71-72. Tatiyassa paṭhame avijjāpalighan ti ettha avijjāti vaṭṭamūlikā avijjā , ayaṃ pacurajanehi ukkhipituṃ asakkuṇeyyabhāvato dukkhipanaṭṭhena nibbānadvārappavesavibandhanena ca ‘‘ paligho viyāti paligho ’’ ti vuccati . Tenesa tassā ukkhittattā ‘‘ ukkhittapaligho ’’ ti vutto . Punabbhavassa karaṇasīlo , punabbhavaṃ vā phalaṃ arahatīti ponobhavikā , punabbhavadāyikāti attho . Jātisaṃsāroti jāyanavasena ceva saṃsaraṇavasena ca evaṃladdhanāmānaṃ punabbhavakkhandhānaṃ paccayo kammābhisaṅkhāro . Jātisaṃsāroti hi phalūpacārena kāraṇaṃ vuttaṃ . Tañhi punappunaṃ uppattikāraṇavasena parikkhipitvā ṭhitattā ‘‘ parikhā ’’ ti vuccati santānassaM3.28 parikkhipanato . Tenesa tassa saṃkiṇṇattā vikiṇṇattā sabbaso khittattā vināsitattā ‘‘ saṃkiṇṇaparikho ’’ ti vutto . Taṇhāsaṅkhātan tiV3.27 ettha taṇhāti vaṭṭamūlikā taṇhā . Ayañhi gambhīrānugataṭṭhena ‘‘ esikā ’’ ti vuccati . Luñcitvā uddharitvā . Orambhāgiyānīti orambhāgajanakāni kāmabhave upapattipaccayāni kāmarāgasaṃyojanādīni . Etāni hi kavāṭaṃ viya nagaradvāraṃ cittaṃ pidahitvā ṭhitattā ‘‘ aggaḷā ’’ ti vuccanti . Tenesa tesaṃ niggatattā bhinnattā ‘‘ niraggaḷo ’’ ti vuttoti . Aggamaggena panno apacito mānaddhajo etassāti pannaddhajo . Pannabhāroti khandhabhārakilesabhāraabhisaṅkhārabhārā oropitā assāti pannabhāro . Visaṃyuttoti catūhi yogehi sabbakilesehi ca visaṃyutto . Asmimānoti rūpe asmīti māno , vedanāya , saññāya , saṅkhāresu , viññāṇe asmimāno . Ettha hi pañcapi khandhe avisesato ‘‘ asmī ’’ ti gahetvā pavattamāno asmimānoti adhippeto . Nagaradvārassa parissayapaṭibāhanatthañceva sodhanatthañca ubhosu passesu esikāthambhe nikhaṇitvā ṭhapetīti āha ‘‘ nagaradvāre ussāpite esikāthambhe ’’ ti . Pākāraviddhaṃsaneneva parikhābhūmisamakaraṇaṃ hotīti āha ‘‘ pākāraṃ bhinditvā parikhaṃ vikiritvā ’’ ti . ‘‘ Evan ’’ tiādi upamāsaṃsandanaṃ . Santo saṃvijjamāno kāyo dhammasamūhoti sakkāyo , upādānakkhandhapañcakaṃ . Dvattiṃsakammakāraṇā dukkhakkhandhe āgatadukkhāni . Akkhirogasīsarogādayo . Aṭṭhanavuti rogā , rājabhayādīni pañcavīsatimahābhayāni .

Dutiyaṃ uttānameva .