652. Tena
P3.730 samayenāti sāsaṅkasikkhāpadaṃ .Tattha vutthavassā āraññakesūti te pubbepi araññeyeva vihariṃsu .
Dubbalacīvarattā pana paccayavasena gāmantasenāsane vassaṃ vasitvā niṭṭhitacīvarā hutvā ‘‘ idāni nippalibodhā samaṇadhammaṃ karissāmā ’’ ti āraññakesu senāsanesu
M2.308V2.279 viharanti .Kattikacorakāti kattikamāse corā .
Paripātentīti upaddavanti , tattha tattha ādhāvitvā uttāsenti palāpenti .
Antaraghare nikkhipitun ti antogāme nikkhipituṃ .
Bhagavā yasmā paccayā nāma dhammena samena dullabhā , sallekhavā hi bhikkhu mātarampi viññāpetuṃ na sakkoti .
Tasmā cīvaraguttatthaṃ antaraghare nikkhipituṃ anujānāti .
Bhikkhūnaṃ pana anurūpattā araññavāsaṃ na paṭikkhipi .
653. Upavassaṃ kho panāti ettha upavassanti upavassa ;
upavasitvāti vuttaṃ hoti .
Upasampajjantiādīsu viya hi ettha anunāsiko daṭṭhabbo .
Vassaṃ upagantvā vasitvā cāti attho .
Imassa ca padassa ‘‘ tathārūpesu bhikkhu senāsanesu viharanto ’’ ti iminā sambandho .
Kiṃ vuttaṃ hoti ?
Vassaṃ upagantvā vasitvā ca tato paraṃ pacchimakattikapuṇṇamapariyosānakālaṃ yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanāni sāsaṅkasammatāni sappaṭibhayāni ;
tathārūpesu bhikkhu senāsanesu viharanto ākaṅkhamāno tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipeyyāti .
Yasmā pana yo vassaṃ upagantvā yāva paṭhamakattikapuṇṇamaṃ vasati , so vuṭṭhavassānaṃ abbhantaro hoti , tasmā idaṃ atigahanaṃ byañjanavicāraṇaṃ akatvā padabhājane kevalaṃ cīvaranikkhepārahaṃ puggalaṃ dassetuṃ ‘‘ vuṭṭhavassānan ’’ ti vuttaṃ .
Tassāpi ‘‘ bhikkhu senāsanesu viharanto ’’ ti iminā sambandho .
Ayañhi ettha attho ‘‘ vuṭṭhavassānaṃ bhikkhu senāsanesu viharanto ’’ ti evarūpānaṃ bhikkhūnaṃ abbhantare yo koci bhikkhūti vuttaṃ hoti .
Araññalakkhaṇaṃ adinnādānavaṇṇanāyaṃ vuttaṃ .
Ayaṃ pana viseso – sace vihāro parikkhitto hoti , parikkhittassa
P3.731 gāmassa indakhīlato aparikkhittassa parikkhepārahaṭṭhānato paṭṭhāya yāva vihāraparikkhepā minitabbaṃ .
Sace vihāro aparikkhitto hoti , yaṃ sabbapaṭhamaṃ senāsanaṃ vā bhattasālā vā dhuvasannipātaṭṭhānaṃ vā bodhivā cetiyaṃ vā dūre cepi senāsanato hoti , taṃ paricchedaṃ katvā minitabbaṃ .
Sacepi āsanne gāmo hoti , vihāre ṭhitehi gharamānusakānaṃ saddo sūyati , pabbatanadīādīhi pana antaritattā na sakkā ujuṃ gantuṃ , yo cassa pakatimaggo hoti , sacepi nāvāya sañcaritabbo , tena maggena gāmatoM2.309 pañcadhanusatikaṃ gahetabbaṃ .
Yo āsannagāmassa aṅgasampādanatthaṃ tato tato maggaṃ pidahati , ayaṃ ‘‘ dhutaṅgacoro ’’ ti veditabbo .
SāsaṅkasammatānītiV2.280 ‘‘ sāsaṅkānī ’’ ti sammatāni ;
evaṃ saññātānīti attho .
Padabhājane pana yena kāraṇena tāni sāsaṅkasammatāni , taṃ dassetuṃ ‘‘ ārāme ārāmūpacāre ’’ tiādi vuttaṃ .
Saha paṭibhayena sappaṭibhayāni , sannihitabalavabhayānīti attho .
Padabhājane pana yena kāraṇena tāni sappaṭibhayāni ;
taṃ dassetuṃ ‘‘ ārāme ārāmūpacāre ’’ tiādi vuttaṃ .
Samantā gocaragāme nikkhipeyyāti āraññakassa senāsanassa samantā sabbadisābhāgesu attanā abhirucite gocaragāme satiyā aṅgasampattiyā nikkhipeyya .
Tatrāyaṃ aṅgasampatti – purimikāya upagantvā mahāpavāraṇāya pavārito hoti , idamekaṃ aṅgaṃ .
Sace pacchimikāya vā upagato hoti chinnavasso vā , nikkhipituṃ na labhati .
Kattikamāsoyeva hoti , idaṃ dutiyaṃ aṅgaṃ .
Kattikamāsato paraṃ na labhati , pañcadhanusatikaṃ pacchimameva pamāṇayuttaṃ senāsanaṃ hoti , idaṃ tatiyaṃ aṅgaṃ .
Ūnappamāṇe vā gāvutato atirekappamāṇe vā na labhati , yatra hi piṇḍāya caritvā puna vihāraṃ bhattavelāyaṃ sakkā āgantuṃ , tadeva idha adhippetaṃ .
Nimantito pana addhayojanampi yojanampi gantvā vasituṃ pacceti , idamappamāṇaṃ .
Sāsaṅkasappaṭibhayameva hoti , idaṃ catutthaṃP3.732 aṅgaṃ .
Anāsaṅkaappaṭibhaye hi aṅgayuttepi senāsane vasanto nikkhipituṃ na labhatīti .
Aññatra bhikkhusammutiyāti yā udositasikkhāpade kosambakasammuti ( pārā .475) anuññātā tassā sammutiyā aññatra ;
sace sā laddhā hoti , chārattātirekampi vippavasituṃ vaṭṭati .
Puna gāmasīmaṃ okkamitvāti sace gocaragāmato puratthimāya disāya senāsanaṃ ;
ayañca pacchimadisaṃ gato hoti , senāsanaṃ āgantvā sattamaṃ aruṇaṃ uṭṭhāpetuṃ asakkontena gāmasīmampi okkamitvāM2.310 sabhāyaṃ vā yattha katthaci vā vasitvā cīvarappavattiṃ ñatvā pakkamituṃ vaṭṭatīti attho .
Evaṃ asakkontena tattheva ṭhitena paccuddharitabbaṃ , atirekacīvaraṭṭhāne ṭhassatīti .
Sesaṃ uttānameva .
KathinasamuṭṭhānaṃV2.281 – kāyavācato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti , akiriyā , nosaññāvimokkhaṃ , acittakaṃ , paṇṇattivajjaṃ , kāyakammavacīkammaṃ , ticittaṃ , tivedananti .
Sāsaṅkasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Pariṇatasikkhāpadavaṇṇanā