Issues
Select Version
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā

8-10. Dutiyahitasuttādivaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

15-20.
Pañcame savisayasmiṃyevāti attano attano visaye eva . Lokiyalokuttaradhamme kathetun ti lokiyadhamme lokuttaradhamme ca tena tena pavattivisesena kathetuṃ . Catūsu sotāpattiyaṅgesūti sappurisasaṃsevo saddhammassavanaṃ yonisomanasikāro dhammānudhammappaṭipattīti imesu catūsu sotāpattimaggakāraṇesu . Kāmañca tesu satiādayopi dhammā icchitabbāva tehi vinā tesaṃ asambhavatoM3.6 , tathāpi cettha saddhā visesato kiccakārīti veditabbā . Saddho eva hi sappurise payirupāsati , saddhammaṃ suṇāti , yoniso ca aniccādito manasi karoti , ariyamaggassaV3.6 ca anudhammaṃ paṭipajjati , tasmā vuttaṃ ‘‘ ettha saddhābalaṃ daṭṭhabban ’’ ti . Iminā nayena sesabalesupi attho daṭṭhabbo . Catūsu sammappadhānesūti catubbidhasammappadhānabhāvanāya . Catūsu satipaṭṭhānesūtiādīsupi eseva nayo . Ettha ca sotāpattiaṅgesu saddhā viya , sammappadhānabhāvanāya vīriyaṃ viya ca satipaṭṭhānabhāvanāya yasmā ‘‘ vineyya loke abhijjhādomanassan ’’ ti ( dī . ni .2.373; ma . ni .1.106) vacanato pubbabhāge kiccato sati adhikā icchitabbā , evaṃ samādhikammikassa samādhi ,‘‘ ariyasaccabhāvanā paññābhāvanā ’’ ti katvā tattha paññā pubbabhāge adhikā icchitabbāti pākaṭoyamattho . Adhigamakkhaṇe pana samādhipaññānaṃ viya sabbesampi balānaṃ saddhādīnaṃ samatāva icchitabbā . Tathā hi ‘‘ ettha saddhābalan ’’ tiādinā tattha tattha etthaggahaṇaṃ kataṃ . Idāni saddhādīnaṃ tattha tattha atirekakiccataṃ upamāya vibhāvetuṃ ‘‘ yathā hī ’’ tiādi vuttaṃ . Tatridaṃ upamā saṃsandanaṃ – rājapañcamasahāyā viya vimuttiparipācakāni pañca balāni . Nesaṃ kīḷanatthaṃ ekajjhaṃ vīthiotaraṇaṃ viya balānaṃ ekajjhaṃ vipassanāvīthiotaraṇaṃ , sahāyesu paṭhamādīnaṃ yathāsakaṃ geheva vicāraṇā viya saddhādīnaṃ sotāpattiaṅgādīni patvā pubbaṅgamatā . Sahāyesu itaresaṃ tattha tattha tuṇhībhāvo viya sesabalānaṃ tattha tattha tadanvayatā , tassa pubbaṅgamassa balassa kiccānugatā . Na hi tadā tesaṃ sasambhārapathavīādīsu āpādīnaṃ viya kiccaṃ pākaṭaṃ hoti , saddhādīnaṃyeva pana kiccaṃ vibhūtaṃ hutvā tiṭṭhati puretaraṃ tathāpaccayehi cittasantānassa abhisaṅkhatattā . Ettha ca vipassanākammikassa bhāvanā visesato paññuttarāti dassanatthaṃ rājānaṃ nidassanaṃ katvā paññindriyaṃ vuttaṃ . Chaṭṭhādīni suviññeyyāni . Daṭṭhabbasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . Balavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Pañcaṅgikavaggo