṭṭhiyā ‘‘ sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo ’’ ti ucchedavasena pavattattā antavānantavādiṭṭhīsu parittārammaṇaappamāṇārammaṇajhānalābhino dibbacakkhunā rūpadhātuyā cavitvā satte aññattha upapanne passitvā bhavadiṭṭhiṃ apassitvā vibhavadiṭṭhiṃ gaṇhanti .
Tasmā tattha siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyoti
M2.62 vuttaṃ .Hoti ca na ca hotīti ettha hoti cāti bhavadiṭṭhi , na ca hotīti vibhavadiṭṭhi .
Neva hoti na na hotīti ettha neva hotīti vibhavadiṭṭhi , na na hotīti bhavadiṭṭhi .
Tasmā tattha ‘‘ siyā ’’ ti vuttaṃ .
Pubbantānudiṭṭhiyā ekaccasassatikā sassatañca paññapenti , asassatañca paññapenti .
Tasmā sā bhavadiṭṭhi ca vibhavadiṭṭhi ca hoti .
Cattāro antānantikā antānantaṃ attānaṃ paññapenti
V2.57 .Tasmā sā attānudiṭṭhisadisā bhavadiṭṭhi ca vibhavadiṭṭhi ca .
Cattāro amarāvikkhepikā bhavadiṭṭhiṃ vā vibhavadiṭṭhiṃ vā nissāya vācāvikkhepaṃ āpajjanti , avasesā pana bhavadiṭṭhiyova .
Tasmā te te sandhāya
P2.458 ‘‘ siyā ’’ ti vuttaṃ .Aparantānudiṭṭhiyā satta ucchedavādā vibhavadiṭṭhiyo , avasesā bhavadiṭṭhiyo .
Tasmā te te sandhāya ‘‘ siyā ’’ ti vuttaṃ .
Saññojanikadiṭṭhiyā sabbadiṭṭhīnaṃ vasena ‘‘ siyā ’’ ti vuttaṃ .
Ahanti mānavinibandhāya diṭṭhiyā cakkhādīnaṃ ahanti gahitattā tesaṃ vināse attā vinaṭṭho hotīti sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyoti vuttaṃ .
Attānudiṭṭhiyo viya mamanti mānavinibandhāya diṭṭhiyā cakkhādito attano aññattā tesaṃ vināsepi attā na vinassatīti sabbāva tā bhavadiṭṭhiyoti vuttaṃ .
Lokavādapaṭisaṃyuttāya diṭṭhiyā ‘‘ sassato attā ca loko cā ’’ tiādinā ( paṭi . ma .1.147) nayena vuttattā bhavavibhavadiṭṭhi pākaṭāyeva .
Ettāvatā assādadiṭṭhādikā vibhavadiṭṭhipariyosānā soḷasa diṭṭhiyo tīṇisatañca diṭṭhābhinivesā niddiṭṭhā honti .
Attānudiṭṭhi ca sakkāyadiṭṭhi ca attavādapaṭisaññuttā diṭṭhi ca atthato ekā pariyāyena tividhā vuttā .
Saññojanikā pana diṭṭhi avatthābhedena sabbāpi diṭṭhiyo honti .
Idāni sabbāva tā diṭṭhiyo assādadiṭṭhiyotiādi aññena pariyāyena yathāyogaṃ diṭṭhisaṃsandanā .
Tattha sabbāva tā diṭṭhiyoti yathāvuttā anavasesā diṭṭhiyo .
Diṭṭhirāgarattattā taṇhāssādanissitattā ca assādadiṭṭhiyo , attasinehānugatattā attānudiṭṭhiyo , viparītadassanattā micchādiṭṭhiyo , khandhavatthukattā sakkāyadiṭṭhiyo , ekekassa antassa gahitattā antaggāhikā diṭṭhiyo , anatthasaṃyojanikattā saññojanikā diṭṭhiyo , attavādena yuttattā attavādapaṭisaṃyuttā
M2.63 diṭṭhiyoti imā satta diṭṭhiyo sabbadiṭṭhisaṅgāhikā , sesā pana nava diṭṭhiyo na sabbadiṭṭhisaṅgāhikā .Idāni vitthārato vuttā sabbāva tā diṭṭhiyo dvīsuyeva diṭṭhīsu saṅkhipitvā sattānaṃ diṭṭhidvayanissayaṃ dassento bhavañca diṭṭhin tigāthamāha .
Sabbāpi hi tā diṭṭhiyo bhavadiṭṭhī
P2.459 vā honti vibhavadiṭṭhī vā .Bhavañca diṭṭhiṃ vibhavañca diṭṭhin ti ettha pana ca-saddo diṭṭhimeva samuccinoti , na nissayaṃ .
Na hi eko bhavavibhavadiṭṭhidvayaṃ nissayati .
Yathāha –
‘‘ iti bhavadiṭṭhisannissitā vā sattā honti vibhavadiṭṭhisannissitā vā ’’ ti ( paṭi . ma .1.113).
Takkikāti takkena vadantīti takkikā .
Te hi diṭṭhigatikā sabhāvapaṭivedhapaññāya abhāvā kevalaṃ takkena vattanti .
Yepi ca jhānalābhino abhiññālābhino vā diṭṭhiṃ gaṇhanti , tepi takketvā gahaṇato takkikā eva .
Nissitāseti nissitāti attho .
Ekameva padaṃ ,‘‘ se ’’ ti
V2.58 nipātamattaṃ vā .Tesaṃ nirodhamhi na hatthi ñāṇan ti diṭṭhinissayassa kāraṇavacanametaṃ .
Sakkāyadiṭṭhinirodhe nibbāne yasmā tesaṃ ñāṇaṃ natthi , tasmā etaṃ diṭṭhidvayaṃ nissitāti attho .
‘‘ Na hi atthi ñāṇan ’’ ti ettha hi-kāro kāraṇopadese nipāto .
Yatthāyaṃ loko viparītasaññīti yattha sukhe nirodhamhi ayaṃ sadevako loko ‘‘ dukkha ’’ miti viparītasaññī hoti , tasmiṃ nirodhamhi na hatthi ñāṇanti sambandho .
Dukkhamiti viparītasaññitāya idaṃ suttaṃ –
‘‘ Rūpā saddā rasā gandhā , phassā dhammā ca kevalā ;
Iṭṭhā kantā manāpā ca , yāvatatthīti vuccati .
‘‘ Sadevakassa lokassa , ete vo sukhasammatā ;
Yattha cete nirujjhanti , taṃ nesaṃ dukkhasammataṃ .
‘‘ Sukhanti diṭṭhamariyehi , sakkāyassuparodhanaṃ ;
Paccanīkamidaṃ hoti , sabbalokena passataṃ .
‘‘ Yaṃ
P2.460 pare sukhato āhu , tadariyā āhu dukkhato ;Yaṃ pare dukkhato āhu , tadariyā sukhato vidū .
‘‘ Passa dhammaṃ durājānaṃ , sampamūḷhetthaviddasu ;
Nivutānaṃ tamo hoti , andhakāro apassataṃ .
‘‘ Satañca
M2.64 vivaṭaṃ hoti , āloko passatāmiva ;Santike na vijānanti , magā dhammassakovidā .
‘‘ Bhavarāgaparetehi , bhavasotānusāribhi ;
Māradheyyānupannehi , nāyaṃ dhammo susambudho .
‘‘ Ko
V2.59 nu aññatra ariyebhi , padaṃ sambuddhumarahati ;Yaṃ padaṃ sammadaññāya , parinibbanti anāsavā ’’ ti .( su . ni .764-771);
149. Idāni sabbāsaṃ diṭṭhīnaṃ diṭṭhidvayabhāvaṃ diṭṭhisamugghātakañca sammādiṭṭhiṃ suttato dassetukāmo , dvīhi bhikkhaveti suttaṃ āhari .
Tattha devāti brahmānopi vuccanti .
Olīyantīti saṅkucanti .
Atidhāvantīti atikkamitvā gacchanti .
Cakkhumantoti paññavanto .
Ca-saddo atirekattho .
Bhavārāmāti bhavo ārāmo abhiramaṭṭhānaṃ etesanti bhavārāmā .
Bhavaratāti bhave abhiratā .
Bhavasammuditāti bhavena santuṭṭhā .
Desiyamāneti tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā desiyamāne .
Na pakkhandatīti dhammadesanaṃ vā bhavanirodhaṃ vā na pavisati .
Na pasīdatīti tattha pasādaṃ na pāpuṇāti .
Na santiṭṭhatīti
P2.461 tattha na patiṭṭhāti .Nādhimuccatīti tattha ghanabhāvaṃ na pāpuṇāti .
Ettāvatā sassatadiṭṭhi vuttā .
Aṭṭīyamānāti dukkhaṃ pāpuṇamānā .
Harāyamānāti lajjaṃ pāpuṇamānā .
Jigucchamānāti jigucchaṃ pāpuṇamānā .
Vibhavaṃ abhinandantīti ucchedaṃ paṭicca tussanti , ucchedaṃ patthayantīti vā attho .
Kirāti anussavanatthe nipāto .
Bhoti ālapanametaṃ .
Santan ti nibbutaṃ .
Paṇītan ti dukkhābhāvato paṇītaṃ , padhānabhāvaṃ nītanti vā paṇītaṃ .
Yāthāvan ti yathāsabhāvaṃ .
Ettāvatā ucchedadiṭṭhi vuttā .
Idhāti imasmiṃ sāsane .
Bhūtan ti hetuto sañjātaṃ khandhapañcakasaṅkhātaṃ dukkhaṃ .
Bhūtato passatīti idaṃ bhūtaṃ dukkhanti passati .
Nibbidāyāti vipassanatthāya .
Virāgāyāti ariyamaggatthāya .
Nirodhāyāti nibbānatthāya .
Paṭipanno hotīti tadanurūpaṃ paṭipadaṃ paṭipanno hoti .
Evaṃ passantīti iminā pakārena pubbabhāge lokiyañāṇena , paṭivedhakāle lokuttarañāṇena passanti .
Ettāvatā sammādiṭṭhi vuttā .
Idāni
M2.65 dvīhi gāthāhi tassā sammādiṭṭhiyā ānisaṃsaṃ dasseti .Tattha yo bhūtaṃ bhūtato disvāti dukkhaṃ pariññābhisamayena abhisametvāti attho .
Bhūtassa ca atikkaman ti nirodhaṃ sacchikiriyābhisamayena abhisametvāti attho .
Yathābhūtedhimuccatīti maggabhāvanābhisamayavasena yathāsabhāve nirodhe ‘‘ etaṃ santaṃ , etaṃ paṇītan ’’ ti adhimuccati .
Bhavataṇhā parikkhayāti samudayassa pahānenāti attho .
Asatipi cettha saccānaṃ nānābhisamayatte ‘‘ disvā ’’ ti pubbakālikavacanaṃ
V2.60 saddhiṃ pubbabhāgapaṭipadāya vohāravasena vuttanti veditabbaṃ .Na hi pubbaṃ passitvā pacchā adhimuccati .
Catusaccābhisamayo samānakālameva hoti .
Samānakālepi vā pubbakālikāni padāni bhavantīti na doso .
Sa
P2.462 veti ekaṃsena so arahaṃ .Bhūtapariññātoti dukkhaṃ pariññātavā .
Vītataṇhoti vigatataṇho .
Bhavābhaveti khuddake ca mahante ca bhave .
Vuddhiatthepi hi a-kārassa sambhavato abhavoti mahābhavo .
So pana khuddakamahantabhāvo upādāyupādāya veditabbo .
Atha vā bhaveti sassate .
Abhaveti ucchede .
Tadubhayepi diṭṭhirāgābhāvena vītataṇho .
Bhūtassa vibhavāti vaṭṭadukkhassa samucchedā .
Nāgacchati punabbhavan ti arahato parinibbānaṃ vuttaṃ .
150. Tayo puggalātiādi micchādiṭṭhikagarahaṇatthaṃ sammādiṭṭhikapasaṃsanatthaṃ vuttaṃ .
Tattha virūpabhāvaṃ pannā gatā diṭṭhi etesanti vipannadiṭṭhī .
Sundarabhāvaṃ pannā gatā diṭṭhi etesanti sampannadiṭṭhī .
Titthiyoti titthaṃ vuccati diṭṭhi , taṃ paṭipannattā titthe sādhu , titthaṃ yassa atthīti vā titthiyo .
Ito bahiddhā pabbajjūpagato .
Titthiyasāvakoti tesaṃ diṭṭhānugatimāpanno gahaṭṭho .
Yo ca micchādiṭṭhikoti tadubhayabhāvaṃ anupagantvā yāya kāyaci diṭṭhiyā micchādiṭṭhiko .
Tathāgatoti sammāsambuddho .
Paccekabuddhopi ettheva saṅgahito .
Tathāgatasāvakoti maggappatto phalappatto ca .
Yo ca sammādiṭṭhikoti tadubhayavinimutto lokiyasammādiṭṭhiyā sammādiṭṭhiko .
Gāthāsu kodhanoti yo abhiṇhaṃ kujjhati , so .
Upanāhīti tameva kodhaṃ vaḍḍhetvā upanandhanasīlo .
Pāpamakkhīti lāmakabhūtamakkhavā .
Māyāvīti katapāpapaṭicchādanavā .
Vasaloti hīnajacco .
Visuddhoti ñāṇadassanavisuddhiyā
M2.66 visuddho .Suddhataṃ gatoti maggaphalasaṅkhātaṃ suddhabhāvaṃ gato .
Medhāvīti paññavā .
Imāya gāthāya lokuttarasammādiṭṭhisampanno eva thomito .
Vipannadiṭṭhiyo sampannadiṭṭhiyoti puggalavohāraṃ pahāya dhammameva garahanto thomento ca āha .
Etaṃ mamāti taṇhāmaññanavasena diṭṭhi .
Esohamasmīti mānamaññanamūlikā
P2.463 diṭṭhi .Eso me attāti diṭṭhimaññanameva .
Etaṃ
V2.61 mamāti kā diṭṭhītiādīhi tissannaṃ vipannadiṭṭhīnaṃ vibhāgañca gaṇanañca kālasaṅgahañca pucchitvā vissajjanaṃ kataṃ .Tattha kā diṭṭhīti anekāsu diṭṭhīsu katamā diṭṭhīti attho .
Katamantānuggahitāti pubbantāparantasaṅkhātakāladvaye katamena kālena anuggahitā , anubaddhāti attho .
Yasmā ‘‘ etaṃ mamā ’’ ti parāmasanto ‘‘ etaṃ mama ahosi , evaṃ mama ahosi , ettakaṃ mama ahosī ’’ ti atītaṃ vatthuṃ apadisitvā parāmasati , tasmā pubbantānudiṭṭhi hoti .
Pubbantānuggahitā ca tā diṭṭhiyo honti .
Yasmā ‘‘ esohamasmī ’’ ti parāmasanto ‘‘ imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā esosmi visujjhissāmī ’’ ti anāgataphalaṃ upādāya parāmasati , tasmā aparantānudiṭṭhi hoti .
Aparantānuggahitā ca tā diṭṭhiyo honti .
Yasmā ‘‘ eso me attā ’’ ti parāmasanto atītānāgataṃ upādinnasantatiṃ upādāya ‘‘ eso me attā ’’ ti parāmasati , sakkāyadiṭṭhivasena ca parāmasati , tasmā sakkāyadiṭṭhi hoti .
Pubbantāparantānuggahitā ca tā diṭṭhiyo honti .
Yasmā pana sakkāyadiṭṭhippamukhāyeva dvāsaṭṭhi diṭṭhiyo honti , sakkāyadiṭṭhisamugghāteneva ca dvāsaṭṭhi diṭṭhiyo samugghātaṃ gacchanti , tasmā sakkāyadiṭṭhippamukhena dvāsaṭṭhi diṭṭhigatānīti vuttā , sakkāyadiṭṭhippamukhena sakkāyadiṭṭhidvārena dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni hontīti attho .
Sakkāyadiṭṭhippamukhānīti pāṭho sundarataro .
Sakkāyadiṭṭhi pamukhā ādi etesanti sakkāyadiṭṭhippamukhāni .
Kāni tāni ?
Dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni .
‘‘ Kā diṭṭhī ’’ ti pucchāya vīsativatthukā attānudiṭṭhi , vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhīti vissajjanaṃ .
‘‘ Kati diṭṭhiyo ’’ ti pucchāya
P2.464 sakkāyadiṭṭhippamukhāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatānīti vissajjanaṃ .Sāyeva pana sakkāyadiṭṭhi ‘‘ eso me attā ’’ ti
M2.67 vacanasāmaññena attānudiṭṭhīti vuttā .Tassā vuttāya attavādapaṭisaññuttā diṭṭhipi vuttāyeva hoti .
151. Ye keci , bhikkhavetiādisuttāharaṇaṃ sampannadiṭṭhipuggalasambandhena sampannadiṭṭhipuggalavibhāgadassanatthaṃ kataṃ .
Tattha niṭṭhaṃ gatāti maggañāṇavasena sammāsambuddho bhagavāti nicchayaṃ gatā , nibbematikāti attho .
Niṭṭhāgatāti pāṭho samāsapadaṃ hoti , attho pana soyeva .
Diṭṭhisampannāti diṭṭhiyā sundarabhāvaṃ gatā .
Idha niṭṭhāti imissā kāmadhātuyā parinibbānaṃ .
Idha vihāya niṭṭhāti imaṃ kāmabhavaṃ vijahitvā suddhāvāsabrahmaloke parinibbānaṃ .
Sattakkhattuparamassāti sattakkhattuṃparamā sattavāraparamā bhavūpapatti attabhāvaggahaṇaṃ assa , tato paraṃ aṭṭhamaṃ bhavaṃ nādiyatīti sattakkhattuparamo .
Tassa sattakkhattuparamassa sotāpannassa .
Kolaṃkolassāti kulato kulaṃ gacchatīti kolaṃkolo .
Sotāpattiphalasacchikiriyato hi paṭṭhāya nīce
V2.62 kule upapatti nāma natthi , mahābhogakulesuyeva nibbattatīti attho .Tassa kolaṃkolassa sotāpannassa .
Ekabījissāti khandhabījaṃ nāma kathitaṃ .
Yassa hi sotāpannassa ekaṃyeva khandhabījaṃ atthi , ekaṃ attabhāvaggahaṇaṃ , so ekabījī nāma .
Tassa ekabījissa sotāpannassa .
Bhagavatā gahitanāmavasenevetāni etesaṃ nāmāni .
Ettakañhi ṭhānaṃ gato sattakkhattuparamo nāma hoti , ettakaṃ kolaṃkolo , ettakaṃ ekabījīti bhagavatā etesaṃ nāmaṃ gahitaṃ .
Bhagavā hi ‘‘ ayaṃ ettakaṃ ṭhānaṃ gamissati , ayaṃ ettakaṃ ṭhānaṃ gamissatī ’’ ti ñatvā tesaṃ tāni tāni nāmāni aggahesi .
Mudupañño hi sotāpanno satta bhave nibbattento sattakkhattuparamo nāma , majjhimapañño paraṃ chaṭṭhaṃ bhavaṃ nibbattento kolaṃkolo nāma
P2.465 , tikkhapañño ekaṃ bhavaṃ nibbattento ekabījī nāma .Taṃ panetaṃ tesaṃ mudumajjhimatikkhapaññataṃ pubbahetu niyameti .
Ime tayopi sotāpannā kāmabhavavasena vuttā , rūpārūpabhave pana bahukāpi paṭisandhiyo gaṇhanti .
Sakadāgāmissāti paṭisandhivasena sakiṃ kāmabhavaṃ āgacchatīti sakadāgāmī .
Tassa sakadāgāmissa .
Diṭṭheva dhamme arahāti imasmiṃyeva attabhāve arahā .
Arahantipi pāṭho .
Idha niṭṭhāti kāmabhavaṃ
M2.68 saṃsaranteyeva sandhāya vuttaṃ .Rūpārūpabhave uppannā pana ariyā kāmabhave na uppajjanti , tattheva parinibbāyanti .
Antarāparinibbāyissāti āyuvemajjhassa antarāyeva kilesaparinibbānena parinibbāyanato antarāparinibbāyī .
So pana uppannasamanantarā parinibbāyī , āyuvemajjhaṃ appatvā parinibbāyī , āyuvemajjhaṃ patvā parinibbāyīti tividho hoti .
Tassa antarāparinibbāyissa anāgāmino .
Upahaccaparinibbāyissāti āyuvemajjhaṃ atikkamitvā vā kālakiriyaṃ upagantvā vā kilesaparinibbānena parinibbāyantassa anāgāmino .
Asaṅkhāraparinibbāyissāti asaṅkhārena appayogena adhimattappayogaṃ akatvāva kilesaparinibbānena parinibbāyanadhammassa anāgāmino .
Sasaṅkhāraparinibbāyissāti sasaṅkhārena dukkhena kasirena adhimattappayogaṃ katvāva kilesaparinibbānena parinibbāyanadhammassa anāgāmino .
Uddhaṃsotassa akaniṭṭhagāminoti uddhaṃvāhibhāvena uddhamassa taṇhāsotaṃ vaṭṭasotaṃ vāti uddhaṃsoto , uddhaṃ vā gantvā paṭilabhitabbato uddhamassa maggasotanti uddhaṃsoto , akaniṭṭhaṃ gacchatīti akaniṭṭhagāmī .
Tassa uddhaṃsotassa akaniṭṭhagāmino anāgāmissa .
Ayaṃ pana anāgāmī catuppabhedo – yo avihato paṭṭhāya cattāro brahmaloke sodhetvā akaniṭṭhaṃ gantvā parinibbāyati , ayaṃ uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī nāma .
Yo heṭṭhā tayo brahmaloke sodhetvā sudassībrahmaloke ṭhatvā parinibbāyati , ayaṃ uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmī nāma .
Yo ito akaniṭṭhameva gantvā parinibbāyati , ayaṃ na uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī nāma .
Yo heṭṭhā catūsu
V2.63 brahmalokesu tatthaP2.466 tattheva parinibbāyati , ayaṃ na uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmī nāmāti .Ime pañca anāgāmino suddhāvāsaṃ gahetvā vuttā .
Anāgāmino pana rūparāgārūparāgānaṃ appahīnattā ākaṅkhamānā sesarūpārūpabhavesupi nibbattanti .
Suddhāvāse nibbattā pana aññattha na nibbattanti .
Aveccappasannāti ariyamaggavasena jānitvā bujjhitvā acalappasādena pasannā .
Sotāpannāti ariyamaggasotaṃ āpannā .
Iminā sabbepi ariyaphalaṭṭhā puggalā gahitāti .
Bhavavibhavadiṭṭhiniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .
Saddhammappakāsiniyā paṭisambhidāmaggaṭṭhakathāya
Diṭṭhikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .