6. Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā
515. Tena samayenāti aññātakaviññattisikkhāpadaṃ .
Tattha upanando sakyaputtoti asītisahassamattānaṃ sakyakulā pabbajitānaṃ bhikkhūnaṃ patikiṭṭho lolajātiko .
Paṭṭoti cheko samattho paṭibalo sarasampanno kaṇṭhamādhuriyena samannāgato .
Kismiṃ viyāti kiṃsu viya kileso viya , hirottappavasena kampanaṃ viya saṅkampanaṃ viya hotīti attho .
517. Aññātakaṃ gahapatiṃ vātiādīsu yaṃ parato ‘‘ tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā ’’ ti vuttaṃ , taṃ ādiṃ katvā evaṃ anupubbakathā veditabbā .
Sace core passitvā daharā pattacīvarāni gahetvā palātā , corā therānaṃ nivāsanapārupanamattaṃyeva haritvā gacchanti , therehi
M2.246 neva tāva cīvaraṃ viññāpetabbaṃ , na sākhāpalāsaṃ bhañjitabbaṃ .
Atha daharā sabbaṃ bhaṇḍakaṃ chaḍḍetvā palātā , corā therānaṃ nivāsanapārupanaṃ tañca bhaṇḍakaṃ gahetvā gacchanti , daharehi āgantvā attano nivāsanapārupanāni na tāva therānaṃ dātabbāni , na hi anacchinnacīvarā attano atthāya sākhāpalāsaṃ bhañjituṃ labhanti , acchinnacīvarānaṃ pana atthāya labhanti , acchinnacīvarāva attanopi paresampi atthāya labhanti .
Tasmā therehi vā sākhāpalāsaṃ bhañjitvā vākādīhi ganthetvā daharānaṃ dātabbaṃ , daharehi vā therānaṃ atthāya bhañjitvā ganthetvā tesaṃ hatthe datvā vā adatvā vāP3.666 attanā nivāsetvā attano nivāsanapārupanāni therānaṃ dātabbāni , neva bhūtagāmapātabyatāya pācittiyaṃ hoti , na tesaṃ dhāraṇe dukkaṭaṃ .
SaceV2.222 antarāmagge rajakattharaṇaṃ vā hoti , aññe vā tādise manusse passanti , cīvaraṃ viññāpetabbaṃ .
Yāni ca nesaṃ te vā viññattamanussā aññe vā sākhāpalāsanivāsane bhikkhū disvā ussāhajātā vatthāni denti , tāni sadasāni vā hontu adasāni vā nīlādinānāvaṇṇāni vā kappiyānipi akappiyānipi sabbāni acchinnacīvaraṭṭhāne ṭhitattā tesaṃ nivāsetuñca pārupituñca vaṭṭanti .
Vuttampihetaṃ parivāre –
‘‘ Akappakataṃ nāpi rajanāya rattaṃ ;
Tena nivattho yena kāmaṃ vajeyya ;
Na cassa hoti āpatti ;
So ca dhammo sugatena desito ;
Pañhā mesā kusalehi cintitā ’’ ti .( pari .481);
Ayañhi pañho acchinnacīvarakaṃ bhikkhuṃ sandhāya vutto .
Atha pana titthiyehi sahagacchanti , te ca nesaṃ kusacīravākacīraphalakacīrāni denti , tānipi laddhiṃ aggahetvā nivāsetuṃ vaṭṭanti , nivāsetvāpi laddhi na gahetabbā .Idāni ‘‘ yaṃ āvāsaṃ paṭhamaṃ upagacchati , sace tattha hoti saṅghassa vihāracīvaraṃ vā ’’ tiādīsu vihāracīvaraṃ nāma manussā āvāsaṃ kāretvā ‘‘ cattāropi paccayā amhākaṃyeva santakā paribhogaṃ gacchantū ’’ ti
M2.247 ticīvaraṃ sajjetvā attanā kārāpite āvāse ṭhapenti , etaṃ vihāracīvaraṃ nāma .
Uttarattharaṇan ti mañcakassa upari attharaṇakaṃ vuccati .
Bhumattharaṇan ti parikammakatāya bhūmiyā rakkhaṇatthaṃ cimilikāhi kataattharaṇaṃ tassa upari taṭṭikaṃ pattharitvā caṅkamanti .
Bhisicchavīti mañcabhisiyā vā pīṭhabhisiyā vāP3.667 chavi , sace pūritā hoti vidhunitvāpi gahetuṃ vaṭṭati .
Evametesu vihāracīvarādīsu yaṃ tattha āvāse hoti , taṃ anāpucchāpi gahetvā nivāsetuṃ vā pārupituṃ vā acchinnacīvarakānaṃ bhikkhūnaṃ labbhatīti veditabbaṃ .
Tañca kho labhitvā odahissāmi puna ṭhapessāmīti adhippāyena na mūlacchejjāya .
Labhitvā ca pana ñātito vā upaṭṭhākato vā aññato vā kutoci pākatikameva kātabbaṃ .
Videsagatena ekasmiṃ saṅghike āvāse saṅghikaparibhogena paribhuñjanatthāya ṭhapetabbaṃ .
Sacassa paribhogeneva taṃ jīrati vā nassati vā gīvā na hoti .Sace pana etesaṃ vuttappakārānaṃ gihivatthādīnaṃ bhisicchavipariyantānaṃ kiñci na labbhati , tena tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā āgantabbanti .
519. Yehi
V2.223 kehici vā acchinnan ti ettha yampi acchinnacīvarā ācariyupajjhāyā aññe ‘‘ āharatha , āvuso , cīvaran ’’ ti yācitvā vā vissāsena vā gaṇhanti , tampi saṅgahaṃ gacchatīti vattuṃ yujjati .Paribhogajiṇṇaṃ vāti ettha ca acchinnacīvarānaṃ ācariyupajjhāyādīnaṃ attanā tiṇapaṇṇehi paṭicchādetvā dinnacīvarampi saṅgahaṃ gacchatīti vattuṃ yujjati .
Evañhi te acchinnacīvaraṭṭhāne naṭṭhacīvaraṭṭhāne ca ṭhitā bhavissanti , tena nesaṃ viññattiyaṃ akappiyacīvaraparibhoge ca anāpatti anurūpā bhavissati .
521. Ñātakānaṃ pavāritānan ti ettha ‘‘ etesaṃ santakaṃ dethā ’’ ti viññāpentassa yācantassa anāpattīti evamattho daṭṭhabbo .
Na hi ñātakapavāritānaṃ āpatti vā anāpatti vā hoti .
Attano dhanenāti etthāpi attano kappiyabhaṇḍena kappiyavohāreneva cīvaraṃ viññāpentassa cetāpentassa
M2.248 parivattāpentassa anāpattīti evamattho daṭṭhabbo .
Pavāritānan ti ettha ca saṅghavasena pavāritesu pamāṇameva vaṭṭati .
Puggalikapavāraṇāya yaṃ yaṃ pavāreti , taṃ taṃyeva viññāpetabbaṃ .
Yo catūhi paccayehi pavāretvā sayameva sallakkhetvā kālānukālaṃ cīvarāni divase divase yāgubhattādīnītiP3.668 evaṃ yena yenattho taṃ taṃ deti , tassa viññāpanakiccaṃ natthi .
Yo pana pavāretvā bālatāya vā satisammosena vā na deti , so viññāpetabbo .
Yo ‘‘ mayhaṃ gehaṃ pavāremī ’’ ti vadati , tassa gehaṃ gantvā yathāsukhaṃ nisīditabbaṃ nipajjitabbaṃ , na kiñci gahetabbaṃ .
Yo pana ‘‘ yaṃ mayhaṃ gehe atthi , taṃ pavāremī ’’ ti vadati .
Yaṃ tattha kappiyaṃ , taṃ viññāpetabbaṃ , gehe pana nisīdituṃ vā nipajjituṃ vā na labbhatīti kurundiyaṃ vuttaṃ .
Aññassatthāyāti ettha attano ñātakapavārite na kevalaṃ attano atthāya , atha kho aññassatthāya viññāpentassa anāpattīti ayameko attho .
Ayaṃ pana dutiyo aññassāti ye aññassa ñātakapavāritā , te tasseva ‘‘ aññassā ’’ ti laddhavohārassa buddharakkhitassa vā dhammarakkhitassa vā atthāya viññāpentassa anāpattīti .
Sesaṃ uttānatthameva .
Samuṭṭhānādīsu idampi chasamuṭṭhānaṃ , kiriyaṃ , nosaññāvimokkhaṃ , acittakaṃ , paṇṇattivajjaṃ , kāyakammavacīkammaṃ , ticittaṃ , tivedananti .Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .