657. Tena samayenāti pariṇatasikkhāpadaṃ .
Tattha pūgassāti samūhassa ;
dhammagaṇassāti attho .
Paṭiyattan ti paṭiyāditaṃ .
Bahū saṅghassa bhattāti saṅghassa bahūni bhattāni anekāni lābhamukhāni ;
na saṅghassa kenaci parihānīti dīpenti .
Oṇojethāti detha .
Kiṃ panevaṃ vattuṃ vaṭṭatīti kasmā na vaṭṭati ?
Ayañhi abhihaṭabhikkhā abhiharitvā ekasmiṃ okāse saṅghassatthāya paṭiyattā abhihaṭapaṭiyatte ca uddissa ṭhapitabhāge ca payuttavācā nāma natthi .
658. Saṅghikan ti saṅghassa santakaṃ .
So hi saṅghassa pariṇatattā hatthaṃ anārūḷhopi ekena pariyāyena saṅghassa santako hoti , padabhājane pana ‘‘ saṅghikaṃ nāma saṅghassa dinnaṃ hoti pariccattan ’’ ti evaṃ atthuddhāravasena nippariyāyatova saṅghikaṃ dassitaṃ .
Lābhan ti paṭilabhitabbavatthuṃ
P3.733 āha .
Tenevassa niddese ‘‘ cīvarampī ’’ tiādi vuttaṃ .
Pariṇatan ti saṅghassa ninnaṃ saṅghassa poṇaṃ saṅghassa pabbhāraṃ hutvā ṭhitaṃ .
Yena pana kāraṇena so pariṇato hoti , taṃ dassetuṃ ‘‘ dassāma karissāmāti vācā bhinnā hotī ’’ ti padabhājanaṃ vuttaṃ . 659. Payoge
M2.311 dukkaṭan ti pariṇatalābhassa attano pariṇāmanapayoge dukkaṭaṃ , paṭilābhena tasmiṃ hatthaṃ ārūḷhe nissaggiyaṃ .Sace pana saṅghassa dinnaṃ hoti , taṃ gahetuṃ na vaṭṭati , saṅghasseva dātabbaṃ .
Yopi ārāmikehi saddhiṃ ekato khādati , bhaṇḍaṃ agghāpetvā kāretabbo .
Pariṇataṃ pana sahadhammikānaṃ vā gihīnaṃ vā antamaso mātusantakampi ‘‘ idaṃ mayhaṃ dehī ’’ ti saṅghassa pariṇatabhāvaṃ ñatvā attano pariṇāmetvā gaṇhantassa nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
‘‘ Imassa bhikkhuno dehī ’’ ti evaṃ aññassa pariṇāmentassa suddhikapācittiyaṃ .
Ekaṃ pattaṃ vā cīvaraṃ vā attano , ekaṃ aññassa pariṇāmeti , nissaggiyaṃ pācittiyañceva suddhikapācittiyañca .
Eseva nayo bahūsu .
Vuttampi cetaṃ –
‘‘ Nissaggiyena
V2.282 āpattiṃ , suddhikena pācittiyaṃ ;
Āpajjeyya ekato ;
Pañhā mesā kusalehi cintitā ’’ ti .( pari .480);
Ayañhi pariṇāmanaṃ sandhāya vutto .Yopi vassikasāṭikasamaye mātugharepi saṅghassa pariṇataṃ vassikasāṭikaṃ ñatvā attano pariṇāmeti , nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
Parassa pariṇāmeti , suddhikapācittiyaṃ .
Manussā ‘‘ saṅghabhattaṃ karissāmā ’’ ti sappitelādīni āharanti , gilāno cepi bhikkhu saṅghassa pariṇatabhāvaṃ ñatvā kiñci yācati , nissaggiyaṃ pācittiyameva .
Sace pana so ‘‘ tumhākaṃ sappiādīni ābhaṭāni atthī ’’ ti pucchitvā ‘‘ āma , atthī ’’ ti vutte ‘‘ mayhampi dethā ’’ ti vadati , vaṭṭati .
Athāpi naṃ kukkuccāyantaṃ upāsakā vadanti –
‘‘ saṅghopi amhehi dinnameva labhati ;
gaṇhatha , bhante ’’ ti evampi vaṭṭati .
660. Saṅghassa pariṇataṃ aññasaṅghassāti ekasmiṃ vihāre saṅghassa pariṇataṃ aññaṃ vihāraṃ uddisitvā ‘‘ asukasmiṃ nāma mahāvihāre saṅghassa dethā ’’ ti pariṇāmeti
P3.734 .Cetiyassa vāti ‘‘ kiṃ saṅghassa dinnena , cetiyassapūjaṃ karothā ’’ ti evaṃ cetiyassa vā pariṇāmeti .
Cetiyassa
M2.312 pariṇatan ti ettha niyametvā aññacetiyassatthāya ropitamālāvacchato aññacetiyamhi pupphampi āropetuṃ na vaṭṭati .
Ekassa cetiyassa pana chattaṃ vā paṭākaṃ vā āropetvā ṭhitaṃ disvā sesaṃ aññassa cetiyassa dāpetuṃ vaṭṭati .Puggalassa pariṇatan ti antamaso sunakhassāpi pariṇataṃ ‘‘ imassa sunakhassa mā dehi , etassa dehī ’’ ti evaṃ aññapuggalassa pariṇāmeti , dukkaṭaṃ .
Sace pana dāyakā ‘‘ mayaṃ saṅghassa bhattaṃ dātukāmā , cetiyassa pūjaṃ kātukāmā , ekassa bhikkhuno parikkhāraṃ dātukāmā , tumhākaṃ ruciyā dassāma ;
bhaṇatha , kattha demā ’’ ti vadanti .
Evaṃ vutte tena bhikkhunā ‘‘ yattha icchatha , tattha dethā ’’ ti vattabbā .
Sace pana kevalaṃ ‘‘ kattha demā ’’ ti pucchanti , pāḷiyaṃ āgatanayeneva vattabbaṃ .
Sesamettha uttānatthameva .
Tisamuṭṭhānaṃ
V2.283 – kāyacittato vācācittato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti , kiriyaṃ , saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ , lokavajjaṃ , kāyakammavacīkammaṃ , akusalacittaṃ , tivedananti .
Samantapāsādikāya vinayasaṃvaṇṇanāya
Pariṇatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Niṭṭhito pattavaggo tatiyo .
Nissaggiyavaṇṇanā niṭṭhitā .
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā niṭṭhitā .