Issues
Select Version
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā

Upajjhāyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 7. Abhiṇhapaccavekkhitabbaṭṭhānasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Upajjhāyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 7. Abhiṇhapaccavekkhitabbaṭṭhānasuttavaṇṇanā

57. Sattame jarādhammoti dhamma -saddo ‘‘ asammosadhammo nibbānan ’’ tiādīsu ( su . ni .763) viya pakatipariyāyo , tasmā jarāpakatiko jiṇṇasabhāvoti attho . Tenāha ‘‘ jarāsabhāvo ’’ tiādi .
Sesapadesupi eseva nayo .
Kammunā dātabbaṃ ādiyatīti kammadāyādo , attanā yathūpacitakammaphalabhāgīti attho . Taṃ pana dāyajjaṃ kāraṇūpacārena vadanto ‘‘ kammaṃ mayhaṃ dāyajjaṃ santakanti attho ’’ ti āha yathā ‘‘ kusalānaṃ , bhikkhave , dhammānaṃ samādānahetu , evamidaṃ puññaṃ vaḍḍhatī ’’ ti ( dī . ni .3.80).
Yonīhi phalaṃ sabhāvato bhinnampi abhinnaṃ viya missitaṃ hoti . Tenāha ‘‘ kammaṃ mayhaṃ yoni kāraṇan ’’ ti .
Mamattavasena bajjhantīti bandhū , ñāti sālohito ca , kammaṃ pana ekantasambandhavāti āha ‘‘ kammaṃ mayhaṃ bandhū ’’ ti .
Patiṭṭhāti avassayo . Kammasadiso hi sattānaṃ avassayo natthi .
Yobbanaṃ ārabbha uppannamadoti ‘‘ mahallakakāle puññaṃ karissāma , daharamha tāvā ’’ ti yobbanaṃ apassāya mānakaraṇaṃ .
‘‘ Ahaṃ nirogo saṭṭhi vā sattati vā vassāni atikkantāni , na me harītakakhaṇḍampi khāditabbaṃ , ime panaññe ‘ asukaṃ no ṭhānaṃ rujjati , bhesajjaṃ khādāmā ’ ti vicaranti , ko añño mayā sadiso nirogo nāmā ’’ ti evaṃ mānakaraṇaṃ ārogyamado . Sabbesampi jīvitaṃ nāma pabhaṅguraṃ dukkhānubandhañca , tadubhayaṃ anoloketvā pabandhaṭṭhitiṃ paccayasulabhatañca nissāya ‘‘ ciraṃ jīviṃ , ciraṃ jīvāmi , ciraṃ jīvissāmi , sukhaṃ jīviṃ , sukhaṃ jīvāmi , sukhaṃ jīvissāmī ’’ ti evaṃ mānakaraṇaṃ jīvitamado .
Upadhirahitan tiM3.26 kāmūpadhirahitaṃ . Cattāro hi upadhī – kāmūpadhi , khandhūpadhi , kilesūpadhi , abhisaṅkhārūpadhīti . Kāmāpi ‘‘ yaṃ pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ , ayaṃ kāmānaṃ assādo ’’ ti ( ma . ni .1.166) evaṃ vuttassa sukhassa adhiṭṭhānabhāvato ‘‘ upadhiyati ettha sukhan ’’ ti iminā vacanatthena ‘‘ upadhī ’’ ti vuccati , khandhāpi khandhamūlakassa dukkhassaV3.25 adhiṭṭhānabhāvato , kilesāpi apāyadukkhassa adhiṭṭhānabhāvato , abhisaṅkhārāpi bhavadukkhassa adhiṭṭhānabhāvato .
Sesaṃ suviññeyyameva .
Abhiṇhapaccavekkhitabbaṭṭhānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .