**၁။ နာပိ ဘဝိဿန္တိ**။ ။ အချို့က "မဂ်သည် ကိလေသာကိုပယ်ရာ၌ အနာဂတ် ကိလေသာကို ပယ်သည်"ဟု ယူကြ၏။ ထိုအယူကို "နာပိ ဘဝိဿန္တိ"ဟူသော ဤဋီကာစကားဖြင့် ပယ်ရှား၏။ အနုဋီကာ၌လည်း "ကာမဉ္စေတ္ထ မဂ္ဂေန ပဟာတဗ္ဗကိလေသာ မဂ္ဂဘာဝနာယ အသတိ ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟာ ခဏတ္တယံ နအာဂတာတိ စ အနာဂတာ နာမသိယုံ- မဂ်ဖြင့် ပယ်ထိုက်သော ကိလေသာတို့သည် မဂ္ဂဘာဝနာမရှိလျှင် ဖြစ်ထိုက်ကုန်သည်ဖြစ်၍ ခဏတ္တယသို့ မရောက်ကုန်သေး။ ထို့ကြောင့်လည်း အကယ်၍ကား အနာဂတ်ကိလေသာသို့ မရောက်ကုန်သေး။ "ယသ္မာ ပန တေ နဥပ္ပဇ္ဇိဿန္တိ၊ တသ္မာ တထာ န ဝုစ္စန္တီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ-သို့သော်လည်း ထို ကိလေသာတို့သည် ဖြစ်ကြတော့မည် မဟုတ်သောကြောင့် အနာဂတ်ဟု မဆိုအပ်ကုန်"ဟု မှတ်ပါ။ တေနေဝါဟ "နာပိ ဘဝိဿန္တီ"တိ။ဖလုပ္ပတ္တိစာတိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ပတ္တိဓမ္မံ၊ ရောက်ခြင်းသဘောကို။ ဝါ၊ ရခြင်းသဘောကို။ (သင်္ဂဟကာရော)ဝဒတိ၊ ဆို၏။
[ပတ္တိဓမ္မန္တိ ဟေဋ္ဌာ (အောက်သမန္နာဂတကထာ၌)ဝုတ္တံ သမန္နာဂမမာဟ။-အနု။ ဖိုလ်တရားကိုဆိုသည်မဟုတ်။ ဖိုလ်တရား၏ ပြည့်စုံခြင်းကို ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် "အသင်္ခတ"ဟုယူသည်။]
**၁။ ဇရာမရဏဘာဝပရိယာယေန**။ ။ ဇရာမရဏသည် ရုပ်တရားအစစ်, နာမ်တရားအစစ် မဟုတ်။ ရုပ်တရား၏ ရင့်ခြင်း ပျက်ခြင်း လက္ခဏာကို ဌာနရုပ်၏ အမည်ကို ဌာနီဇရာမရဏ၌ တင်စား၍ ဆိုထား၏။ ဤသို့ အနတ္ထအစစ်ဖြစ်သော ရုပ်တရား၏ အမည်ကို ဇရာမရဏ၌ တင်စားခြင်းကို "ပရိယာယ"ဟုဆိုသည်။ နာမ်၏ ဇရာမရဏကို တင်စားရာ၌လည်း နည်းတူ။ [ပါဌေကုတောစိ ဇာတတ္တံ, ဇာတိယာ ပရိယာယတော" နှင့် အသွားတူပင်တည်း။ ဇာတိယာ၏ နေရာ၌ "ဇရာယ"ဟု၎င်း။ မရဏဿ"ဟု၎င်း ထည့်ရုံသာ ထူး၏။]ဟိ၊ မှန်။ ဧသ (ဧသော)၊ ဤပရဝါဒီသည်။ ဘာဝံ၊ ရုပ်အစရှိသည်တို့၏ သဘောကို။ တထတာတိ၊ ဟူ၍။ ဝဒတိ၊ ဆိုလို၏။ ဘာဝယောဂံ၊ သဘောနှင့် ယှဉ်သော ရုပ်ဒြပ် စသည်ကို။ နဝဒတိ၊ ဆိုလိုသည် မဟုတ်။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
[ဘာဝန္တိ ဓမ္မမတ္ထံ။ ဝကတီတိ အတ္ထော"ဇာတိဓမ္မ" န္တိအာဒီသု ဝိယ။ ရူပါဒီနံ ဟိ ရုပ္ပနာဒိပကတိ တထာ အသင်္ခတာတိ စ ပရဝါဒိနော လဒ္ဓိ။ တေန ဝုတ္တံ "န ဘာဝယောဂ"န္တိ။-အနူ။]
လောကိယာနမ္ပီတိ၊ လောကိယာနမ္ပိ အစရှိသော ပါဌ်၌။ လောကုတ္တရာနံ၊ လောကုတ္တရာဖြစ်ကုန်သော။ (သဒ္ဓါဒီနံယေဝ၊ သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့၏ပင်။ သဒ္ဓိန္ဒြိယာဒိဘာဝေါ၊ သဒ္ဓိန္ဒြေအစရှိသည်တို့၏အဖြစ်သည်။ ဟောတိ ဝိယ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။ တထာ၊ ထို့အတူ။) လောကိယာနမ္ပိ၊ လောကီလည်းဖြစ်ကုန်သော။ သဒ္ဓါဒီနံယေဝ၊ သဒ္ဓါအစရှိသည်တို့၏ပင်။ သဒ္ဓိန္ဒြိယာဒိဘာဝဒဿနေန၊ သဒ္ဓိန္ဒြေ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်းအားဖြင့်။ လောကိယသဒ္ဓိန္ဒြိယာဒိဘာဝံ၊ လောကီသဒ္ဓိန္ဒြေ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ကို။ သာဓေတုံ၊ ပြီးစေခြင်းငှာ။ သဒ္ဓါဒီနံယေဝ၊ တို့၏ပင်။ သဒ္ဓိန္ဒြိယာဒိဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ လဒ္ဓိန္ဒြေ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်း အကျိုးငှာ။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
["သဒ္ဓိန္ဒြိယာဒိဘာဝဒဿနတ္ထံဝုတ္တံ"ဝယ်"လောကိဃသဒ္ဓိန္ဒြိယာဒိဘာဝံ သာဓေတုံ"ဟု အပိုထည့်၍ ဖွင့်သည်။ မှန်၏။ ပရဝါဒီက "လောကီသဒ္ဓိန္ဒြေမရှိ"ဟု ဆိုသောကြောင့် လောကီသဒ္ဓိန္ဒြေစသည် ရှိကြောင်းကို ပြီးစေခြင်းက မဓာနတည်း။ ထိုပဓာနကို ထည့်၍ ပြသည်။]
**၁။ဝိစိကိစ္ဆုပ္ပတ္တိ။ ပေ။ ဝိစာရေတွာ**။ ။ "အစ္စန္တနိယတဿ။ ပေ။ ဝိစိကိစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ-လော"ဟု မေးရာ၌ "အာမန္တာ"ဟု ပဌမဖြေ၏။ ထိုဝိစိကိစ္ဆာကြောင့်"နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသည် နိယတ မဟုတ်တော့"ဟုနိယာမကို တားမြစ်ခြင်းကို ၎င်း"သဿတဒိဋ္ဌိယာ နိယတဿ။ပေ။ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ-လော"ဟုမေးရာ၌"အာမန္တာ"ဟုဒိဋ္ဌိတမျိုး ထပ်၍ ဖြစ်ခြင်းအားဖြင့် ရှေ့ဒိဋ္ဌိ၏ အစ္စန္တနိယာမအဖြစ်ကိုတားမြစ်ခြင်းကို၎င်း, စိစစ်၍ ယူထိုက်၏။ ဘာ့ကြောင့်နည်း-အစ္စန္တနိယာမ စင်စစ်မြဲ၏။ ဟု ဆိုလျှင် ဝိစိကိစ္ဆာဖြစ်ခြင်း နိယာမတမျိုးဖြစ်ခြင်းက မူလနိယာမကို မမြဲဟု ဆိုရာရောက်သည့်အတွက် ရှေ့နောက် ဆန့်ကျင်သောကြောင့်တည်း။