Issues
Select Version
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā

Catutthaanāgatabhayasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

10. Catutthaanāgatabhayasuttavaṇṇanā

80. Dasame pañcavidhena saṃsaggenāti ‘‘ savanasaṃsaggo , dassanasaṃsaggo , samullāpasaṃsaggo , sambhogasaṃsaggo , kāyasaṃsaggo ’’ ti evaṃ vuttena pañcavidhena saṃsaggena . Saṃsajjati etenāti saṃsaggo , rāgo . Savanahetuko , savanavasena vā pavatto saṃsaggo savanasaṃsaggo . Esa nayoM3.32 sesesupi . Kāyasaṃsaggo pana kāyaparāmāso . Tesu parehi vā kathiyamānaṃ rūpādisampattiṃ attanā vā sitalapitagītasaddaṃ suṇantassa sotaviññāṇavīthivasena uppanno rāgo savanasaṃsaggo nāma . Visabhāgarūpaṃ olokentassa pana cakkhuviññāṇavīthivasena uppanno rāgo dassanasaṃsaggo nāma . Aññamaññaālāpasallāpavasena uppannarāgo samullāpasaṃsaggo nāma . Bhikkhuno bhikkhuniyā santakaṃ , bhikkhuniyā bhikkhussa santakaṃ gahetvā paribhogakaraṇavasena uppannarāgo sambhogasaṃsaggo nāma . Hatthaggāhādivasena uppanno rāgo kāyasaṃsaggo nāma .
Anekavihitan ti annasannidhipānasannidhivatthasannidhiyānasannidhisayanasannidhigandhasannidhi- āmisasannidhivasena anekappakāraṃ . Sannidhikatassāti etena ‘‘ sannidhikāraparibhogan ’’ ti ( dha . sa . tikamātikā 10) ettha kāra-saddassa kammatthataṃ dasseti . Yathā vā ‘‘ ācayaṃ gāmino ’’ ti vattabbe anunāsikalopena ‘‘ ācayagāmino ’’ ti niddeso kato , evaṃ ‘‘ sannidhikāraṃ paribhogan ’’ ti vattabbe anunāsikalopena ‘‘ sannidhikāraparibhogan ’’ ti vuttaṃ , sannidhiṃ katvā paribhoganti attho . ‘‘ SannidhikatassaV3.31 paribhogan ’’ ti ettha ( dī . ni . aṭṭha .1.12) pana duvidhā kathā vinayavasena sallekhavasena ca . Vinayavasena tāva yaṃ kiñci annaṃ ajja paṭiggahitaṃ aparajju sannidhikāraṃ hoti , tassa paribhoge pācittiyaṃ . Attanā laddhaṃ pana sāmaṇerānaṃ datvā tehi laddhaṃ vā pāpetvā dutiyadivase bhuñjituṃ vaṭṭati , sallekho pana na hoti . Pānasannidhimhipi eseva nayo . Vatthasannidhimhi anadhiṭṭhitāvikappitaṃ sannidhi ca hoti , sallekhañca kopeti . Ayaṃ nippariyāyakathā . Pariyāyato pana ticīvarasantuṭṭhena bhavitabbaṃ , catutthaṃ labhitvā aññassa dātabbaṃ . Sace yassa kassaci dātuṃ na sakkoti , yassa pana dātukāmo hoti , so uddesatthāya vā paripucchatthāya vā gato , āgatamatte dātabbaṃ , adātuṃ na vaṭṭati . Cīvare pana appahonte , satiyā vā paccāsāya anuññātakālaṃ ṭhapetuṃ vaṭṭati . Sūcisuttacīvarakārakānaṃ alābhe tatopi vinayakammaṃ katvā ṭhapetuṃ vaṭṭati ‘‘ imasmiṃ jiṇṇe puna īdisaṃ kuto labhissāmī ’’ ti pana ṭhapetuṃ na vaṭṭati , sannidhi ca hoti , sallekhañca kopeti . YānasannidhimhiM3.33 yānaṃ nāma vayhaṃ ratho sakaṭaṃ sandamānikā pāṭaṅkīti . Na panetaṃ pabbajitassa yānaṃ , upāhanaṃ pana yānaṃ . Ekabhikkhussa hi eko araññavāsatthāya , eko dhotapādakatthāyāti ukkaṃsato dve upāhanasaṅghāṭakā vaṭṭanti , tatiyaṃ labhitvā aññassa dātabbo . ‘‘ Imasmiṃ jiṇṇe aññaṃ kuto labhissāmī ’’ ti ṭhapetuṃ na vaṭṭati , sannidhi ca hoti , sallekhañca kopeti . Sayanasannidhimhi sayanan ti mañco . Ekassa bhikkhuno eko sayanagabbhe , eko divāṭṭhāneti ukkaṃsato dve mañcā vaṭṭanti . Tato uttariṃ labhitvā aññassa bhikkhuno , gaṇassa vā dātabbo , adātuṃ na vaṭṭati , sannidhi ceva hoti , sallekho ca kuppati . Gandhasannidhimhi bhikkhuno kaṇḍukacchuchavidosādiābādhe sati gandhā vaṭṭanti . Gandhatthikena gandhañca āharāpetvā tasmiṃ roge vūpasante aññesaṃ vā ābādhikānaṃ dātabbaṃ , dvāre pañcaṅguligharadhūpanādīsu vā upanetabbaṃ . ‘‘ Puna roge sati bhavissatī ’’ ti ṭhapetuṃ na vaṭṭati , gandhasannidhi ca hoti , sallekhañca kopeti . Āmisan ti vuttāvasesaṃ daṭṭhabbaṃ . Seyyathidaṃ – idhekacco bhikkhu ‘‘ tathārūpe kāle upakārāya bhavissantī ’’ ti tilataṇḍulamuggamāsanāḷikeraloṇamacchasappitelakulālabhājanādīni āharāpetvā ṭhapeti . So vassakāle kālasseva sāmaṇerehi yāguṃ pacāpetvā paribhuñjitvā ‘‘ sāmaṇera udakakaddame dukkhaṃ gāmaṃ pavisituṃ , gaccha asukakulaṃ gantvā mayhaṃ vihāre nisinnabhāvaṃ ārocehi , asukakulato dadhiādīni āharā ’’ ti peseti . Bhikkhūhi ‘‘ kiṃ , bhanteV3.32 , gāmaṃ pavisissāmā ’’ ti vuttepi ‘‘ duppaveso , āvuso , idāni gāmo ’’ ti vadati . Te ‘‘ hotu , bhante , acchatha tumhe , mayaṃ bhikkhaṃ pariyesitvā āharissāmā ’’ ti gacchanti . Atha sāmaṇero dadhiādīni āharitvā bhattañca byañjanañca sampādetvā upaneti , taṃ bhuñjantasseva upaṭṭhākā bhattaṃ pahiṇanti , tatopi manāpamanāpaṃ bhuñjati . Atha bhikkhū piṇḍapātaṃ gahetvā āgacchanti , tatopi manāpamanāpaṃ bhuñjatiyeva . Evaṃ catumāsampi vītināmeti . Ayaṃ vuccati bhikkhu muṇḍakuṭumbikajīvikaṃ jīvati , na samaṇajīvikanti . Evarūpo āmisasannidhi nāma hoti . Bhikkhuno pana vasanaṭṭhāne ekā taṇḍulanāḷi eko guḷapiṇḍoM3.34 kuḍuvamattaṃ sappīti ettakaṃ nidhetuṃ vaṭṭati akāle sampattacorānaṃ atthāya . Te hi ettakaṃ āmisapaṭisanthāraṃ alabhantā jīvitā voropeyyuṃ , tasmā sace hi ettakaṃ natthi , āharāpetvāpi ṭhapetuṃ vaṭṭati . Aphāsukakāle ca yadettha kappiyaṃ , taṃ attanāpi paribhuñjituṃ vaṭṭati . Kappiyakuṭiyaṃ pana bahuṃ ṭhapentassapi sannidhi nāma natthi .
Catutthaanāgatabhayasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Yodhājīvavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .