(11)1. Phāsuvihāravaggo
1-4.
Sārajjasuttādivaṇṇanā
105. Pañcame mettā etassa atthīti mettaṃ , taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ mettaṃ kāyakammaṃ .
Esa nayo sesadvayepi .
Āvīti pakāsanaṃ .
Pakāsabhāvo cettha yaṃ uddissa taṃ kāyakammaṃ karīyati , tassa sammukhabhāvatoti āha ‘‘ sammukhā ’’ ti .
Rahoti appakāsaṃ .
Appakāsatā ca yaṃ uddissa taṃ kāyakammaṃ karīyati , tassa apaccakkhabhāvatoti āha ‘‘ parammukhā ’’ ti .
Imāni mettakāyakammādīni bhikkhūnaṃ vasena āgatāni tesaṃ seṭṭhaparisabhāvato , gihīsupi labbhantiyeva .
Bhikkhūnañhi mettacittena ābhisamācārikapūraṇaṃ mettaṃ kāyakammaṃ nāma
M3.40 .
Gihīnaṃ cetiyavandanatthāyaV3.38 bodhivandanatthāya saṅghanimantanatthāya gamanaṃ gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhe bhikkhū disvā paccuggamanaṃ pattappaṭiggahaṇaṃ āsanapaññāpanaṃ anugamananti evamādikaṃ mettaṃ kāyakammaṃ nāma .
Bhikkhūnaṃ mettacittena ācārapaññattisikkhāpanaṃ kammaṭṭhānakathanaṃ dhammadesanā tepiṭakampi buddhavacanaṃ mettaṃ vacīkammaṃ nāma .
Gihīnaṃ ‘‘ cetiyavandanāya gacchāma , bodhivandanāya gacchāma , dhammassavanaṃ karissāma , dīpamālaṃ pupphapūjaṃ karissāma , tīṇi sucaritāni samādāya vattissāma , salākabhattādīni dassāma , vassāvāsikaṃ dassāma , ajja saṅghassa cattāro paccaye dassāma , saṅghaṃ nimantetvā khādanīyādīni saṃvidahatha , āsanāni paññapetha , pānīyaṃ upaṭṭhapetha , saṅghaṃ paccuggantvā ānetha , paññattāsane nisīdāpetha , chandajātā ussāhajātā veyyāvaccaṃ karothā ’’ tiādikathanakāle mettaṃ vacīkammaṃ nāma .
Bhikkhūnaṃ pātova uṭṭhāya sarīrappaṭijagganaṃ katvā cetiyaṅgaṇaṃ gantvā vattādīni katvā vivittasenāsane nisīditvā ‘‘ imasmiṃ vihāre bhikkhū sukhī hontu averā abyāpajjā ’’ ti cintanaṃ mettaṃ manokammaṃ nāma , gihīnaṃ ‘‘ ayyā sukhī hontu averā abyāpajjā ’’ ti cintanaṃ mettaṃ manokammaṃ nāma .
Tattha navakānaṃ cīvarakammādīsu sahāyabhāvagamanaṃ sammukhā kāyakammaṃ nāma , therānaṃ pana pādadhovanasiñcanabījanadānādibhedampi sabbaṃ sāmīcikammaṃ sammukhā kāyakammaṃ nāma , ubhayehipi dunnikkhittānaṃ dārubhaṇḍādīnaṃ tesu avaññaṃ akatvā attanā dunnikkhittānaṃ viya paṭisāmanaṃ parammukhā mettaṃ kāyakammaṃ nāma .
‘‘ Devatthero tissatthero ’’ ti vuttaṃ evaṃ paggayhavacanaṃ sammukhā mettaṃ vacīkammaṃ nāma , vihāre asantaṃ pana paṭipucchantassa ‘‘ kuhiṃ amhākaṃ devatthero , kuhiṃ amhākaṃ tissatthero , kadā nu kho āgamissatī ’’ ti evaṃ piyavacanaṃ parammukhā mettaṃ vacīkammaṃ nāma .
Mettāsinehasiniddhāni pana nayanāni ummīletvā pasannena mukhena olokanaṃ sammukhā mettaṃ manokammaṃ nāma ,‘‘ devatthero tissatthero arogo hotu abyāpajjo ’’ ti samannāharaṇaṃ parammukhā mettaṃ manokammaṃ nāma .
Kāmañcettha mettāsinehasiniddhānaṃ nayanānaṃ ummīlanaṃ , pasannena mukhena olokanañca mettaṃ kāyakammameva .
Yassa pana cittassa vasena nayanānaṃ mettāsinehasiniddhatā , mukhassa ca pasannatā , taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ mettaṃ manokammaṃ nāmā ’’ ti .Samādhisaṃvattanappayojanāni samādhisaṃvattanikāni .
Samānasīlataṃ
M3.41 gatoti tesu tesu disābhāgesu viharantehi bhikkhūhi saddhiṃ samānasīlataṃ gato .
Yāyan ti yā ayaṃ mayhañceva tumhākañca paccakkhabhūtā .
Diṭṭhīti sammādiṭṭhi .
Ariyāti niddosā .
Niyyātīti vaṭṭadukkhato nissarati niggacchati .
Sayaṃ niyyantīyeva hi taṃsamaṅgipuggalaṃ vaṭṭadukkhato niyyāpetīti vuccati .
Yā satthu anusiṭṭhi , taṃ karotīti takkaroV3.39 , tassa , yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjakassāti attho .
Dukkhakkhayāyāti sabbadukkhakkhayatthaṃ .
Diṭṭhisāmaññagatoti samānadiṭṭhibhāvaṃ upagato .Phāsuvihārasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
6-10.
Ānandasuttādivaṇṇanā
106-110.
Chaṭṭhe adhisīleti nimittatthe bhummaṃ , sīlanimittaṃ na upavadati na nindatīti attho .
Attani kamme ca anu anu pekkhati sīlenāti attānupekkhī .
Sattamādīni uttānatthāneva .
Ānandasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Phāsuvihāravaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
(12)2. Andhakavindavaggo
1-4.
Kulūpakasuttādivaṇṇanā
106-110.
Chaṭṭhe adhisīleti nimittatthe bhummaṃ , sīlanimittaṃ na upavadati na nindatīti attho .
Attani kamme ca anu anu pekkhati sīlenāti attānupekkhī .
Sattamādīni uttānatthāneva .
Ānandasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Phāsuvihāravaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
(12)2. Andhakavindavaggo
1-4.
Kulūpakasuttādivaṇṇanā
Kulūpakasuttādivaṇṇanā
106-110.
Chaṭṭhe adhisīleti nimittatthe bhummaṃ , sīlanimittaṃ na upavadati na nindatīti attho .
Attani kamme ca anu anu pekkhati sīlenāti attānupekkhī .
Sattamādīni uttānatthāneva .
Ānandasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Phāsuvihāravaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
(12)2. Andhakavindavaggo
1-4.