Issues
Select Version
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā

Vimuttāyatanasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

6. Vimuttāyatanasuttavaṇṇanā

26. Chaṭṭhe vimuttiyā vaṭṭadukkhato vimuccanassa āyatanāni kāraṇāni vimuttāyatanānīti āha – ‘‘ vimuccanakāraṇānī ’’ ti .
Pāḷiatthaṃ jānantassāti ‘‘ idha sīlaṃ āgataṃ , idha samādhi , idha paññā ’’ tiādinā taṃtaṃpāḷiatthaṃ yāthāvato jānantassa .
Pāḷiṃ jānantassāti tadatthabodhiniṃ pāḷiṃ yāthāvato upadhārentassa .
Taruṇapītīti sañjātamattā mudukā pīti jāyati . Kathaṃ jāyati ? Yathādesitaṃ dhammaṃ upadhārentassa tadanucchavikameva attano kāyavācāmanosamācāraṃ pariggaṇhantassa somanassaṃ pattassa pamodalakkhaṇaṃ pāmojjaṃ jāyati .
Tuṭṭhākārabhūtā balavapītīti purimuppannāya pītiyā vasena laddhāsevanattā ativiya tuṭṭhākārabhūtā kāyacittadarathassa passambhanasamatthatāya passaddhiyā paccayo bhavituṃ samatthā balappattā pīti jāyati .
Yasmā nāmakāye passaddhe rūpakāyopi passaddho eva hoti , tasmā ‘‘ nāmakāyo passambhati ’’ cceva vuttaṃ .
SukhaṃM3.11 paṭilabhatīti vakkhamānassa cittasamādhānassa paccayo bhavituṃ samatthaṃ cetasikaṃ nirāmisasukhaṃ paṭilabhati vindati .
Samādhiyatīti ettha pana na yo koci samādhi adhippeto , atha kho anuttarasamādhīti dassento ‘‘ arahatta … pe … samādhiyatī ’’ ti āha .
‘‘ Ayaṃ hī ’’ tiādi tassaṃ desanāyaṃ tādisassa puggalassa yathāvuttasamādhipaṭilābhassa kāraṇabhāvavibhāvanaṃ , yaṃ tathā vimuttāyatanabhāvo .
Osakkitun ti dassituṃ .
Samādhiyeva samādhinimittan ti kammaṭṭhānapāḷiyā āruḷho samādhi eva parato uppajjanakabhāvanāsamādhissa kāraṇabhāvato samādhinimittaṃ . Tenāha ‘‘ ācariyassa santike ’’ tiādi .
Vimuttāyatanasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .