55. Āsavakkhayañāṇaniddesavaṇṇanā
107. Āsavakkhayañāṇaniddese
P1.384 anaññātaññassāmītindriyā dīni vuttatthāni .Kati ṭhānāni gacchatīti ekekassa uppattiṭṭhānaniyamanatthaṃ pucchā .
Ekaṃ ṭhānaṃ gacchatīti ekasmiṃ ṭhāne uppajjatīti vuttaṃ hoti .
Uppattiokāsaṭṭhānañhi tiṭṭhati etthāti ṭhānanti vuccati .
Cha ṭhānānīti cha maggaphalakkhaṇe .
Indriyānaṃ anaññātaññassāmītindriyādīsu tīsu ekekameva adhikaṃ hotīti dassanatthaṃ saddhindriyaṃ adhimokkhaparivāraṃ hotītiādi vuttaṃ .
Yathā ‘‘ saddhindriyassa adhimokkhaṭṭho ’’ tiādīsu ( paṭi . ma .1.12) adhimokkhādayo saddhindriyādīnaṃ kiccavasena vuttā , evamidhāpi ‘‘ adhimokkhaparivāraṃ hotī ’’ ti saddhindriyaṃ adhimokkhatthena parivāraṃ hotīti vuttaṃ hoti .
Esa nayo sesesupi .
Parivāran ti ca liṅgavipallāso kato .
Paññindriyan ti anaññātaññassāmītindriyameva pajānanasabhāvadassanatthaṃ visuṃ katvā vuttaṃ .
Abhidhammepi ( vibha .219) hi paññāya kiccavisesadassanatthaṃ maggakkhaṇe ca phalakkhaṇe ca ekāva paññā aṭṭhadhā vibhattā .
Abhisandanaparivāran ti nhāniyacuṇṇānaṃ udakaṃ viya cittacetasikānaṃ sinehanakiccena parivāraṃ hoti .
Idaṃ somanassasampayuttamaggavaseneva vuttaṃ .
Upekkhāsampayuttamagge pana somanassindriyaṭṭhāne upekkhindriyaṃ
V1.308 daṭṭhabbaṃ .Taṃ pana sampayuttānaṃ nātiupabrūhanaparivāranti gahetabbaṃ .
Pavattasantatādhipateyyaparivāran ti pavattā santati pavattasantati , vattamānasantānanti attho .
Adhipatibhāvo ādhipateyyaṃ , pavattasantatiyā ādhipateyyaṃ pavattasantatādhipateyyaṃ .
Vattamānajīvitindriyassa uparipavattiyā ca paccayattā pubbāparavasena pavattasantatiyā
P1.385 adhipatibhāvena anaññātaññassāmītindriyassa parivāraṃ hoti .Sotāpattimaggakkhaṇe
M1.341 jātā dhammātiādi sabbesaṃ maggasampayuttakānaṃ vaṇṇabhaṇanatthaṃ vuttaṃ .Tattha maggakkhaṇe jātāti maggasamuṭṭhitā eva , na aññe .
Yasmā pana maggasamuṭṭhitampi rūpaṃ kusalādināmaṃ na labhati , tasmā taṃ apanento ṭhapetvā cittasamuṭṭhānaṃ rūpan ti āha .
Sabbeva hi te dhammā kucchitānaṃ salanādīhi atthehi kusalā .
Te ārammaṇaṃ katvā pavattamānā natthi etesaṃ āsavāti anāsavā .
Vaṭṭamūlaṃ chindantā nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā vaṭṭato niyyantīti niyyānikā .
Kusalākusalasaṅkhātā cayā apetattā apacayasaṅkhātaṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavattanato apacayaṃ gacchantīti apacayagāmino , pavattaṃ apacinantā viddhaṃsentā gacchantītipi apacayagāmino .
Loke apariyāpannabhāvena lokato uttarā uttiṇṇāti lokuttarā .
Nibbānaṃ ārammaṇaṃ etesanti nibbānārammaṇā .
Imāni aṭṭhindriyānītiādi pubbe vuttaparivārabhāvassa ca tena sahagatādibhāvassa ca ādivuttaākārānañca dīpanatthaṃ vuttaṃ .
Tattha aṭṭhindriyānīti pubbe vuttanayena paññindriyena saha aṭṭha .
Sahajātaparivārāti aṭṭhasu ekekena saha itare itare satta sahajātā hutvā tassa sahajātaparivārā honti .
Tatheva aññaṃ aññassa aññaṃ aññassāti evaṃ aññamaññaparivārā honti .
Tatheva aññamaññaṃ nissayaparivārā sampayuttaparivārā ca honti .
Sahagatāti tena anaññātaññassāmītindriyena saha ekuppādādibhāvaṃ gatā .
Sahajātāti teneva saha jātā .
Saṃsaṭṭhāti teneva saha missitā .
Sampayuttāti teneva samaṃ ekuppādādipakārehi yuttā .
Tevāti te eva aṭṭha indriyadhammā .
Tassāti anaññātaññassāmītindriyassa .
Ākārāti parivārakoṭṭhāsā .
Phalakkhaṇe jātā dhammā sabbeva abyākatā hontīti rūpassapi abyākatattā cittasamuṭṭhānarūpena saha vuttā .
Maggasseva kusalattā niyyānikattā apacayagāmittā ca phalakkhaṇe ‘‘ kusalā ’’ ti ca ‘‘ niyyānikā ’’ ti ca ‘‘ apacayagāmino ’’ ti ca na vuttaṃ .
Itītiādi vuttappakāranigamanaṃ .
Tattha aṭṭhaṭṭhakānīti
P1.386 aṭṭhasu maggaphalesu ekekassa aṭṭhakassa vasena aṭṭha indriyaaṭṭhakāni .Catusaṭṭhi hontīti catusaṭṭhi ākārā honti .
Āsavātiādi heṭṭhā vuttatthameva
V1.309 .Idha arahattamaggavajjheyeva
M1.342 āsave avatvā sesamaggattayavajjhānampi vacanaṃ āsavakkhayavacanasāmaññamattena vuttanti veditabbaṃ .Arahattamaggañāṇameva hi keci āsave asesetvā āsavānaṃ khepanato ‘‘ khaye ñāṇan ’’ ti vuccati .
Tasmāyeva ca arahāyeva khīṇāsavoti vuccatīti .
Āsavakkhayañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .