Issues
Select Version
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā

(17)2. Āghātavaggo

Author: _System_commentary_ @ Administrator

(17)2. Āghātavaggo

1-5. Paṭhamaāghātapaṭivinayasuttādivaṇṇanā

161-165. DutiyassaM3.51 paṭhame natthi vattabbaṃ . Dutiye āghāto paṭivinayati ettha , etehīti vā āghātapaṭivinayā . Tenāha ‘‘ āghāto etehi paṭivinetabbo ’’ tiādi .
Nantakan ti anantakaṃ , antavirahitaṃ vatthakhaṇḍaṃ . Yadi hi tassa anto bhaveyya ,‘‘ pilotikā ’’ ti saṅkhaṃ na gaccheyya . Sevālenāti bījakaṇṇikakesarādibhedena sevālena . Udakapappaṭakenāti nīlamaṇḍūkapiṭṭhivaṇṇena udakapiṭṭhiṃ chādetvā nibbattena udakapiṭṭhikena . Ghammena anugatoti ghammena phuṭṭho abhibhūto . Cittuppādan ti paṭighasampayuttacittuppādaṃ . Visabhāgavedanuppattiyā kakaceneva iriyāpathapavattinivāraṇena chindanto ābādhati pīḷetīti ābādho , so assa atthīti ābādhiko . Taṃsamuṭṭhānena dukkhito sañjātadukkho . Bāḷhagilānoti adhimattagilāno . Gāmantanāyakassāti gāmantasampāpakassa . PasannabhāvenaV3.50 udakassa acchabhāvo veditabboti āha ‘‘ acchodakāti pasannodakā ’’ ti . Sādurasatāya sātatāti āha ‘‘ madhurodakā ’’ ti . Tanukameva salilaṃ visesato sītalaṃ , na bahalāti āha ‘‘ tanusītasalilā ’’ ti . Setakāti nikkaddamā . Sacikkhallādivasena hi udakassa vivaṇṇatā . Sabhāvato pana taṃ setavaṇṇameva .

Tatiyādīni uttānatthāneva . Paṭhamaāghātapaṭivinayasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Nirodhasuttavaṇṇanā

161-165. DutiyassaM3.51 paṭhame natthi vattabbaṃ .
Dutiye āghāto paṭivinayati ettha , etehīti vā āghātapaṭivinayā . Tenāha ‘‘ āghāto etehi paṭivinetabbo ’’ tiādi .
Nantakan ti anantakaṃ , antavirahitaṃ vatthakhaṇḍaṃ . Yadi hi tassa anto bhaveyya ,‘‘ pilotikā ’’ ti saṅkhaṃ na gaccheyya .
Sevālenāti bījakaṇṇikakesarādibhedena sevālena . Udakapappaṭakenāti nīlamaṇḍūkapiṭṭhivaṇṇena udakapiṭṭhiṃ chādetvā nibbattena udakapiṭṭhikena .
Ghammena anugatoti ghammena phuṭṭho abhibhūto .
Cittuppādan ti paṭighasampayuttacittuppādaṃ .
Visabhāgavedanuppattiyā kakaceneva iriyāpathapavattinivāraṇena chindanto ābādhati pīḷetīti ābādho , so assa atthīti ābādhiko . Taṃsamuṭṭhānena dukkhito sañjātadukkho . Bāḷhagilānoti adhimattagilāno .
Gāmantanāyakassāti gāmantasampāpakassa .
PasannabhāvenaV3.50 udakassa acchabhāvo veditabboti āha ‘‘ acchodakāti pasannodakā ’’ ti .
Sādurasatāya sātatāti āha ‘‘ madhurodakā ’’ ti .
Tanukameva salilaṃ visesato sītalaṃ , na bahalāti āha ‘‘ tanusītasalilā ’’ ti .
Setakāti nikkaddamā . Sacikkhallādivasena hi udakassa vivaṇṇatā . Sabhāvato pana taṃ setavaṇṇameva .
Tatiyādīni uttānatthāneva . Paṭhamaāghātapaṭivinayasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .

6. Nirodhasuttavaṇṇanā

161-165. DutiyassaM3.51 paṭhame natthi vattabbaṃ . Dutiye āghāto paṭivinayati ettha , etehīti vā āghātapaṭivinayā . Tenāha ‘‘ āghāto etehi paṭivinetabbo ’’ tiādi . Nantakan ti anantakaṃ , antavirahitaṃ vatthakhaṇḍaṃ . Yadi hi tassa anto bhaveyya ,‘‘ pilotikā ’’ ti saṅkhaṃ na gaccheyya . Sevālenāti bījakaṇṇikakesarādibhedena sevālena . Udakapappaṭakenāti nīlamaṇḍūkapiṭṭhivaṇṇena udakapiṭṭhiṃ chādetvā nibbattena udakapiṭṭhikena . Ghammena anugatoti ghammena phuṭṭho abhibhūto . Cittuppādan ti paṭighasampayuttacittuppādaṃ . Visabhāgavedanuppattiyā kakaceneva iriyāpathapavattinivāraṇena chindanto ābādhati pīḷetīti ābādho , so assa atthīti ābādhiko . Taṃsamuṭṭhānena dukkhito sañjātadukkho . Bāḷhagilānoti adhimattagilāno . Gāmantanāyakassāti gāmantasampāpakassa . PasannabhāvenaV3.50 udakassa acchabhāvo veditabboti āha ‘‘ acchodakāti pasannodakā ’’ ti . Sādurasatāya sātatāti āha ‘‘ madhurodakā ’’ ti . Tanukameva salilaṃ visesato sītalaṃ , na bahalāti āha ‘‘ tanusītasalilā ’’ ti . Setakāti nikkaddamā . Sacikkhallādivasena hi udakassa vivaṇṇatā . Sabhāvato pana taṃ setavaṇṇameva . Tatiyādīni uttānatthāneva . Paṭhamaāghātapaṭivinayasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .

6. Nirodhasuttavaṇṇanā

166. ChaṭṭheM3.52 amarisanattheti asahanatthe .
Anāgatavacanaṃ katan ti anāgatasaddappayogo kato , attho pana vattamānakālikova . Akkharacintakā ( pāṇini .3.3.145-146) hi īdisesu ṭhānesu anokappanāmarisanatthavasena atthisadde upapade vattamānakālepi anāgatavacanaṃ karonti .

Nirodhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 7-9. Codanāsuttādivaṇṇanā

170. DasameV3.51 abhibhavitvā ṭhito ime satteti adhippāyo . Yasmā pana so ‘‘ pāsaṃsabhāvena uttamabhāvena ca te satte abhibhavitvā ṭhito ’’ ti attānaṃ maññati , tasmā vuttaṃ ‘‘ jeṭṭhako ’’ ti .
Aññadatthu dasoti dassane antarāyābhāvavacanena ñeyyavisesapariggāhikabhāvenaM3.53 ca anāvaraṇadassāvitaṃ paṭijānātīti āha ‘‘ sabbaṃ passatīti adhippāyo ’’ ti .
Bhaddajisuttavaṇṇanā niṭṭhitā . Āghātavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .